Datum: 19-02-2012 - 11:30:00 Kies daarna uw Plaats: Groningen Kies eerst een Provincie: Groningen
Foto´s van GRONINGEN
Groningen, informatie over Groningen
Groningen is de hoofdstad van de provincie Groningen en dominerend onderdeel van de gelijknamige gemeente Groningen. Groningen wordt in de provincie ook kortweg aangeduid met Stad.De gemeente Groningen had per 31 dec. 2008 184.675 inwoners. Hoewel Groningen zelf een lager inwoneraantal heeft, behoort Groningen tot de tien grootste steden in Nederland. Groningen is een stad met veel gevarieerde handel en industrie. Groningen is ook een studentenstad met ruim 50.000 studenten.
De naam Groningen
De oorsprong en betekenis van de naam Groningen en de oudere variant 'Groeningen' zijn niet zeker. Dichters probeerden het te koppelen aan een volksverhaal over ballingen uit Troje die onder leiding van een zekere mythische figuur Gruno hier een nederzetting met Frygiërs uit Duitsland zou hebben gesticht in 453 v.Chr. en een kasteel hebben gebouwd aan de Hunze dat hij 'Grunoburg' noemde. Dat kasteel zou later weer door de Vikingen zijn verwoest en later zou mogelijk op de fundamenten hiervan de Sint-Walburgkerk zijn gebouwd. Er is echter geen enkel bewijs voor deze verhalen.
Een andere theorie over de oorsprong is dat de oude naam Groeningen is afgeleid van 'Groen-inge'; "groene velde". 'groen' zou daarbij van 'cruon' komen en een inge is een oude Nederlandse benaming voor een open veld. In het wapen van Groningen zou dit terugkomen in de groene streep; een groene strook land; tussen de Lauwers, de Eems en de Waddenzee.
Geschiedenis van Groningen Groningen ontstond op de noordelijkste uitloper van de Hondsrug. De oudst bekende schriftelijke vermelding dateert uit 1040, maar vaststaat dat de huidige stad Groningen al ver voor dat jaar een bewoonde plaats was. De oudste archeologische vondsten binnen het gebied van de huidige stad Groningen zijn met behulp van de C14-methode gedateerd op circa 3950-3720 voor Chr. Een onafgebroken bewoning kan worden vastgesteld vanaf de derde eeuw.
Het aanvankelijk Drentse esdorp, dat volgens Heeroma oorspronkelijk werd bewoond door Friezen, werd in de middeleeuwen een belangrijke handelsplaats. De ligging, op de grens van Drenthe en Friesland, was daarbij van grote waarde. Om Groningen haar macht te tonen bouwden de stadjers in de dertiende eeuw op eigen gezag een omwalling. Groningen zette zich daarbij af tegen de bisschop van Utrecht, die pretendeerde heer over Groningen te zijn. Dat Groningen toen een stad was, staat niet ter discussie, maar een expliciete verlening van stadsrecht is niet bekend.In de late middeleeuwen maakte de stad deel uit van de Hanze. De invloed van Groningen op de Ommelanden was dusdanig groot dat daar de omgangstaal van Fries veranderde in Gronings.
De invloed van Groningen op de provincie uitte zich op vele manieren. In sommige gevallen, bijvoorbeeld in Westerwolde, functioneerde Groningen rechtstreeks als landsheer, in andere gevallen was Groningen aanwezig als grondbezitter, in weer andere gevallen als vervener, bijvoorbeeld door het aanleggen van het Stadskanaal of als inpolderaar bijvoorbeeld in de Stadspolder. Groningen was tot ver in de 20e eeuw, na het rijk, de grootste grondbezitter in Nederland.
Het hoogtepunt van de macht van de stad ligt aan het einde van de vijftiende eeuw. De invloed reikte toen tot ver in de huidige provincie Friesland. In die periode werd ook de huidige Martinitoren gebouwd die oorspronkelijk 127 meter hoog was en op dat moment in de ogen van de stadjers het hoogste bouwwerk in Europa. Aan de zelfstandigheid kwam tot op zekere hoogte een einde in de 16e eeuw. Groningen koos uit eigen belang na het uitbreken van de opstand voor Spanje, maar sloot zich in 1594, de reductie van Groningen, alsnog aan bij de Republiek. Binnen het verband van de Republiek bleef de stad echter als dominante factor binnen het gewest Stad en Lande tot aan de Franse tijd feitelijk een zelfstandige eenheid.
