Amersfoort Toeristen Informatie

Amersfoort is een stad en gemeente in de Nederlandse provincie Utrecht. De gemeente Amersfoort telt 143.235 inwoners, die Amersfoorters worden genoemd. Amersfoort is in bevolkingsaantal de tweede stad van de provincie Utrecht en de veertiende van Nederland. Amersfoort is een groeistad, en vervult economisch een regiofunctie met een sterk gegroeid bedrijfsleven, heeft één van de grootste spoorwegknooppunten van Nederland en is een belangrijke garnizoensstad. De binnenstad van Amersfoort bezit een middeleeuws karakter met grachten. Er zijn per 2009 ongeveer 45 protestante kerkgemeenschappen. Amersfoort viert in 2009 dat zij 750 jaar stadsrechten bezit.

Geschiedenis van AMersfoort
Amersfoort dankt zijn ontstaan en naam aan een doorwaadbare plaats of voorde in de rivier de Eem (vroeger: Amer). Verschillende beken die water afvoerden uit de Gelderse Vallei kwamen bij elkaar in een laagte tussen de Amersfoortse Berg en het hoger gelegen gebied ten noorden van Amersfoort (Hoogland). Bij die doorwaadbare plaats werd de Eem gekruist door handelsroutes die van Utrecht naar het oosten en noorden liepen. De eerste vermelding van Amersfoort dateert uit 1028. Er moet toen sprake geweest zijn van een boerennederzetting. De strategische ligging was voor de bisschop van Utrecht aanleiding om er één van zijn hoven te bouwen, om van hieruit de Gelderse Vallei te ontginnen. Waarschijnlijk werd dit bisschoppelijk hof in de eerste helft van de twaalfde eeuw gesticht op de plaats waar thans de Sint-Joriskerk staat. Handel en nijverheid leefden op.

Middeleeuwen: de stadsrechten van Amersfoort
De nederzetting Amersfoort kreeg in 1259 stadsrechten van de Utrechtse bisschop Hendrik van Vianden. In de akte, waarin aan Amersfoort stadsrechten werd verleend werd het stadje omschreven als een oppidum, dat wil zeggen dat de stad versterkt was, waarschijnlijk door een aarden wal, wellicht met poorten. Tegen het einde van de dertiende eeuw werd de eerste stenen muur gebouwd, met een lengte van 1550 meter, en omgeven door een gracht. Op de plattegrond van het centrum van Amersfoort is deze eerste stadsmuur nog goed terug te vinden.

In 1340 was er een grote stadsbrand in Amersfoort, waarbij ongeveer de helft van de gebouwen wordt vernietigd of beschadigd. Omstreeks 1380 werd begonnen met de bouw van een nieuwe muur (gereed rond 1450). Daarvan was de totale lengte 2850 meter. En het oppervlak van de ommuurde stad verdrievoudigde. In deze muur werd een aantal poorten gebouwd die tot op de dag van vandaag te bewonderen zijn, zoals de Koppelpoort en de Monnikendam. Van de eerste muur is weinig bewaard gebleven, slechts de sterk gerestaureerde Kamperbinnenpoort resteert. Niettemin is het verloop van de eerste muur nog intact; de Muurhuizen volgen het tracé van de muur en maken gebruik van diens fundering.

Amersfoort kreeg in de Middeleeuwen na wonderen rond een Mariabeeld grote betekenis als bedevaartsoord, waardoor de economie opbloeide en vanaf 1444 de Onze Lieve Vrouwetoren kon worden gebouwd.

Oorlogsgeweld 16de eeuw
Amersfoort had in de zestiende eeuw veel te lijden van oorlogshandelingen:
- in 1572 bezet door de Staatsen,
- in 1573 door de Spanjaarden, in 1579 heroverd door Jan VI van Nassau-Dillenburg,
- waarop in 1579 gedwongen aansluiting bij de Unie van Utrecht plaatsvond.
- In 1629 werd Amersfoort door Hendrik van den Bergh veroverd. Hendrik van den Bergh moest eigenlijk de aanval van Frederik Hendrik van Oranje op 's  
- Hertogenbosch beantwoorden, maar het lukte door onder andere de circumvallatielinie rond 's-Hertogenboch niet om door de verdediging van Frederik Hendrik te komen.

