Vreeland is een dorp in de gemeente Loenen, gelegen in het noordwesten van de Nederlandse provincie Utrecht. Vreeland is gelegen aan de provinciale weg Vinkeveen-Hilversum. Vreeland had in 2004 1530 inwoners en Vreeland is van oorsprong een stad, van 1265 tot 1560 had Vreeland stadsrechten. Hoewel sommige historici betwisten of de stadsrechten daadwerkelijk zijn ontnomen, wordt er algemeen aangenomen dat dit wel het geval is.
Geschiedenis van Vreeland
Op de plek van het huidige Vreeland lag waarschijnlijk al rond de 7e/8e eeuw de nederzetting 'Dorssen'. Archeologische bewijzen zijn hiervan nog niet gevonden, maar in de literatuur wordt hier wel van uit gegaan, hierbij onder meer verwijzend naar oude naamgevingen als de Dorssewaardse polder, die tegen Vreeland aanligt.
Sinds het jaar 1265 heeft Vreeland stadsrechten. Rond 1253 werd het slot 'Vredelant' gebouwd in opdracht van de Utrechtse bisschop Hendrik van Vianden. Op de grens van de provincie Utrecht en Noord-Holland liet de bisschop dit slot bouwen op een ietwat verhoogde plek in het landschap langs de Vecht, aan de huidige kleizuwe. Met de bouw van het kasteel wilde de bisschop aan de ene kant de leenmannen van Holland in bedwang houden, aan de andere kant wilde hij voorkomen dat er een tol zou worden geheven op de Vecht. Dit was van groot belang, want veel handel werd gedreven via de Vecht die voor Utrecht de verbinding vormde met de Zuiderzee en Oostzee.
De bouw van het kasteel bracht veel bedrijvigheid met zich mee en al gauw groeide er een kleine nederzetting met ambachtslieden, een smid, een herbergier, etc. De bisschop was hiermee erg tevreden en gaf Vreeland al in 1265 stadsrechten. Tegelijk met de bouw van de Dom te Utrecht, liet de bisschop ook te Vreeland een kerk bouwen. Vreeland 'Vredelant' groeide om diverse redenen nooit uit tot een grote stad en eind 16e eeuw werden de stadsrechten weer ontnomen. Sindsdien is het huidige Vreeland een dorp.
Het slot Vredelant kent een roerig verleden en heeft een grote rol gespeeld in de Nederlandse geschiedenis. Het is meermalen belegerd, onder meer door Graaf Floris V, om de gebroeders van Aemstel uit het slot te krijgen. Het kasteel in Vreeland kent waarschijnlijk ook het oudste gebruik van buskruit in Nederland. Het kasteel wordt ook wel het 'pandslot' genoemd, omdat het zo vaak werd verpand om aan geldelijke middelen te komen. Veel onenigheid ontstond ook - vroeg of laat - na het weer in onderpand geven van het kasteel.
De oude muren van het oude slot in Vreeland zijn in 1528/1529 geslecht. Met de stenen werd de dwangburcht Vredeburg te Utrecht gebouwd. In de 17e eeuw waren er plannen om Vreeland tot Ridderhofstad te maken. Hiertoe zou het oude slot weer worden opgebouwd. Hoewel een opgravingsplattegrond van de fundamenten uit 1653 bekend is, kwam het er echter niet van. Er werd een aanzet gegeven in de vorm van een klein huisje op de opgegraven fundamenten, maar dit had een politiek motief: slechts diegene met een Ridderhofstad kwam in aanmerking zitting te nemen in de Raad van Staten.
Tegenwoordig ligt het huidige archeologische monument van Vreeland onder een grastapijt, in de jaren '70 nog in gebruik als voetbalveld van de club Sperwer. Op dit moment kent het terrein een functie als 'speelveld', en is van het oorspronkelijke slot en zijn geschiedenis niets meer herkenbaar.
Economie & bijzonderheden van Vreeland
Vreeland ligt in de Vechtstreek, die is genoemd naar de rivier de Vecht. Vreeland is omringd door diverse plassen, zoals de Loosdrechtse en de Kortenhoefse Plassen. De rivier en de plassen worden gebruikt voor waterrecreatie. Ook lopen diverse fietsroutes door Vreeland, waardoor het bij mooi weer een toeristische trekpleister is.Verder lopen er twee belangrijke wandelpaden door Vreeland: het Floris de Vijfde-pad en sinds september 2004 het Waterliniepad.
Vreeland heeft een ster-restaurant "De Nederlanden", een pannenkoekenhuis "Noord-Brabant". Aan de buitenrand van Vreeland ligt boerderij "Ponderosa". Deze boerderij is op zichzelf al een bezienswaardigheid in Vreeland. Daarnaast organiseert de eigenaar elk jaar begin juli een Country & Western-festival op zijn boerderij.
In de zomer heerst er op het water en op het land een toeristische drukte in Vreeland. Bijna ieder seizoen kent wel een feest of partij, zoals een Herfstmarkt, een Kerstmarkt en niet te vergeten Koninginnedag.Als het 's winters koud genoeg is, wordt er op de omringende plassen en op de Vecht geschaatst.
Sinds het begin van de 21ste eeuw is er een polo-centrum vlak buiten Vreeland. Hier worden polo-paarden getraind en verzorgd. Een aantal keer per jaar vinden hier ook polo-wedstrijden plaats.
Molens in Vreeland In Vreeland staan twee molens. In het dorp de korenmolen De Ruiter uit 1910 en ten noorden van Vreeland de poldermolen Hoekermolen uit 1874.
VREELAND Vreeland Loenen Nederlandse Utrecht gelegen Vinkeveen-Hilversum Hoewel stadsrechten Vreeland
Op Archeologische wordt Dorssewaardse Utrechtse Hendrik Vianden provincie Noord-Holland bisschop Vecht huidige Holland wilde Zuiderzee Oostzee
De kasteel nederzetting Tegelijk bouwen 'Vredelant' groeide ontnomen Sindsdien Vredelant heeft grote onder Graaf Floris Aemstel waarschijnlijk Nederland Vredeburg gebouwd Ridderhofstad Hiertoe worden fundamenten Staten
Tegenwoordig gebruik Sperwer geschiedenis Vreeland
Vreeland Vechtstreek genoemd diverse Loosdrechtse Kortenhoefse Plassen rivier plassen Verder lopen Vijfde-pad Waterliniepad
Vreeland Nederlanden" boerderij Daarnaast Country & Western-festival toeristische Bijna zoals Herfstmarkt Kerstmarkt Koninginnedag begin Vreeland
In Ruiter Hoekermolen