Groningenn kreeg in 1614 zijn universiteit, primair voor de opleiding van predikanten. Eveneens in de zeventiende eeuw werd Groningen fors uitgebreid en kreeg zij een nieuwe omwalling. Die nieuwe vesting werd in het rampjaar 1672 vruchteloos belegerd door de bisschop van Münster, Bernhard von Galen. Ieder jaar op 28 augustus viert Groningen de overwinning op Bommen Berend. In 1698 werd de vesting Groningen versterkt met 'Nieuwe Werken', namelijk de Linie van Helpman, ontworpen door Menno van Coehoorn.De bijzondere positie van de stad, als Heer van grote delen van de provincie, eindigde in de Franse tijd. De vestingwet in 1874 maakte een einde aan de Vesting Groningen, op de oude wallen ontstond het Noorderplantsoen.
In 1945 ging een groot deel van de binnenstad van Groningen in vlammen op bij de bevrijding van Groningen. De gehele noord- en oostwand van de Grote Markt werden o.a. verwoest, de Martinitoren en -kerk bleven wonderwel gespaard.
Bezienswaardigheden in Groningen Groningen heeft het zwaar te verduren gehad tijdens de Tweede Wereldoorlog. Met name de Grote Markt werd tijdens de bevrijding in april 1945 zwaar beschadigd. Het symbool van Groningen, de Martinitoren en de bijbehorende kerk bleven gespaard, evenals het Goudkantoor en het stadhuis.
Ten noordoosten van de Grote Markt in Groningen ligt het Martinikerkhof met het provinciehuis en het Prinsenhof. Achter dat pand ligt de fraaie Prinsentuin met hierin een van de rijkst vormgegeven zonnewijzers van het land.Aan de westkant van de Grote Markt ligt de Vismarkt. Met name de zuidkant van dit plein bevat een aantal fraaie panden. Het plein wordt aan de westkant begrensd door de Korenbeurs, een verwijzing naar de rijkdom van de provincie in de 19e eeuw die gebaseerd was op de graanteelt op de vruchtbare zeeklei.
Achter de Korenbeurs verheft zich de Der Aa-kerk, na de Martinikerk de tweede parochiekerk van het historische Groningen. Iets verder naar het westen, langs het water, of in het Gronings 'het diep', staat langs de Hoge der Aa een aantal fraaie pakhuizen en woonhuizen. Ook langs de Noorderhaven staan dergelijke panden.
Vanaf de Grote Markt naar het noorden loopt de Oude Boteringestraat met een van de oudste huizen van Groningen, het Calmershuis en de oude Rechtbank. Over de diepenring loopt de straat door als Nieuwe Boteringestraat en loopt dan langs de Nieuwe Kerk, uit 1660 en de eerste kerk in Groningen die gebouwd is voor de Protestantse eredienst.Aan de Radesingel staat de Sint-Jozefkathedraal, een schepping van Pierre Cuypers die sinds 1981 kathedrale kerk is voor het bisdom Groningen.Uit het begin van de twintigste eeuw dateert het opvallende Academiegebouw in neorenaissancestijl.
Een bijzonder aspect van Groningen zijn de vele hofjes, in Groningen gasthuizen genoemd. De bekendste zijn het Pelstergasthuis en het Pepergasthuis. Het hoofdstation uit 1896, direct buiten de zogenaamde diepenring, staat bekend als een van de fraaiste stations in Nederland.
Aan de zuid-west kant van Groningen staat het markante Gasuniegebouw, hoofdkantoor van de Gasunie. Het is gebouwd in de stijl van de organische architectuur. Andere interessante moderne architectuur is te vinden in de wijk Hoornsemeer. Hier is het Wall House #2 te vinden, het enige gerealiseerde ontwerp uit een serie die wel als het meesterstuk van de Amerikaanse architect John Hejduk wordt beschouwd.
Kunst en cultuur in Groningen Groningen is de grootste, Groningers zouden zeggen enige, stad in het noorden van Nederland. Groningen vervult daardoor een centrumfunctie, die nog versterkt wordt door de aanwezigheid van de Universiteit en het grote aantal jonge inwoners die dat meebrengt. Dat uit zich in een zeer gevarieerd cultureel aanbod.
Musea in Groningen - Het Groninger Museum, zonder meer het belangrijkste museum van Groningen. Oorspronkelijk was dit een vrij traditioneel provinciaal streekmuseum maar het heeft zich ontwikkeld tot één van de meest vernieuwende musea in Nederland, met name sinds de nieuwbouw, op een kunstmatig eiland in het Verbindingskanaal .
- Het Universiteitsmuseum, waar tentoonstellingen over zowel de geschiedenis van de universiteit als de nieuwste ontwikkelingen in het onderzoek te zien zijn.
- Het Nederlands Stripmuseum, aan de Westerhaven.
- Voor verstokte rokers heeft de stad een rokersmuseum.
- De geschiedenis van Groningen, stad en provincie, op zeevaartgebied is het thema van het Noordelijk Scheepvaartmuseum in de Brugstraat.
- Het Grafisch Museum, een museum gewijd aan de grafische kunst en druktechnieken.
