Westervoort is een plaats en gemeente in De Liemers, in de Nederlandse provincie Gelderland. De gemeente Westervoort telt 15.283 inwoners en heeft een oppervlakte van 7,85 km². Westervoort ligt bij Arnhem; noordelijk van de Rijn, oostelijk van de IJssel, precies waar deze zich afsplitst. Westervoort is van origine een heerlijkheid met de 'Heer van Westervoort' aan het hoofd.De gemeente Westervoort maakt deel uit van de Stadsregio Arnhem-Nijmegen. In het kader van RegioRail KAN wordt station Westervoort heropend.
Geschiedenis van Westervoort
Ontstaan van Westervoort Westervoort gaat als nederzetting tot diep in de Middeleeuwen terug. De naam Westervoort zou kunnen duiden op een doorwaadbare plaats die toegang gaf tot het westen. Aangenomen wordt dat Westervoort het oudste dorp in de Liemers is; de naam Westervoort komt voor in een perkament uit 726. Dat geschrift stamt uit de periode dat Werenfridus hier werkte als missionaris. In de kerktoren, stammend uit de dertiende eeuw, zien we een van de oudste getuigen van plaatselijke bouwactiviteit. Eeuwenlang waren het de graven van Bergh die de 'heerlijkheid' Westervoort in hun bezit hadden. In 1735 werden de Berghse rechten echter aangekocht door de stad Arnhem. Wat waterbeheersing betreft viel Westervoort onder de Liemerse Schouwpolder. En aangezien dit Kleefs gebied was, was er in die tijd ook al sprake van grensoverschrijdende activiteiten. Samen met Bahr en Lathum vormde Westervoort het buitenste element tegen de gevaren die Rijn en IJssel vooral in de winter boden. Door de rivieren maakte Westervoort tijdenlang een geïsoleerde indruk. Het Westervoortse veer en tijdelijke schipbruggen verzorgden de verbinding met Arnhem. De spoorbrug dateert van 1855, de eerste vaste brug voor overig verkeer pas van 1901.
Het oudste bewoningsgebied vinden we rond de hervormde kerk, in de Klapstraat en aan de IJsseldijk, Rijndijk en Hoogeind. De geleidelijke groei van de bevolking maakte het nodig te ontginnen. Na vele generaties lang gebruikt als landbouw- en veeteeltgrond, moesten deze gronden voor de woningbouw gaan dienen. Westervoort was samen met Duiven begin jaren '80 groeikern geworden en het agrarische karakter van de gemeente Westervoort werd tot een minimum teruggebracht. Enkele havezaten, vaak al in 1500 vermeld, geven tot op de dag van vandaag een beeld van de bouwwijze van weleer: Hamerden, Vredenburg, Lentsenburg en Emmerik. En tenslotte zijn talloze benamingen van boerderijen en percelen vereeuwigd in de straatnamen van de nieuwe wijken.
Een legende over Werenfried
Over de dood van Werenfried en zijn begrafenis bestaat een legende, die vertelt dat na zijn overlijden strijd ontstond tussen de mensen uit Westervoort en Elst over de plaats waar de goede man begraven moest worden. Beide partijen wilden hun woonplaats daarvoor in aanmerking laten komen. Omdat men er met overleg niet uitkwam, vertrouwde men de te nemen beslissing toe aan een Godsoordeel. De baar met het lichaam werd op een bootje midden op de Rijn losgelaten en de stroming bepaalde welke kant het op ging. De boot stuitte op de Betuwse oever. Daar werd de baar op een wagen gezet met ossen ervoor die nog nooit eerder een wagen getrokken hadden. Onbestuurd liet men dit span zijn gang gaan. U begrijpt het: ze liepen naar Elst en stopten voor de kerk aldaar. Dat maakt het begrijpelijk dat St. Werenfried nog steeds wordt afgebeeld met een een bootje. In de 10e eeuw wordt hij door bisschop Balderik van Utrecht als heilige gewaardeerd. Het zal duidelijk zijn dat Werenfried bij de Westervoortse bevolking de eeuwen door in hoog aanzien heeft gestaan en dat kerken en parochies daarom naar hem vernoemd zijn. Volgens de legende sterft hij op 14 augustus 760 te Westervoort en wordt in Elst begraven. Sindsdien is 14 augustus de dag waarop deze heilige herdacht wordt.
Westervoort in het begin van de Tweede Wereldoorlog
Een daverende knal en een steekvlam spleet op de prille vrijdagochtend van 10 mei 1940 de IJsselbrug in tweeën. Het betekende de eerste gevechtshandeling en daarmee het begin van de Tweede Wereldoorlog op Nederlands grondgebied. Hiermee kwam een einde aan 125 jaar vrede in Nederland. In de nacht van 10 mei 1940 overschrijden Duitse overvalpatrouilles, die de naam 'Batallions zur besonderen Verwendung' meekrijgen, in nagemaakte Nederlandse Marechaussee-uniformen bij Elten de grens. De troepen moeten de bruggen bij Westervoort, Doesburg, Zutphen en Deventer veiligstellen en zo een ongehinderde doorgang verschaffen naar de Grebbelinie. Ongeveer 15 Duitsers betreden de bruggen en zoeken naar ontstekingsleidingen om die onklaar te maken. Als zijn wachtposten binnen zijn, drukt Adjudant Van Viersen, die met zijn manschappen het Fort Westervoort aan de Arnhemse kant van de IJssel heeft ingenomen, de ontstekingshandle in. Met een donderend geraas storten de brugdelen, de Duitse soldaten meesleurend, in de rivier. Het is dan 04.45 uur.