Gedurende de 16e eeuw gaat het economisch slechter. De inwoneraanwas stagneerde en in het begin van de negentiende eeuw telde Amersfoort nog maar 8.000 mensen. Rond 1850 braken de inwoners grote delen van de wallen en poorten af. Dat bood de armen werk en de stenen waren nuttig voor straten, pleinen en wegen. Ingrijpen van koning Willem II voorkwam sloop van de Koppelpoort, Monnikendam, Kamperbinnenpoort en een restant van de stadsmuur.

Amersfoort in de 19de eeuw
In het begin van de 18de eeuw werd Amersfoort een centrum van de Oud Katholieke Kerk, door de vestiging van de refractarische priesters van de zogenaamde Oud-bisschoppelijke Clerezij. Amersfoort behield daarna een overwegend niet-katholieke signatuur, mede door de vestiging van vele beroepsmilitairen na 1870.

De komst van de spoorwegen in 1863 deed Amersfoort uit haar 19e eeuwse slaap ontwaken. Amersfoort werd een belangrijk knooppunt en is dat tot op heden gebleven. Rond 1870 werd Amersfoort door de regering verkozen voor de uitbreiding van het leger, mede vanwege de centrale ligging aan spoorwegen en nabij de Hollandse Waterlinie en heideterreinen, die als oefenterrein konden dienen (Vathorst, Leusderheide).

Amersfoort in de 20ste eeuw
In mei 1940, aan het begin van de Tweede Wereldoorlog moesten alle 43.000 bewoners van Amersfoort worden geëvacueerd vanwege de verwachte gevechten rond Amersfoort, toen de grootste garnizoensstad van Nederland. Na vier dagen konden zij terugkeren. De Duitsers richten bij Amersfoort het Kamp Amersfoort in, een concentratiekamp. De Joodse gemeenschap van ruim 632 mensen werd gedecimeerd, 353 mensen kwamen om, de meesten in Auschwitz of Sobibor.

Tot ongeveer 1970 was er sprake van geringe ontwikkeling in Amersfoort, die zelfs door de buitengebruikstelling van de meeste kazernes dreigde om te slaan in achteruitgang. Aan het eind van de 20e eeuw kreeg Amersfoort een grote impuls door de Groeistad-status, die inmiddels heeft geleid tot de bouw van grote nieuwe wijken (waaronder Vinex), waarvan Kattenbroek door zijn bijzondere architectuur landelijke bekendheid heeft verworven. Ook nieuwe bedrijven vestigden zich in Amersfoortt. Er kwam na veel politieke onrust een nieuw stationsgebouw, terwijl de stationsbuurt opnieuw werd ingericht, onder meer met middelgrote kantoren. Na ongeveer 1970 nam de militaire aanwezigheid drastisch af, en bleef slechts de Bernhardkazerne open.

Geografie van Amersfoort
Amersfoort ligt op een vlakke plaats in de vallei van de Eem aan de rand van afzetting uit de IJstijd. Ontstaan in de Middeleeuwen, heeft de plaats een middeleeuwse kern met grachten en wallen. De grachten werden behouden, maar de wallen werd voor een groot deel in de 19de eeuw afgebroken. Amersfoort bezit daardoor twee singels (rondwegen).
Er kwamen grote nieuwe woonwijken in Amersfoort, zoals (zie ook opsomming verderop in dit artikel) Vathorst en Schothorst (deze laatste met een eigen station). Deze versterkten in niet geringe mate de centrumfunctie van Amersfoort, waar tegenwoordig veel winkels en horeca zijn. Er kwamen ook aanzienlijke bedrijfs- en kantorenterreinen (zie opsomming onder Economie). De aanleg van de A28 (Utrecht-Zwolle) oostelijk van Amersfoort betekende een verdere impuls voor de groei. Waar de A28 de A1 snijdt, ontstond het knooppunt Hoevelaken. Amersfoort heeft de grenzen van zijn uitbreidingsmogelijkheden bijna bereikt.

Demografie van Amersfoort
Begin 19de eeuw telde Amersfoort nog maar 9000 inwoners. De komst van de spoorweg in 1863, en vlak daarna ook het leger, zorgde voor opbloei. Vóór en na de Tweede Wereldoorlog daalde de Amersfoortse bevolking echter weer gestaag, vooral door gebrek aan woningen (woningnood). Amersfoort kon ook weinig nieuwe mogelijkheden aanboren, zodat ook nieuwe werkgelegenheid naast die bij de NS of het leger (de twee grootste werkgevers) moeilijk te verwezenlijken was. Dat veranderde na 1960 door annexatie van enkele omliggende gemeenten zoals Hoogland en delen van enkele andere gemeenten zoals Stoutenburg en Leusden.