Kunst in de openbare ruimte van Groningen Er zijn in Groningen veel beeldhouwwerken in de openbare ruimte te zien waaronder enkele van Wladimir de Vries. Ook het beeldenproject van de Rijksuniversiteit Groningen heeft meerdere kunstwerken opgeleverd. Verder bevindt zich bij iedere uitgaande weg van de gemeente Groningen een beeld of installatie van het zogenaamde "project Stadsmarkeringen" uit 1990.
Theater en muziek in Groningen Groningen heeft een uitbundig cultureel leven. Naast gevestigde instellingen zoals de Stadsschouwburg aan de Turfsingel, cultuurcentrum de Oosterpoort aan de Trompsingel, Vera aan de Oosterstraat, Grand Theatre aan de Grote Markt en Simplon aan het Boterdiep, is er een levendig circuit van kroegen waar tenminste een keer in de week live muziek wordt gebracht. Groningen heeft als een van de weinige grote steden ook een echte undergroundscene. Het Prinsentheater is een belangrijk amateurtheaterpodium aan de Noorderbuitensingel. Voor grote producties is er sinds enige jaren een nieuwe zaal in Martiniplaza.Ieder jaar wordt op de tweede zaterdag in januari in Groningen het Noorderslag-festival georganiseerd, waarop de Nederlandse Popprijs wordt uitgereikt. In augustus vindt in het Noorderplantsoen het theater-festival Noorderzon plaats.
Uitgaansleven van Groningen Het uitgaansleven van Groningen telt vele cafés, voornamelijk rond de Grote Markt, Vismarkt, de Poelestraat, Peperstraat en de Kromme Elleboog. Groningen heeft ook twee hoerenbuurten, zie Prostitutie in Groningen. Economie en werkgelegenheid in Groningen Groningen is steeds een belangrijke handelsstad gebleven en is tegenwoordig ook een centrum voor de voedingsmiddelenindustrie. De laatste jaren wordt er vanuit de gemeente veel nadruk gelegd op de zakelijke dienstverlening en de zogenoemde "Life Sciences". In 2004 telde Groningen rond de 125.000 arbeidsplaatsen, hieruit blijkt de economische regiofunctie van Groningen. Het gemiddelde aantal arbeidsplaatsen per inwoner is veel hoger dan dat van Nederland als geheel.
Industrie in Groningen
De industrie neemt een steeds kleiner deel van de totale werkgelegenheid in de stad voor zijn rekening. Was in 1999 nog ca. 15% werkzaam in de industrie, in 2004 was dit afgenomen tot ongeveer 12%. Een onderdeel van de industrie waar Groningen wijd en zijd om bekend staat is de suikerindustrie. Groningen is de grootste 'suikerstad' in Europa en vervult traditioneel een belangrijke rol in de Nederlandse bietsuikerindustrie.
Groningen telde tot voor kort twee grote suikerverwerkende fabrieken binnen haar grenzen. De fabriek van de Suikerunie, hoewel origineel gebouwd ten zuiden van Groningen, is recentelijk helemaal door de uitbreidende stad Groningen omgeven en werd na de campagne van 2008/2009 gesloten. De productie in de laatste jaren bedroeg 250.000 ton met 250 werknemers.De enige nog overblijvende suikerfabriek is de CSM Vierverlaten in Hoogkerk. Deze produceert jaarlijks 235.000 ton suiker met 283 werknemers. In 2008 werd bekend gemaakt dat de vier grote opslagsilo's -van grote afstand zichtbaar- met nog eens twee zullen worden uitgebreid.
In vroeger jaren vormde de suikerbietencampagne in het najaar een welkome bron van inkomsten voor arbeiders uit de verre omgeving. Duizenden van hen begaven zich ieder najaar naar de fabrieken.Andere bekende Groninger bedrijven zijn Hooghoudt, uitgeverij Noordhoff en Theodorus Niemeyer.
Zakelijke dienstverlening in Groningen
De zakelijke dienstverlening levert ongeveer 30% van de totale arbeidsplaatsen in Groningen. Hiermee is het de op één na grootste sector. Binnen de sector zijn er in gemeentelijk beleid een aantal subsectoren aangegeven die kansrijk worden genoemd. Dit zijn de ICT-sector, de Life Sciences, Toerisme en Energie & Milieu. Van deze subsectoren presteren vooral de eerste drie sectoren erg goed, met gemiddelde groeicijfers van rond de 5% per jaar van 1999 tot 2004.
Handel en horeca in Groningen
De handel en horeca vormen de op twee na grootste sector binnen de groninger werkgelegenheid. In totaal waren er in 2004 rond de 20.000 arbeidsplaatsen, een aantal dat nauwelijks is veranderd in de afgelopen 5 jaar. In 2005 heeft Groningen de titel Beste Binnenstad van Nederland gekregen. Markant figuur binnen de horeca is Sjoerd Kooistra, die eigenaar is van de meeste etablissementen aan de Grote Markt.
