Toerisme in TULL EN T WAAL, ontdek hieronder de mogelijkheden van Toerisme in TULL EN T WAAL.
Goedkope Vakantie TULL EN T WAAL
-
Bungalowpark De Egelshoek, Hollandsche Rading
Bungalowpark De Egelshoek bevindt zich op een perfect gelegen locatie, namelijk in het Groene Hart v...
Goedkope Vakantie Utrecht -
Bed & Breakfast De Kleine Weide
Bed & Breakfast De Kleine Weide ligt in het kasteeldorp Renswoude in de Gelderse vallei. Bewonde...
Goedkope Vakantie Utrecht -
Hotel Ernst Sillem Hoeve
Laat u verwennen in 4-sterren Hotel Ernst Sillem Hoeve in Lage Vuursche nabij Hilversum. Hotel Ern...
Goedkope Vakantie Utrecht -
Thais restaurant DE THAI
Ons trendy Thais restaurant “DE THAI” richt zich op de gasten die op zoek zijn naar dive...
Goedkope Vakantie Utrecht -
Actieve Jeugdvakanties
Op vakantie zonder je ouders, maar toch in veilige handen? Ga dan met ons mee op kamp! Sim...
Goedkope Vakantie Flevoland -
Het dick bruna huis
Het dick bruna huis is een museum gewijd aan het werk van Dick Bruna. Het museum is een ond...
Goedkope Vakantie Utrecht -
Het Geldmuseum
Het Geldmuseum is een museum in de Nederlandse stad Utrecht over geld en geldcultuur in de breedste ...
Goedkope Vakantie Utrecht
Foto´s van TULL EN T WAAL
Tull en 't Waal, Informatie over Tull en 't Waal
Tull en 't Waal is een voormalige gemeente en klein dorp in de gemeente Houten in de Nederlandse provincie Utrecht. Tull en 't Waal is gelegen aan de rivier de Lek, hemelsbreed tussen Vreeswijk in het westen en Schalkwijk in het oosten. Tull en 't Waal heeft 672 inwoners. Tot 1962 was Tull en 't Waal een zelfstandige gemeente. In dat jaar werd Tull en 't Waal samen met de voormalige gemeente Schalkwijk toegevoegd aan de gemeente Houten.
Geschiedenis van Tull en 't Waal
Tull en 't Waal ligt op een stroomrug aan de noordzijde van de Lek. De ontginning van deze strook land dateert uit de 10de of 11de eeuw. Kerkelijk en bestuurlijk vormden Tull en 't Waal toen één geheel met het aan de zuidzijde van de rivier gelegen Gasperden. Daar bezaten de Utrechtse kapittels van de Dom en Oud-Munster een vroonhof. De verkaveling van de stroomrug is onregelmatig: de kavels zijn niet overal even lang. Eerst nadat de ontginning een eind was gevorderd werd voor de afwatering de Waalse- en Tulse wetering gegraven.
Het deel 't Waal grensde in het westen vanouds aan het gerecht Vreeswijk of De Vaart en oostelijk aan het goed Blasenburg. Tull - met de korenmolen en vier grote boerderijen - ligt ter weerzijden van de Uitweg en grenst aan de wetering Snel, tevens de grens met Honswijk. Ter beslechting van een geschil tussen de Graaf van Culemborg en de Heer van Asperen werd deze grens in 1338 vastgelegd, waarbij Honswijk bij Culemborg en Tull en 't Waal bij Asperen bleven behoren.
De ambachtsheerlijkheid van Tull en 't Waal
Tot in de 15de eeuw bleef de familie Van Asperen de bezitter van het gerecht. Daarna komt het regelmatig in andere handen tot Jhr. Adriaan Ram, die tevens ambachtsheer van Schalkwijk was, in het begin van de 17de eeuw de heerlijkheid koopt. Deze Adriaan Ram is rooms-katholiek gebleven en wat erger is hij geeft in zijn kasteel in Schalkwijk gelegenheid tot het lezen van de mis. In 1651 wordt hij daarom door de Staten van Utrecht van zijn functies ontheven en voor tien jaar verbannen. Door schulden is de familie gedwongen o.m. het gerecht Tull en 't Waal te veilen waarbij de Utrechtse regent Gaspar Cornelis Schade de bezitter wordt. Zijn familie blijft tot 1795 de rechten van ambachtsheer en -vrouw uitoefenen. De rechten van de ambachtsheer waren beperkt tot het benoemen van schepenen, secretaris en bode. De inkomsten uit het gerecht beperkten zich vermoedelijk tot een klein bedrag als het windrecht op de Korenmolen. Het bezit van het gerecht had dan ook vooral waarde als status-symbool. Als in de eerste helft van de 19de eeuw door het gemeentebestuur getracht wordt de opvolgende ambachtsheren bij de benoeming van schepenen te betrekken tonen zij dan ook geen belangstelling.
