AMSTERDAM -  Smalle, kronkelige polderweggetjes, eindeloze vergezichten en ongerepte natuur. Het noeste land van Tholen doet je de dagelijkse beslommeringen vergeten.

Het is nog geen negen uur ’s avonds maar voor Amsterdamse begrippen pikkedonker. Een harde wind jaagt over het kale land. De zware wolken die onzichtbaar in de lucht hangen houden het water niet langer vast.

Dikke druppels zoeken als kikkervisjes een weg langs de ramen van bus 108. De chauffeur kijkt vragend in zijn achteruitkijkspiegel. Zijn laatste passagier zal er toch ergens uitmoeten…

Rustzoekers

Als het geluid van de motor is afgestorven rest alleen het geruis van de herfst die dit jaar vroeg aan de deur klopt. De natte stenen op de Markt in Sint-Maartensdijk weerspiegelen de gouden gloed van lantaarnpalen. Alleen in het statige pand op de hoek brandt nog licht.

„Het is hier lekker rustig”, constateert Marijn van Son niet geheel onverwacht. Samen met partner Kyra Bijlstra opende hij in juli 2009 Hotel Kom. „Misschien niet ideaal voor mensen met kinderen die naar de disco willen, maar zeker geschikt voor de rustzoekers.”

Hiermee raakt Van Son meteen aan de kern van het rustieke Tholen, ooit het front van de Nederlandse strijd met het water. Al in de middeleeuwen teisterden stormvloeden de kwetsbare eilandjes die keer op keer overstroomden.

Door bedijking werden ze in de loop der jaren aaneen gevoegd. In 1556 werd de laatste grote watergeul die Tholen in tweeën deelde, de Pluimpot, afgedamd.

Na de watersnoodramp in 1953 besloot men de vaargeul uit voorzorg in te polderen. Nu is het een broedplaats voor kustvogels.

Zeebies

„Kijk hier hebben we er één.” George Koenders duikt de sloot in aan de rand van het natuurgebied. De Tholen-kenner komt terug met een lange groene spriet die zich halverwege in drieën splitst. Op die plek prijkt een groezelig bruin bolletje.

„Zeebies”, verduidelijkt Koenders trots. „Maar je mag ook ’heen’ zeggen. Dit plantje groeit alleen op brakke grond, die verzilt is door bijvoorbeeld dijkbreuken in het verleden.”

De Pluimpot is niet alleen rijk aan vele plantensoorten, maar is als toevluchtsoord voor vogels ook een paradijs voor vogelaars. Samen met andere natuurgebieden in de omgeving vormt het gebied Nationaal Park de Oosterschelde.

Want hoewel ooit gastheer van het vijandige water, nu is de Oosterschelde vooral een bron van recreatie. Het is daarnaast de enige plek in Nederland waar nog ansjovis gevangen wordt met een ’weer’: een grote fuik van houten palen in de vorm van een ’V’. Bij laagwater wordt de vis automatisch naar de dieper gelegen punt in een net gedreven.

Na de sluiting van de Oosterschelde is de weervisserij echter verworden tot een onrendabele traditie. „Dit jaar hebben we nog geen kilo gevangen”, vertelt Jos Molenaar.

„Andere soorten zoals paling, tong en bot doen het een stuk beter.” Samen met zijn vrouw Ilse neemt hij sportvissers mee de Oosterschelde op. Met een beetje geluk kom je dan zeehondjes tegen. En met nog meer geluk bruinvissen. „Maar die laten zich niet zo makkelijk zien”, zegt Molenaar.

Vangst

Dat geldt ook voor de zwartooglipvis en de hooiwagenkrab, die net als vele ander organismen – maar dan met een minder mooie naam - hun thuis hebben in de Oosterschelde. Tenzij je ze gaat vangen, zoals Etiènne Verbeken wel eens doet. Hij struint regelmatig de kustlijn af naar garnalen en krabben.

Op het moment dat wij hem treffen zit zijn koelbox vol met garnalen, waartussen een krab zich staande probeert te houden. „Het was een goede vangst”, beaamt de zeerot.

Rond etenstijd kleurt de laagstaande zon het poldergras sprookjesachtig groen. Gele teunisbloemen sieren de horizon. Met de zilte zeelucht nog in mijn longen volgt een nieuwe busrit door de dorpen en over dijken.

Stavenisse, Sint-Annaland, Poortvliet… „Als je de trein nog wilt halen moet je er hier uit”, helpt de buschauffeur me uit mijn droom. Had ik net een zwartooglipvis aan de haak geslagen…

Zien en doen

- Sportvissen op de Oosterschelde; tong, bot, paling, makreel, greep… U kunt uw vangst nog dezelfde avond op tafel zetten. Jos en Ilse Molenaar verzorgen een compleet dagje vissen incl. uitrusting op hun boot de Zwerver 3. www.zwerver3.nl of bel voor een afspraak 06-51 452 999 of 0166 604180.

- Duiken. De Oosterschelde herbergt meer dan 250 diersoorten. Vanaf de locaties Bergse Diepsluis, Gorishoek, Stavenisse en Sint-Annaland kunt u onder begeleiding van deskundigen de onderwaterwereld bezichtigen.

- Bezoek het middeleeuwse stadje Tholen, met ruim 7500 inwoners de grootste plaats van het voormalige eiland. In molen ’De Verwachting’ van Jan en Irza Gorsel kunt u een rondeleiding boeken en zien hoe een molen werkt.

- Tholen leent zich uitstekend voor lange wandeltochten en fietsroutes over de dijken, door polders en oude dorpjes. Routes zijn verkrijgbaar bij VVV Sint-Maartensdijk.

Reiswijzer

Tholen is door twee bruggen verbonden met Brabant en twee dammen verbinden het eiland met Zuid-Beveland en Schouwen-Duiveland. Het eiland wordt omgeven door de Krabbenkreek in het noorden, de Oosterschelde in het zuiden en het Schelde-Rijnkanaal op de grens met Noord-Brabant.

Tholen-stad en de rest van het eiland is met de auto het best bereikbaar. Vanaf de A27 neemt u de afslag richting Roosendaal, voeg daarna in op de A4. Afslag naar de N286 brengt u nabij Tholen-stad.

Bergen op Zoom heeft een rechtstreekse treinverbinding met Rotterdam en Amsterdam CS. Vanaf daar rijdt bus 108 naar de overige plaatsjes op het eiland.

Kamperen

Het kampeerseizoen zit er alweer bijna op. Voor de verknochte kampeerders en plannenmakers voor het nieuwe voorjaar alvast een aantal tips.

Landschapscamping Kruytenburg is uitermate geschikt voor de absolute rustzoekers. Bijzonder is de met veel zorg aangelegde kruidentuin op het terrein.

Familiecamping de Muie grenzend aan Nationaal Park de Oosterschelde. Leuk voor gezinnen, maar ook voor de sport- en natuurliefhebber.

Direct aan de Oosterschelde, op het zuideljikste puntje van Tholen, ligt familiecamping Stavenisse. Een mooie plek voor watersporters die vanuit hier kunnen hier vissen, duiken en zwemmen.

Camping Gorishoek in Scherpenisse richt zich op families en heeft ook een speciaal veldje voor sportduikers.

Bron: Telegraaf