Niet-zakelijke dienstverlening in Groningen De aanwezigheid van de Rijksuniversiteit, de Hanzehogeschool, het Universitair Medisch Centrum en Groningens status als provinciehoofdstad en regionaal centrum maakt dat de stad een groot deel van zijn werkgelegenheid te danken heeft aan deze sector.
Onderwijs in Groningen Groningen is al eeuwenlang een studentenstad. De Rijksuniversiteit Groningen werd opgericht in 1614, en is daarmee na Leiden de oudste nog bestaande universiteit van Nederland. De universiteit heeft na een voortvarende start ook slechte tijden gekend, waarbij opheffing een kwestie van tijd leek. Tegenwoordig heeft de universiteit meer dan 25.000 studenten.Naast de Rijksuniversiteit heeft Groningen ook een vestiging van de Open Universiteit in het monumentale Calmershuis aan de Oude Boteringestraat. In de zelfde straat is ook de Volksuniversiteit gevestigd. De universiteit heeft meer dan 2000 studenten.
Het Hoger beroepsonderwijs geconcentreerd in de Hanzehogeschool is voornamelijk gevestigd op het Zernikecomplex. Een aantal instellingen is elders gesitueerd, zoals het Prins Claus Conservatorium en Academie Minerva. De geschiedenis van de school gaat terug tot 1798, het stichtingjaar van de Academie Minerva. Het Van Hall Instituut heeft tegenwoordig slechts een kleine nevenvestiging in Groningen. De hogeschool heeft ruim 23.000 studenten.Ook heeft de Stenden Hogeschool een dependance aan de Phebenstraat in de stad,waar de Pabo-opleiding gevolgd kan worden.
De oudste school voor Voortgezet onderwijs is het Praedinius Gymnasium dat ontstond in de veertiende eeuw toen de Latijnse school werd gesticht. Die school trok leerlingen vanuit de wijde omgeving. Ook tegenwoordig trekken nog steeds leerlingen uit de provincie en uit Drenthe naar de stad om daar de middelbare school te volgen.
Hoewel tegenwoordig gevestigd in Haren heeft het Henri Daniel Guyot Instituut zijn wortels in Groningen. Dit oudste doveninstituut van Nederland werd in 1790 gesticht door de predikant Henri Daniel Guyot. Het instituut stond jarenlang aan de beplante Ossenmarkt. Dit deel van de Ossenmarkt is nu vernoemd naar Guyot, ter plaatse staat tegenwoordig de rechtbank.
Gezondheidszorg in Groningen
Naast diverse zorginstellingen telt Groningen twee grote ziekenhuizen: het Universitair Medisch Centrum Groningen en het Martini Ziekenhuis. Het UMCG is één van de tien traumacentra in Nederland en heeft daardoor de beschikking over een traumahelikopter.
Religie en levensbeschouwing in Groningen
Sint-Jozefkathedraal in Groningen
Groningen hoort samen met Amsterdam, de Zaanstreek en het oosten van de provincie Groningen tot de minst kerkelijke gebieden van Nederland. Voor zover de stadjers wel kerkelijk zijn, vertoont hun voorkeur een opvallend verschil met de directe omgeving.Het is niet bekend wie het christendom als eerste in Groningen heeft gepredikt. In de Ommelanden was dat Liudger, in Drenthe was het waarschijnlijk Willehad. Of een van beiden daarbij ook de stad, toen nog een Drents dorp, heeft aangedaan is onbekend. De eerste kerk, een voorloper van de Martinikerk dateert overigens wel uit die periode.
Tot 1594, de reductie van Groningen, was Groningen een katholieke stad. In 1559 werd de stad zetel van een bisschop en de Martinikerk verheven tot kathedraal. Na de reductie werd de Nederlands Hervormde kerk ook in Groningen de officiële kerk, maar zeker niet de algemene kerk. Een aanzienlijk aantal stadjers bleef katholiek, terwijl ook de doopsgezinden hun eigen plek in de stad hadden.
In de zeventiende eeuw koos de kerkeraad van de stad de zijde van de contra-remonstranten en werd Franciscus Gomarus tot hoogleraar benoemd aan de hoogeschool. In de negentiende eeuw was de universiteit broedplaats voor een beweging de andere kant op als Petrus Hofstede de Groot en anderen de Groninger richting vormgeven. De heftigste reactie tegen deze Groninger richting komt van Hendrik de Cock die dan predikant in Ulrum is. Zijn afscheiding leidt uiteindelijk tot de gereformeerde kerk, die ook in Groningen velen bekoort. Halverwege de twintigste eeuw vindt er nog een afscheiding plaats als een aanzielijke groep Groninger gereformeerden Klaas Schilder volgt in de vrijmaking.