Gemeentewapen van Westervoort
In 1815 berichtte de burgemeester van Arnhem de Hoge Raad van Adel dat de in het bezit van Arnhem zijnde heerlijkheid Westervoort geen wapen had. Arnhem zelf had een stadswapen 'zijnde een zilveren dubbele arend op een blauw veld'. Voor Westervoort werd een schets gemaakt, die zich nu nog in het archief van de Hoge Raad van Adel bevindt: een gevierendeeld wapen met een hartschild waarin een dubbele adelaar. Op 23 september 1818 verleende de Hoge Raad de Heerlijkheid Westervoort het volgende wapen: 'zijnde gevierendeeld; het eerste en vierde vierenddeel van zilver en het tweede en derde van sabel, op hetzelfde een middelschild van lazuur beladen met een dubbelen zilveren arend, met gouden nebben en pooten'. In april 1819 werden de kosten van de aanvraag voldaan, waarna ook de overdracht van het wapen plaats had. Sindsdien heeft het gemeentebestuur van Westervoort dit wapen gevoerd, onkundig van het feit dat het strikt genomen daartoe niet gerechtigd was. De werkelijke rechthebbende is immers de Heer van Westervoort. De Heerlijkheid Westervoort, dat wil zeggen de Heerlijke Rechten als jacht, visserij, de voordracht van de schout en secretaris, het patronaatschap etc., werd in 1825 door Arnhem verkocht aan Gijsbert van Zadelhoff. Daarna raakte de Heerlijkheid Westervoort in het bezit van de familie van Pallandt. Wie zich thans Heer van Westervoort mag noemen hebben we niet kunnen achterhalen. Over de betekenis van het wapen kunnen we vrij kort zijn. Men schijnt hierin tot uitdrukking hebben willen brengen de band met de beide opeenvolgende eigenaren van de Heerlijkheid, namelijk de Heren van Bergh en de stad Arnhem.
Bereikbaarheid van Westervoort
De A12 heeft, door middel van afrit 27, een afslag naar Westervoort. De belangrijkste hoofdweg door Westervoort is de Hamersestraat, hoewel deze weg maar door een klein gedeelte van Westervoort loopt. Ook de Klapstraat, die voor een groot deel dwars door Westervoort heen loopt, is een belangrijke weg. Westervoort is tevens te bereiken per bus, met de lijnen 60, 61, 62, 63 en 69. Binnenkort is, zoals reeds eerder vermeld, Westervoort ook per trein bereikbaar.
Evenementen in Westervoort Jaarlijks vindt er in Westervoort in augustus een 3 daags evenement plaats genaamd Westervoort in Beweging. Deze dagen staan in het teken van rommelmarkten, braderie en de truckersrun voor gehandicapten. Daarnaast zijn er ook sportieve activiteiten zoals voetvolley, darts, beachvolleybal en evenementen met motoren.
WESTERVOORT Westervoort Liemers Nederlandse Gelderland gemeente Arnhem; IJssel Westervoort' Stadsregio Arnhem-Nijmegen RegioRail Westervoort
Ontstaan Westervoort
Westervoort Middeleeuwen plaats Aangenomen wordt Werenfridus oudste Eeuwenlang Bergh Berghse Arnhem Liemerse Schouwpolder Kleefs Samen Lathum Westervoortse Klapstraat IJsseldijk Rijndijk Hoogeind maakte Duiven Enkele Hamerden Vredenburg Lentsenburg Emmerik Werenfried
Over Werenfried legende Beide Omdat Godsoordeel Betuwse wagen hadden Onbestuurd maakt bootje Balderik Utrecht bevolking heeft Volgens begraven Sindsdien augustus heilige begin Tweede Wereldoorlog
Een IJsselbrug eerste Wereldoorlog Nederlands Hiermee Nederland Duitse Verwendung' Marechaussee-uniformen Elten Doesburg Zutphen Deventer Grebbelinie Ongeveer Duitsers bruggen Adjudant Viersen Arnhemse Westervoort
In bezit heerlijkheid wapen dubbele Heerlijkheid 'zijnde zilveren arend werden Heerlijke Rechten Gijsbert Zadelhoff Daarna Pallandt kunnen hebben Heren Arnhem
Bereikbaarheid Westervoort
De Hamersestraat loopt Binnenkort eerder vermeld Westervoort
Jaarlijks Beweging Daarnaast activiteiten zoals