Amersfoort is in korte tijd enorm gegroeid door de status als groeistad. In 1970 telde Amersfoort 75.000 inwoners, in 2008 wonen er ruim 140.000 mensen in Amersfoort. Bij een gemeentelijke herindeling werden de gemeenten Hoogland geheel en Leusden en Hoevelaken deels door Amersfoort geannexeerd.

Amersfoort telt per 2008 68.017 mannen en 71.048 vrouwen, van het totaal zijn 29.036 mensen jonger dan 15 jaar, 93.746 inwoners tussen de 15 en 64 jaar oud en 16.283 inwoners ouder dan 64 jaar. Vathorst wordt in de toekomst de grootste wijk. Men schat dat de Vinex locatie in 2020 25.000 inwoners herbergt. In 2007 is Nieuwland nog de grootste wijk met 14.957 Amersfoorters.

Tot 2016 groeit Amersfoort door naar zo’n 160.000 inwoners. De groei van Amersfoort komt vooral tot stand door de bouw van de wijk Vathorst (totaal 11.000 woningen) ten noorden van de A1. Er komen diverse voorzieningen, zoals sportvelden, scholen, bedrijventerrein, winkels en een station. Ook rond het centrum van Amersfoort wordt gebouwd. In het gebied ten oosten van het centraal station, het Eemkwartier, komen zo’n 750 woningen.

Cultuur van Amersfoort

Stadsbeeld en bezienswaardigheden
De middeleeuwse binnenstad is opmerkelijk goed geconserveerd en bezit een grachtenstelsel. De Onze Lieve Vrouwetoren (door de Amersfoorters ook "Lange-Jan" genoemd) is de belangrijkste blikvanger. Met zijn 98 meter is het de op twee na hoogste kerktoren van Nederland. De bijbehorende kerk ging bij een explosie in 1787 verloren. De toren in Amersfoort wordt gebruikt als oorsprong van het coördinatenstelsel van het Rijksdriehoeksnet. Oftewel, het exacte middelpunt van de Onze Lieve Vrouwetoren is het punt van waaruit heel Nederland kadastraal genummerd is.

Belangrijke bezienswaardigheden in Amersfoort zijn verder:
- de Sint-Joriskerk
- de Koppelpoort (die zowel land- als waterpoort is)
- de Monnikendam (een waterpoort)
- de Rooms-katholieke Sint-Franciscus-Xaveriuskerk ontworpen door architect F. Wittenberg
- de Kamperbinnenpoort
- de Muurhuizen, die tot stand kwamen nadat de oudste stadsmuur haar functie had verloren en gebruikt werd om huizen tegenaan te bouwen met onder andere het huis Tinnenburg
- de jongere stadsmuur, die Amersfoort tot in de negentiende eeuw ruimschoots heeft kunnen omsluiten en die deels behouden is
- de Elleboogkerk, een neo-classicistische kerk uit (1820), die tijdens een brand op 22 oktober 2007 geheel is verwoest
- de Plompetoren, een onderdeel van de oudste muur. Hier werden vroeger de gevangenen gehouden.
- het Hofje de Poth, één van de oudste hofjes in het land
- de Sint-Aegtenkapel
- de Bierbrouwerij De Drie Ringen
- de Oud-Katholieke kerk H. Georgius
- het St. Pietersgasthuis. 

Toeristische attracties in Amersfoort
Amersfoort heeft sinds 1948 een dierentuin, het Dierenpark Amersfoort, gelegen in het Bos Birkhoven, aan de westkant van de stad. Er worden stadswandelingen georganiseerd door het Gilde Amersfoort en rondvaarten in de Amersfoortse grachten door Stichting Waterlijn.

Musea in Amersfoort
- Museum Flehite
- Mondriaanhuis
- Nederlands Cavaleriemuseum
- Armando Museum
- Museum de Zonnehof
- Museum Jacobs van den Hof
- Vindselmuseum In Natura
- Kamp Amersfoort

Uitgaan, theater en film in Amersfoort
Amersfoort heeft één groter theater, de Flint, tevens congrescentrum, en enkele kleinere plus twee bioscoopcentra met meerdere zalen. De horeca is sinds de jaren '70 flink ontwikkeld. Het Eemcentrum voor cultuur, met een bioscoop, muziekschool en bibliotheek, bij het centrum van Amersfoort verrijst ongeveer in 2011.