Voor de oorlog kende Groningen een bloeiende Joodse gemeenschap die vooral in en rond de Folkingestraat woonde. De Synagoge was na de oorlog door de gedecimeerde gemeenschap niet meer te onderhouden en dreigde geheel te verpauperen. Na aankoop door de gemeente werd het gebouw gerestaureerd en weer als synagoge in gebruik genomen.In 1956 krijgen de Groninger katholieken weer een eigen bisschop als het bisdom Groningen wordt heropgericht.
Groninger Vrijmetselarij in Groningen
Sinds 1772 zijn er vrijmetselaarsloges in Groningen aanwezig. Door de eeuwen heen hebben de leden van de loges gewerkt aan hun persoonlijke vorming en getracht naar vermogen bij te dragen aan een betere samenleving. De oudste Loge is L'Union Provinciale. Zowel de naam als het zegel en de onderscheidingskleuren van L'Union Provinciale duiden er op dat de loge bij haar oprichting de heersende sociale en economische omstandigheden in de provincie Groningen ten positieve wenste te beïnvloeden. Er was immers in die tijd geregeld strijd tussen Groningen en de Ommelanden. Van 1812 tot 1842 kende Groningen een van oorsprong Franse loge "L'Union Maçonnique". Ook hebben een aantal ambulante loges Groningen aangedaan, vrijmetselaarsloges die onder militairen waren opgericht en zich met de garnizoenen verplaatsten. De laatste ambulante loge was de loge "Gastvrijheid", opgericht onder in Groningen geïnterneerde Engelse militairen tijdens de Eerste Wereldoorlog.Na de Tweede Wereldoorlog maakte de Groninger Vrijmetselarij een grote bloei door. Onder de herwonnen vrijheid ontstonden de loges "De Drieslag", "Libra", "In Tenebrix Lux" en de "Bouwketen", waarvan de loge "Libra" niet meer operationeel is.
Behalve het hoofdstation heeft Groningen nog twee treinstations. Op de lijn naar Delfzijl/Roodeschoolligt Groningen Noord, ook wel Noorderstation genoemd. Het derde station in de stad is Groningen Europapark. Dit station bevindt zich in de nabijheid van voetbalstadion Euroborg. Vanaf oktober 2007 doen treinen op het traject Groningen - Nieuweschans dit station aan. Treinen van en naar Assen zullen vanaf 2010, als het nieuwe station Groningen Europapark voltooid is, stoppen op het nieuwe station.
Met de Bus naar Groningen Groningen had oorspronkelijk een eigen Gemeentelijk Vervoerbedrijf. In het verleden reden er trams en trolleybussen, maar tegenwoordig rijden er alleen nog bussen. De stadsbussen rijden tegenwoordig voor Arriva. Voor een overzicht van alle lijnen: zie openbaar vervoer in Groningen.Naast de stadsbussen is er een uitgebreid lijnennet vanuit Groningen naar bestemmingen in de provincie en plaatsen in Drenthe en Friesland. Deze bussen vertrekken vanaf het busstation, direct voor het Hoofdstation. Vandaar vertrekken ook bussen naar Oldenburg en Bremen in Duitsland.
Met de Tram naar Groningen In het verleden reed er al een Gemeentetram in Groningen, maar die werd op 12 december 1949 opgedoekt en vervangen door de trolleybus. Een van de plannen van het project Kolibri is om weer een tram door Groningen te laten rijden. Er is sprake van twee lijnen: een van het Hoofdstation naar het Zernikecomplex en een van het Hoofdstation via het UMCG naar Kardinge. De exacte route staat nog niet vast, daar mogen de bewoners over meebeslissen. De eerste lijn, waarmee in 2011 zal worden begonnen, moet in 2014 gereed zijn. De aanleg van de nieuwe tramlijnen wordt grotendeels gefinancierd met compensatiegelden voor het afblazen van de Zuiderzeelijn.
Met de Fiets naar Groningen
Omdat Groningen een studentenstad is en vanwege het verkeerscirculatieplan is de fiets een zeer populair vervoermiddel. Onder studenten en andere jeugdigen vindt een levendige handel in tweedehands fietsen plaats. Politie en gemeente Groningen voeren een schier hopeloze strijd tegen rondslingerende fietswrakken. Bij de reconstructie van het Stationsplein voor het Hoofdstation is een ondergrondse parkeerplaats of opslagplaats voor rijwielen gebouwd, ook wel stadsbalkon genoemd. In 2002 heeft Groningen de titel Fietsstad 2002 gekregen.