Ontwikkeling van de eigendom van Tull en 't Waal
De invloed van de Kapittels van de Dom en Oud-Munster van Utrecht moet in Tull en 't Waal groot geweest zijn. Maar aan het einde van de 16de eeuw bezitten ze er nog maar zes morgen land. Deze situatie is daarmee sterk verschillend van die in de aangrenzende cope-ontginningen: de polders het Rietveld en Vuijlcop, waar dan nog respectievelijk ruim 30 procent en 60 procent eigendom van geestelijke instellingen is. In 't Waal zijn aan het einde van de 17de eeuw al vier kleine boerderijen eigendom van hun gebruikers. Kort daarna komen daar nog twee grote boerderijen bij. De vier grote boerderijen in Tull en veel los land blijven tot het einde van de 18de eeuw in handen van groot-grondbezitters, óf de adel, óf Utrechtse regentenfamilies óf vermogende kooplieden, die hun geld in de grond hebben belegd. Rond 1800 slagen gebruikers van de hofsteden er in om zelf eigenaar te worden maar in de twintiger en dertiger jaren van de 19de eeuw moeten zij toch weer tot verkoop aan groot-grondbezitters besluiten omdat er - na het overlijden van de boer - onvoldoende middelen waren om tot verdeling van de nalatenschap onder de vaak vele kinderen over te gaan.
De bevolking van Tull en 't Waal
In het archief van het gerecht zijn belastingregisters van 1678 af bewaard gebleven. Die verschaffen inzicht in het aantal gezinnen en personen dat in Tull en 't Waal woonde. Bovendien blijkt dat de bewoners van de woningen in de polder Rietveld die aan kant van de Waalse wetering waren gelegen ook aan het gerecht Tull en 't Waal hun belasting betaalden omdat ze "alle behorende onder de molen van Twaall zijn". In de 17de en 18de eeuw schommelt het aantal gezinnen tussen de 30 en 35, waarvan de overgrote meerderheid in 't Waal woont. Het zijn boeren en daglonersgezinnen. Het Rietveld telt een 10 tot 15 gezinnen. Het aantal personen varieert meer: tussen de 150 en 230. Hoewel Tull en 't Waal dus maar een kleine gemeenschap is zijn er een naar verhouding groot aantal ambachtslieden werkzaam: kleermaker, schoenmaker, smid, tapper en de schipper die met zijn beurtschip op de Utrechtse markten vaart. En er is de veerman, die het Oudslijkerveer tussen 't Waal en Hagestein bedient. De meerderheid van de bevolking - en met name de grote boeren - blijft rooms-katholiek en kerkt in Schalkwijk. Onderwijs krijgen de kinderen van de gerechtssecretaris, die tevens gerechtsbode en voorzanger in de Hervormde Kerk is.
De boerderijen in Tull en 't Waal
Van de negen grote 17de en 18de eeuwse boerderijen, die in Tull en 't Waal en het Rietveld stonden is de plaats nog wel bekend maar de gebouwen zijn op drie na in de loop der tijd vernieuwd. Opvallend bewaard gebleven in hun 18de eeuwse staat zijn Geerestein aan de Waalsewetering en Snellestein en Wintervliet aan de Lekdijk onder Tull. De tegenwoordige boerderij Voorzorg staat op de plaats van de in de 15de eeuw reeds genoemde Hof ter Weide, die lang samen met het naastgelegen Goed Blasenstein één geheel vormde. Ook op de plaats van de oude, reeds aan het einde van de 14de eeuw genoemde Ridderhofstad Grijpesteijn aan de Uitweg staat nu een eind 19de eeuwse boerderij. Van de beide grote boerderijen in het Rietveld is alleen de plaats van de Croon nog herkenbaar aan de greppels, die de loop van de voormalige gracht volgen.
Mooie andere plaatsen zijn:
gemeente Houten Nederlandse Utrecht Vreeswijk Schalkwijk voormalige Houten
Geschiedenis Waal
Tull Kerkelijk rivier gelegen Gasperden Utrechtse Oud-Munster stroomrug Eerst ontginning Waalse- Tulse westen Vaart Blasenburg Uitweg wetering Honswijk tussen Graaf Culemborg Asperen grens Waal
Tot gerecht Daarna Adriaan tevens Staten familie waarbij Gaspar Cornelis Schade bezitter wordt ambachtsheer rechten klein Korenmolen schepenen Waal
De Kapittels Rietveld Vuijlcop procent eigendom einde boerderijen grote handen óf gebruikers groot-grondbezitters waren Waal
In gebleven Bovendien Waalse omdat onder Twaall aantal gezinnen personen Hoewel kleine groot Oudslijkerveer Hagestein meerderheid bevolking boeren blijft rooms-katholiek Onderwijs kinderen Hervormde Waal
Van Opvallend bewaard eeuwse Geerestein Waalsewetering Snellestein Wintervliet Lekdijk Voorzorg staat plaats Weide samen Blasenstein één geheel reeds genoemde Ridderhofstad Grijpesteijn boerderij Croon