Groenste Stad
In 2006 won Amersfoort de titel 'Groenste Stad van Nederland', die wordt toegekend door Entente Florale. De stad dankt haar titel aan het beleid dat Amersfoort voert om haar natuur te behouden. In september 2007 werd Amersfoort door dezelfde organisatie tot 'Groenste Stad van Europa' uitgeroepen.

Amersfoort, De Garnizoensstad
Amersfoort was vanaf ongeveer 1860 tot 1980 één van de belangrijkste garnizoenssteden van Nederland. In 1939 zelfs de grootste. De groei van Amersfoort kwam na een regeringsbesluit omstreeks 1870 om Amersfoort wegens zijn centrale ligging, de Hollandse Waterlinie, de nabijheid van oefenterreinen (Vlasakkers, Leusderheide) en de lage grondprijs uit te breiden met kazernes, vooral van de infanterie en de cavalerie. In totaal werden er acht kazernes gebouwd en kreeg de Koninklijke Marechaussee er ook een vestiging. Nu zijn nog die plus de Bernhardkazerne in bedrijf. Daarnaast verrezen er nog eens tien militaire of semi-militaire instellingen (daaronder niet begrepen Concentratiekamp Amersfoort).

De militaire aanwezigheid in Amersfoort had een grote invloed op de groei van Amersfoort en haar economische ontwikkeling. De afbouw van de militaire instellingen begon bij de afschaffing van de dienstplicht. Daarna volgde vanwege het einde van de Koude Oorlog een verdere inkrimping van het Nederlandse leger. Mede als compensatie voor dit aanzienlijke verlies aan banen kreeg Amersfoort de status van groeikern in 1978.

Kazernes in Amersfoort
De volgende kazernes bevonden zich op enig moment in Amersfoort (inclusief instellingen die intussen door gemeentelijke grenswijzigingen niet meer in Amersfoort liggen, maar er militair gezien altijd onder geressorteerd hebben):
- Juliana van Stolberg of Infanterie Kazerne, Leusderweg, 1889 - 1978 (daarmee verbonden de volgende Willem-, Lodewijk-, Hendrik- en Addolfkazernes)
- Willem Kazerne, 1889 - 1980 (hoofdgebouw nu burgerwoningen)
- Lodewijk Kazerne, 1890 - 1980 (hoofdgebouw nu burgerwoningen)
- Hendrik Kazerne, 1892 - 1980, (hoofdgebouw nu burgerwoningen)
- Adolf Kazerne, 1891 - 1980, (hoofdgebouw nu burgerwoningen)
- Kamp Bokkeduinen, Kazerne II en III
- Barakkenkamp " De Vlasakkers "
- Prins Willem III of Cavalerie Kazerne, Aan de Heiligenbergerweg, 1883 - 1978
- Bernhard Kazerne, Barchman Wuytierslaan 198, 1939 - Heden 

Overige militaire instellingen Amersfoort
- Interneringskamp 1940-46
- Vrouwenkamp Alberts Dorp
- Elisabethdorp, voor geïnterneerden en hun families in WO-I
- Militair Hospitaal, Hoogeweg, 1877 - 1966
- Militair Sanatorium, 1947
- Militair Tehuis " In 't Adlerhuis ", Kleine Spui 6
- Tehuis voor Militairen, Lange Beekstraat 28, 1892 - 1995
- Militair Tehuis " Generaal van Marle ", Vlasakkers
- Katholiek Militair Tehuis
- Protestants Militair Tehuis " Het Boskamp ", Laan 1914 

Sport in Amersfoort
Het landelijk hoofdkantoor van de tennisbond KNLTB is in Amersfoort gevestigd. Amersfoort herbergt ook de tennisclubs ALTA Amersfoort en LTV Randenbroek. Het Open Nederlands Tenniskampioenschap (Dutch Open) vindt sinds enkele jaren in Amersfoort plaats. In 2009 moet een groot tennisstadion met schuifdak klaar zijn (kosten: € 50 miljoen).

Amersfoort heeft lange tijd een voetbalclub gehad die uitkwam in de eerste divisie. Dat was de Hollandia-Victoria Combinatie, oftewel HVC. HVC speelde zijn wedstrijden in een bescheiden stadion op sportpark Birkhoven. De club heeft een aantal beroemde spelers voortgebracht als de latere bondscoach Jan Zwartkruis, keeper Piet Schrijvers, en de veldspelers Henk Wery, Mosje Temming en Ron Spelbos. De profsectie van HVC werd in 1973 omgedoopt in SC Amersfoort. Die club heeft nog tot 1982 doorgespeeld, waarna het definitieve eind kwam voor het Amersfoorts betaald voetbal.