Met de Auto naar Groningen De autosnelweg A28 biedt een directe verbinding naar het zuiden richting Zwolle, Amersfoort en Utrecht. Op het knooppunt Julianaplein sluit de A28 aan op de ringweg van Groningen. Vanaf daar biedt de snelweg A7 verbindingen naar zowel het westen als het oosten. Belangrijke verkeersaders naar de rest van de provincie zijn de N46 richting Eemshaven, de N361 richting Winsum, de N360 richting Delfzijl en de N355 richting Zuidhorn.Op zeven punten langs de voornaamste toegangswegen tot de stad zijn in de jaren negentig zogenaamde stadmarkeringen geplaatst. Ieder daarvan is door een andere kunstenaar ontworpen en ze zijn dan ook zeer divers qua ontwerp.
Verkeerscirculatieplan van Groningen De binnenstad van Groningen is voor autoverkeer opgedeeld in vier sectoren, die onderling niet per auto bereikbaar zijn. Om van de ene naar de andere sector te komen moet men via de diepenring rijden.Dit zogenaamde verkeerscirculatieplan is in 1977 in het leven geroepen. Instigator en voorvechter van dit plan was wethouder en huidig commissaris van de koningin Max van den Berg samen met wethouder en huidig burgemeester Jacques Wallage. De binnenstad werd hierbij verdeeld in vier sectoren en autoverkeer van de ene sector naar de andere was slecht mogelijk via de zogenaamde diepenring. Het VCP zou scherpe kritiek oogsten en leiden tot langdurige discussies tussen het gemeentebestuur en binnenstadsondernemers.
Vliegtuigen in Groningen Vlak bij het dorp Eelde (Drenthe), zo'n 10 kilometer ten zuiden van de stad, ligt het vliegveld Groningen Airport Eelde. Naast vakantiecharters is er een lijnverbinding met Aberdeen.
Scheepvaart in Groningen
Groningen is nog steeds een belangrijk knooppunt van vaarwegen. Groningen is ontstaan langs twee relatief kleine stroompjes, de Hunze en de Aa. Ten noorden van Groningen kwamen deze samen, deze oudste verbinding met de zee is tegenwoordig het Reitdiep, dat vooral een functie heeft voor de pleziervaart.Richting Appingedam en Delfzijl werd al in de middeleeuwen het Damsterdiep gegraven. De capaciteit van dit diep bleek in de 19e eeuw onvoldoende, waarop het Eemskanaal werd aangelegd.Het oosten van de provincie, in het verleden met name belangrijk voor de aanvoer van turf werd ontsloten door het Schuitendiep en in het verlengde daarvan het Winschoterdiep. Via Veendam en Wildervank werd een aansluiting gemaakt richting Stadskanaal, zoals de naam zegt, het kanaal van Groningen.
Het Hogeland was bereikbaar via het Boterdiep. Richting Friesland werd eerst het Hoendiep gegraven, in de jaren dertig van de 20e eeuw werd het Van Starkenborghkanaal aangelegd als werkverschaffingsproject. Dit kanaal vormt de verbinding tussen Groningen en Amsterdam via Lemmer en het IJsselmeer.
De verbinding met Drenthe werd in de 19e eeuw verbeterd door de aanleg van het Noord-Willemskanaal, dat deels de functie van de Drentsche Aa heeft overgenomen. Het staat via het Verbindingskanaal midden in Groningen in verbinding met het Eemskanaal en Winschoterdiep.
Sport en recreatie in Groningen Groningen heeft een rijke sporttraditie. De eerste Nederlandse wereldkampioen schaatsen Jaap Eden was een Groninger van geboorte. In 1905 werd Coen de Koning in Groningen de tweede Nederlander die de wereldtitel schaatsen behaalde.De plaatselijke voetbaltrots is tegenwoordig FC Groningen. Historisch gezien is Be Quick de belangrijkste club. Als enige Groninger voetbalclub heeft het een landstitel op haar conto. Velocitas wist als enige de beker te winnen.Naast voetbal is basketbal in Groningen een grote sport. Hanzevast Capitals, vroeger Donar geheten, trekt al jarenlang de meeste toeschouwers in de Eredivisie en was twee keer landskampioen. Ook de vrouwen van Celeritudo spelen op het hoogste niveau.Lycurgus speelt volleybal op het hoogste niveau, evenzo horen Nic. en Gijs Grizzlies in hun sport tot de nationale top. Ook de dames van hockeyclub Groningen spelen regelmatig hoofdklasse.
Ieder jaar, op de tweede zondag van oktober, wordt de 4 Mijl van Groningen gehouden, een van de grootste hardloop-evenementen van Nederland waaraan zo'n 17.500 mensen kunnen deelnemen.
