Ede is een middelgrote plaats in de Nederlandse provincie Gelderland, te vinden op de westflank van de Veluwe en de zuidelijke Gelderse Vallei. Ede is tevens de hoofdplaats van de gelijknamige gemeente Ede. Ede heeft 67.670 inwoners.
Ontwikkeling van Ede
Voor de ontwikkeling van de woonkern Ede zijn enkele belangrijke economische prikkels aan te wijzen:
- de vestiging van kunstzijdefabriek Enka (is gesloten);
- de vestiging van Defensie
- de vestiging van Riedel
- de vestiging van het hoofdkantoor van RVS Verzekeringen. - de vestiging van NIZO.
Ede in de Tweede Wereldoorlog
In de 2e Wereldoorlog zijn tijdens operatie "Market Garden" geallieerde militairen op de Ginkelse Heide bij Ede geland, vanaf daar zijn ze, vechtend tegen de Duitsers, naar Arnhem getrokken. Elk jaar in september wordt er nog parachute gesprongen boven de heide. De parachutisten worden uit echte, nog operationele, Tweede Wereldoorlog-vliegtuigen gedropt. Daarbij komt altijd publiek kijken vanuit de wijde omgeving. Er komen zelfs veteranen uit Groot-Brittannië bij kijken. Tot en met 2006 sprongen er ook nog veteranen van soms wel 80 jaar oud, maar waarschijnlijk was 2006 de laatste keer dat ze zelf meededen.
Ter nagedachtenis aan de Tweede Wereldoorlog staan verschillende monumenten in Ede.
- Airborne monument
- Erebegraafplaats
- Plaquette op de Oude Kerk
- Monument in openluchttheater
- Canadese Tank op de Langenberg
Station Ede bezit ook een Plaquette voor het Gevallen Spoorwegpersoneel om het gesneuvelde personeel van de Nederlandse Spoorwegen te herdenken.
Bereikbaarheid van Ede over het spoor Ede is gelegen aan de spoorlijn Utrecht-Arnhem. Het station in Ede is geopend op 16 mei 1845 als station Ede Staats Spoorwegen, maar later is dit gewijzigd in Ede-Wageningen, zoals het nog steeds heet. Tevens ligt Ede aan de spoorlijn richting Amersfoort die tegenwoordig wordt gezien als de Valleilijn, een zogeheten HOV-verbinding. In de volksmond heeft de lijn echter nog altijd de bijnaam "Kippenlijn", die voortkomt uit een vroegere functie. Deze lijn opende in 1901. Aan deze lijn heeft Ede nog een tweede station liggen, namelijk Ede Centrum. Vroeger had Ede nog een derde halteplaats op dit traject, station Ede-gemeentehuis, maar dit is al in de jaren '30 opgeheven.
Plannen voor het spoor in Ede
In de jaren '80 werden de beide lijnen die door Ede lopen opgenomen in het plan van de NS, Rail 21. De spoorlijn Utrecht-Ede-Arnhem zou verbreed worden tot 4 sporen en de Valleilijn richting Amersfoort zou hierbij tweesporig worden. Beide plannen zijn echter niet doorgegaan. De gemeente Ede heeft als grote wens dat de spoorlijn Utrecht-Ede-Arnhem verdiept wordt aangelegd om de barrièrewerking op te heffen die deze nu veroorzaakt. Voormalig Minister van Verkeer en Waterstaat Peijs heeft 40 miljoen euro toegezegd voor dit project.
Enkele bijzonderheden in Ede
- CineMec, infotainmentcentre gebouwd in een geluidswal langs de A12
- De Heideweek (laatste week augustus)
- Doesburger molen, Walderveense molen, De Hoop, Concordiamolen en de De Keetmolen.
- Congrescentrum De Reehorst
- NIZO food research
- Terrasflats
- Zwem- en waterpolovereniging Polar Bears EDE
- Openluchttheater
Nederlandse Gelderland Veluwe Gelderse Vallei Ede Ede
Voor vestiging Defensie Riedel Verzekeringen Tweede Wereldoorlog
In Wereldoorlog Garden" Ginkelse Heide Duitsers Arnhem Wereldoorlog-vliegtuigen Daarbij Groot-Brittannië kijken veteranen Ede
- Airborne Erebegraafplaats Plaquette Monument Canadese Langenberg Gevallen Spoorwegpersoneel Spoorwegen Utrecht-Arnhem station Staats Ede-Wageningen Tevens spoorlijn Amersfoort wordt Valleilijn HOV-verbinding heeft altijd Centrum Vroeger Ede-gemeentehuis Ede
In jaren Utrecht-Ede-Arnhem worden richting Beide echter gemeente Voormalig Minister Verkeer Waterstaat Peijs CineMec Heideweek Doesburger Walderveense molen Concordiamolen Keetmolen Congrescentrum Reehorst Terrasflats Zwem- Polar Bears EDE Openluchttheater