AMSTERDAM -  Haarlem, de provinciestad aan de rand van de duinen, kent nogal wat bijnamen. Zo staat het bekend als de hofjesstad, bloemenstad, winkelstad en als stad van 1000 monumenten.

Met circa 150.000 inwoners staat Haarlem in de schaduw van Amsterdam. Vaak wordt echter vergeten dat het de hoofdstad is van de provincie Noord-Holland. De geschiedenis gaat terug tot de 10e eeuw toen er een nederzetting was op een hoge strandwal. De strandwal vormde een betrouwbare route tussen noord en zuid. Scheepvaart kon via de rivier Spaarne direct naar de Zuiderzee of naar de Haarlemmermeer. Geen wonder dat deze gunstige ligging tot welvaart leidde. De textielnijverheid, scheepswerven en bierbrouwerijen zorgden voor voorspoed die je nog steeds terugziet tijdens je fietstocht.

Neem Museum Dolhuys, ons startpunt. Het gebouw vindt zijn oorsprong in 1319. Het werd in eerste instantie gebouwd als plaats voor mensen die aan lepra leden. Omdat de ziekte besmettelijk was, werden de leprozen buiten de stadswallen behandeld. Later woonden er ook mensen die pest hadden, geestelijk gestoorden, wezen en ook bejaarden. Sinds kort is het Dolhuys het Museum van de Psychiatrie.

Even verderop kom je langs de voormalig Droste Fabriek, molen De Adriaan, het Teylershofje en de Gravenstenenbrug. Hier ligt ook het Teylermuseum, gebouwd in 1784, het oudste museum van Nederland. De zakenman Pieter Teyler van der Hulst was een kunstverzamelaar. Er zijn o.a. mineralen, fossielen en natuurkundige instrumenten te zien. Langs het Spaarne zijn er veel monumentale panden. Om de honderd meter kun je van een prachtig decor genieten. Het is pittoresk net als een oud schilderij. Niet voor niets deed Frans Hals hier inspiratie op.

Van een lange fietstocht vandaag is geen sprake, want elke keer stap ik weer af voor het zoveelste monument. Misschien dat een wandeltocht qua snelheid beter zou zijn. Ineens rijd ik een park binnen en ben in het groen, de Haarlemmer Hout. De stad, toegangspoort tot de duinen en het strand, zit ook ruim in de groenvoorziening. Een mooie plaats om te wonen, vinden vele bewoners, ook van aanpalende gemeenten als Heemstede en Aerdenhout. Chique villa’s vind je daar, soms met historische waarde. De meeste passen perfect in het landschap zie ik als ik naar Landgoed Elswout fiets. Het 17e eeuwse landgoed is een oase van rust; kent een landhuis, een tuin met barokelementen, een sluisje met woning en een oude aardappelschuur.

Het bij wielrenners bekende ’Kopje van Bloemendaal’ laat ik links liggen. Die veertien meter hoogteverschil en stijgingspercentage van vijf procent hoeft vandaag niet. In Overveen sla ik rechtsaf de Zijlweg in richting centrum met als afsluiter de Grote Markt, het Stadhuis, de Vis en Vleeshal en tientallen andere historische plekken. Het Haarlemse Jopenbier van de enige bierbrouwerij die Haarlem nu rijk is, smaakt tot besluit perfect.

Bron:Telegraaf