De Groninger studentenroeivereniging Gyas heeft tijdens de afgelopen twee Olympische Spelen twee maal zilver behaald met Anneke Venema in de damesacht in Sydney en Jan-Willem Gabriëls in de herenacht in Athene. Van 1980 tot 2000 vond jaarlijks de Lauwersloop plaats, een estafette hardloopwedstrijd tussen Groningen en Leeuwarden.
Sportaccommodaties in Groningen Het stadion van de plaatselijke profvoetbalclub FC Groningen is sinds januari 2006 de Euroborg. Voor de Euroborg gebouwd was speelde de plaatselijke FC in het Oosterparkstadion dat een capaciteit van 12.500 zitplaatsen had. Bij oplevering had de Euroborg een capaciteit van 19.814 zitplaatsen. Na uitbreiding in de zomer van 2008 telt de Euroborg 22.329 zitplaatsen.
Het stadion staat in het zuidoosten van Groningen, waar de nieuwe stadswijk Europapark wordt gerealiseerd, met als trekpleister de Euroborg. Het complex bevat ook een casino, bioscoop, winkels, fitnesschool, Noorderpoortcollege, Alfacollege, NS station en een stadsstrand. In de toekomst wordt een woonwijk en woontoren gerealiseerd.
In het noorden van Groningen aan de oostelijke ringweg ligt de overdekte ijsbaan Kardinge. Dit complex, dat een opvallend uiterlijk heeft, heeft een 400-meter ijsbaan, een ijshockeyvloer, tennisvelden, fitnessruimtes enzovoorts. Het complex omvat ook nog een sportterrein met een 10-tal sportvelden.
Hanzevast Capitals speelt haar wedstrijden in de sporthal van het Martiniplaza. Lycurgus en Nic. spelen beiden in de topsporthal van het Alfacollege nabij Kardinge. Zwemmen kan in Groningen in meerdere overdekte
Recreatie in Groningen
Het grootste park van Groningen is van oudsher het Stadspark, aan de westzijde van Groningen. De aanleg van de westelijke Ringweg heeft het park in tweeën gedeeld. In het park bevindt zich ook een atletiekbaan en de Groningse drafbaan.Op en langs een deel van de oude omwalling van Groningen is aan de noordzijde van de binnenstad het Noorderplantsoen aangelegd. Dankzij het eerste referendum in Groningen is het tegenwoordig autovrij. In de zomer is het plantsoen decor voor het festival Noorderzon.
Het oudste park van Groningen is het Sterrebos, al aangelegd in de achttiende eeuw tussen Groningen en Helpman. Door de aanleg van de zuidelijke ringweg is ook dit park in tweeën gedeeld.
Het Pieterpad loopt door Groningen heen. De route geeft een goed beeld van de overgang tussen het van oorsprong Friese kleigebied en het Drentse eslandschap, waarbij de stad precies op het scharnierpunt ligt.
GRONINGEN Groningen Groningen provincie gemeente Hoewel Nederland Groningen Groningen
De Dichters Troje Gruno Frygiërs Duitsland hebben Hunze kasteel Vikingen later Sint-Walburgkerk gebouwd oorsprong Groeningen Nederlandse groene Lauwers Waddenzee
Geschiedenis Groningen
Groningen Hondsrug huidige C14-methode Drentse Heeroma Friezen Drenthe Friesland daarbij Utrecht middeleeuwen Hanze Ommelanden Fries Gronings
De invloed Westerwolde andere gevallen bijvoorbeeld Stadskanaal Stadspolder grootste grondbezitter Nederland
Het macht Martinitoren oorspronkelijk stadjers Europa zekere einde eigen Spanje Republiek Binnen echter binnen Lande Franse Eveneens kreeg omwalling nieuwe bisschop Münster Bernhard Galen Ieder Bommen Berend vesting Werken' Linie Helpman Menno Coehoorn grote maakte Vesting ontstond Noorderplantsoen
In groot Grote Markt verwoest heeft Tweede Wereldoorlog tijdens bevrijding zwaar bleven Goudkantoor Martinikerkhof Prinsenhof Achter Prinsentuin Vismarkt fraaie plein wordt westkant Korenbeurs Aa-kerk Martinikerk Gronings staat langs aantal Noorderhaven Boteringestraat oudste Calmershuis Rechtbank loopt Nieuwe Protestantse Radesingel Sint-Jozefkathedraal Pierre Cuypers dateert Academiegebouw Pelstergasthuis Pepergasthuis diepenring bekend Nederland
Aan Gasuniegebouw Gasunie Andere architectuur Hoornsemeer House vinden Amerikaanse Hejduk Groningers enige noorden Nederland versterkt Universiteit inwoners Groningen