In Amersfoort is sinds 1961 ook de honkbal- en softbalvereniging BSC Quick gevestigd die een eigen accommodatie heeft op het sportpark Dorrestein.

Amersfoort heeft een badmintonvereniging die in de hoogste Nederlandse divisie speelt: BCA (Badminton Combinatie Amersfoort). Er is ook een Badmintonclub in Amersfoort Noord (BAN).

Een bekende zwem- en polovereniging in Amersfoort is AZ&PC (de Amersfoortse Zwem- en Poloclub).

De Rugbyclub Eemland speelt sinds 1975 in Amersfoort. De club heeft een eredivisieeteam, dat per 2009 echter niet bij de top-3 scoort.

Dwars door Amersfoort loopt de Europese wandelroute E11, ter plaatse ook wel Marskramerpad of Handelsweg geheten. De E11 loopt van Den Haag naar het oosten, op dit moment tot de grens Polen/Litouwen.

Verkeer en vervoer in Amersfoort

Spoorwegen in Amersfoort
Het spoorwegemplacement van het spoorwegknooppunt Amersfoort is een van de grootste in Nederland, oorspronkelijk bestaand uit reizigersstation, rangeerterrein en hoofdwerkplaats. Nadat het rangeerterrein en de hoofdwerkplaats werden gesloten, heeft men een nieuw opstelterrein voor reizigerstreinen (Bokkeduinen) gebouwd. Dit om personenvervoer te scheiden van het goederenvervoer. Daarnaast was het oude rangeerterrein te druk voor beide verkeersstromen.

Er zijn drie stations:
- Amersfoort,
- Amersfoort Vathorst en
- Amersfoort Schothorst.

Het spoortraject in Amersfoort is grootscheeps gemoderniseerd in de periode 1992-1997, in het kader van het toenmalige NS Rail 21 plan:
- een derde eilandperron en nieuw stationsgebouw voor station Amersfoort
- nieuwe verkeersleidingspost
- spoorverdubbeling van Amersfoort naar Amersfoort aansluiting van twee naar vier sporen, bijna alle overwegen vervangen door tunnels
- derde spoor tot station Schothorst
- fly-over bij Amersfoort Aansluiting
- Daarnaast is op 27 mei 2006 het nieuwe station Amersfoort Vathorst geopend voor de nieuwe wijk Vathorst. Dit station heeft drie perronsporen.

De Minister van Verkeer en Waterstaat laat het ministerie in samenwerking met ProRail onderzoeken of er aan de westzijde een vrije kruising kan worden gebouwd. Het nieuwe kabinet zal waarschijnlijk de hele spoorsituatie aan de westzijde laten moderniseren. In de reeks van maatregelen die vrijwel zeker worden doorgevoerd staat Amersfoort Westzijde ook vermeld aangezien het knooppunt ook na de aanleg van de Hanzelijn een belangrijk knooppunt zal blijven in de intercity diensten tussen de Randstad en het Noorden en Oosten van het land.

Weg- en waterverbindingen
Amersfoort heeft sinds eind jaren '60 een ringweg. Er zijn goede aansluitingen met de nabije A1 en A28 (Utrecht, Zwolle). Op het knooppunt Hoevelaken, dat ten noordoosten van Amersfoort ligt, komen deze autowegen bij elkaar.

Er is een binnenhaven in Amersfoort die via de Eem toegang geeft tot het Eemmeer.

Busdiensten in Amersfoort worden verzorgd door Connexxion.

Lees wat anderen zeggen over AMERSFOORT

• Ron van Eijkelenburg

  11-10-10 - 15:27
  Amersfoort niet alleeen het geografisch middelpunt van het land, maar ook de mooiste monumentenstad van het land. Het havik in de winter, Toon zag het al.
  Nu nog een Tieland museum.
  

.. [ Bekijk alles ] ..

Schrijf hier uw reactie over deze plaats en win een Hotel Arrangement

Naam

Email

Site

Commentaar

Mooie andere plaatsen zijn:

 

• Adverteren
• Disclaimer
• Prijsvraag
• Links
• Bron
• Sitemap

©2012 - Toerisme | Recreatie | Vakantie | Toeristen