- Groninger Museum Oorspronkelijk sinds Verbindingskanaal Universiteitsmuseum universiteit Nederlands Stripmuseum Westerhaven geschiedenis Noordelijk Scheepvaartmuseum Brugstraat Grafisch museum Groningen
Er openbare ruimte Wladimir Vries Rijksuniversiteit Verder zogenaamde Stadsmarkeringen" cultureel Naast Stadsschouwburg Turfsingel Oosterpoort Trompsingel Oosterstraat Grand Theatre Simplon Boterdiep muziek steden Prinsentheater Noorderbuitensingel Martiniplaza tweede Noorderslag-festival Popprijs augustus Noorderplantsoen Noorderzon Groningen
Het Poelestraat Peperstraat Kromme Elleboog Prostitutie Groningen
Economie belangrijke jaren Sciences" arbeidsplaatsen industrie steeds werkgelegenheid onderdeel vervult traditioneel telde Suikerunie laatste Vierverlaten Hoogkerk werknemers worden Duizenden najaar fabrieken bekende Hooghoudt Noordhoff Theodorus Niemeyer
Zakelijke dienstverlening zakelijke ongeveer totale Hiermee één sector genoemd ICT-sector Sciences Toerisme Energie Milieu subsectoren eerste gemiddelde handel horeca Beste Binnenstad Markant figuur Sjoerd Kooistra Markt
Niet-zakelijke aanwezigheid Hanzehogeschool Universitair Medisch Centrum Groningens centrum studentenstad Leiden Tegenwoordig straat Volksuniversiteit Hoger voornamelijk gevestigd Zernikecomplex instellingen zoals Prins Claus Conservatorium Academie Minerva Instituut tegenwoordig studenten Stenden Hogeschool Phebenstraat Pabo-opleiding school Voortgezet Praedinius Gymnasium Latijnse gesticht vanuit omgeving leerlingen Haren Henri Daniel Guyot Ossenmarkt Groningen
Naast Martini Ziekenhuis daardoor Groningen
Sint-Jozefkathedraal Amsterdam Zaanstreek Liudger Willehad Drents reductie Hervormde zeker bleef zeventiende Franciscus Gomarus Petrus Hofstede Groot tegen richting Hendrik predikant Ulrum Halverwege twintigste vindt afscheiding plaats Klaas Schilder Joodse vooral Folkingestraat Synagoge oorlog gemeenschap bisdom Vrijmetselarij Groningen
Sinds aanwezig L'Union Provinciale Zowel economische tussen kende Maçonnique" loges aangedaan vrijmetselaarsloges onder waren opgericht ambulante Engelse militairen Eerste Onder Drieslag" Tenebrix Lux" "Libra" Groningen
Met Trein Groningen
Vanaf Hoofdstation zuiden binnenstad Assen Zwolle – Amersfoort Hilversum Schiphol Haag/Rotterdam Leeuwarden Winschoten Nieuweschans Noord Delfzijl/Roodeschool hoofdstation Delfzijl/Roodeschool ligt Noorderstation derde Europapark station bevindt Euroborg Vanaf treinen Treinen zullen vanaf Gemeentelijk Vervoerbedrijf rijden Arriva vervoer stadsbussen uitgebreid bussen direct Vandaar vertrekken Oldenburg Bremen Duitsland
Met Groningen
In verleden Gemeentetram Kolibri lijnen Kardinge Zuiderzeelijn
Met Fiets Groningen
Omdat Groningen Politie strijd Stationsplein titel Fietsstad directe Amersfoort en Julianaplein biedt zowel westen oosten Belangrijke Eemshaven Winsum Delfzijl Zuidhorn ontworpen sectoren komen verkeerscirculatieplan leven Instigator samen wethouder huidig Jacques Wallage autoverkeer mogelijk Groningen
Vlak Eelde Airport Aberdeen
Scheepvaart belangrijk knooppunt kleine verbinding Reitdiep Richting Appingedam Damsterdiep waarop Eemskanaal Schuitendiep daarvan Winschoterdiep Veendam Wildervank gemaakt Groningen
Het Hogeland bereikbaar Hoendiep gegraven Starkenborghkanaal aangelegd kanaal Lemmer IJsselmeer
De aanleg Noord-Willemskanaal functie Drentsche Winschoterdiep
Sport Koning Nederlander schaatsen Historisch Quick belangrijkste Velocitas Hanzevast Capitals vroeger Donar jarenlang meeste Eredivisie Celeritudo hoogste Lycurgus niveau Grizzlies sport spelen oktober afgelopen Olympische Spelen Anneke Venema Sydney Jan-Willem Gabriëls Athene jaarlijks Lauwersloop Leeuwarden
Sportaccommodaties plaatselijke januari Oosterparkstadion capaciteit zitplaatsen stadion bevat Noorderpoortcollege Alfacollege ringweg complex opvallend ijsbaan speelt beiden Zwemmen meerdere Stadspark Ringweg Groningse Dankzij zomer Noorderzon
Het Sterrebos tweeën Pieterpad route beeld Friese waarbij