Haren is een gemeente in Noord-Nederland, in het zuiden van de provincie Groningen. De gemeente Haren beslaat een oppervlakte van 50,70 km² en Haren omvat naast het gelijknamige hoofddorp Haren de dorpen Onnen, Glimmen en Noordlaren. Haren ligt direct ten zuid-oosten van de stad Groningen. Mede door die ligging is Haren een typische forenzengemeente. Haren is dan ook een villadorp; het wordt wel het Wassenaar van het Noorden genoemd.


 

Geschiedenis van Haren
De geschiedenis van Haren werd bepaald door zijn ligging op de noordelijke uitloper van de Hondsrug, een lage heuvelrug in het oosten van Drenthe. Haren is de op één na noordelijkste plaats op de Hondsrug - Groningen is de noordelijkste. De vroegste sporen van bewoning op het grondgebied van de huidige gemeente Haren gaan terug tot zo'n 4500 jaar geleden. Archeologische opgravingen legden grafheuvels, een bekergraf en een hunebed bloot. Vondsten van munten en potscherven wijzen op bewoning in de Romeinse tijd en in de middeleeuwen. Die vondsten wijzen er op dat Haren sinds de vroege middeleeuwen al een permanente bewoning kende.

Haren, Onnen, Glimmen en Noordlaren waren in de middeleeuwen afzonderlijke buurtschappen. Ze maakten samen met andere buurtschappen deel uit van het rechtsgebied Gorecht. Nu vormen deze vier dorpen samen de gemeente Haren.

Het Gorecht, waar Haren een onderdeel van is, werd in 1040 door de toenmalige Duitse keizer geschonken aan de bisschop van Utrecht. Deze oefende sindsdien hier zowel het geestelijke als het wereldlijke gezag uit. Als plaats wordt Haren voor het eerst officieel genoemd in het jaar 1249.

De oude kerk van Haren is gebouwd in de eerste helft van de 13e eeuw, waarschijnlijk op de plaats waar vroeger een heidens heiligdom stond. De kerk wordt voor het eerst vermeld in oude geschriften op 8 juni 1360. Rond 1600, na de reformatie, werd het een protestantse kerk. De toren is een aantal keren afgebrand, onder meer in 1465 en 1501. In 1914 werd de toren onder leiding van rijksbouwmeester C.H. Peters ingrijpend gerestaureerd. Het eenvoudige schilddak werd vervangen door een opvallende achtkantige houten torenspits, met leien gedekt, waarvan er maar weinig zijn in Nederland. De kerk beschikt over een Hinsz-orgel dat na restauratie in 2002 opnieuw in gebruik werd genomen.

In 1392 kreeg Groningen het Gorecht voor 100 jaar in pacht. Dit betekende onder andere dat Groningen vanaf dat moment het Gorecht bestuurde en er rechtsprak. In 1460 kocht Groningen het Gorecht van de toenmalige bisschop. Aan het einde van de zestiende eeuw vormden Groningen en de Ommelanden één provincie, waarvan ook Haren deel uitmaakt.

Midden tussen Haren en de stad Groningen lag het in 1215 gestichte vrouwenklooster Yesse, een Cisterciënzer-klooster. In 1594 werd het opgeheven, toen Groningen protestant werd. Nu ligt op de plaats van het klooster het gehucht Essen. Ook heeft Haren aan de Drentsche Aa jarenlang een haven gehad, die nu echter gedempt is.

In het centrum van Haren ligt de monumentale molen genaamd De Hoop. De molen dateert van 1839 en is gebouwd als korenmolen, maar werd later als oliemolen ingericht. De andere molen van Haren is de poldermolen De Helper op de oostelijke oever van het Paterswoldse Meer.

Bebouwing van Haren
Dankzij de Groninger klei is het bouwmateriaal veelal rode baksteen. Haren werd in de 20ste eeuw in de markt gezet als het 'Wassenaar van het Noorden'. De bebouwing van Haren kenmerkt zich door het grote aantal villa's en ruime twee-onder-één-kap-huizen, waarvan de meest karakteristieke gebouwd werden tussen 1880 en 1940. Er zijn veel art deco, Amsterdamse School-elementen en Delftse School-woningen te vinden.

In de eerste jaren van de twintigste eeuw liep er een tram (aanvankelijk paardentram) door Haren, als onderdeel van het traject van Groningen naar Zuidlaren en Vries. Enkele wachthuisjes voor die tramverbinding zijn nog te zien langs de Rijksstraatweg.

In de periode 1910-1935 ontwikkelde het bescheiden Haren zich tot een villadorp. Deze groei vond plaats in de ambtsperiode van de bouwlustige burgemeester Boerema. Hij had ambitie om Haren uit te laten groeien tot vestigingsplaats van de beter gesitueerde forenzen uit stad Groningen en Ommelanden. Volgens de planning had Haren moeten groeien naar 35.000 inwoners in 1940. De crisis van de jaren 30, de Tweede Wereldoorlog en de daaropvolgende wederopbouw hebben ervoor gezorgd dat die plannen slechts gedeeltelijk zijn gerealiseerd.

Anno 2008 telt Haren slechts circa 18.700 inwoners. In de 21ste eeuw streeft Haren naar gecontroleerde en bescheiden groei. De huizen die in de voorgenoemde periode zijn gebouwd zijn in de 21ste eeuw zeer geliefd vanwege de aantrekkelijke bouwstijlen, ruime tuinen en veel groen.

Wist u dit over Haren..
- In 1990 vierde Koningin Beatrix haar verjaardag in Haren
- Bommen Berend zou de toren van de hervormde kerk in 1672 als uitkijkpost hebben gebruikt. Een kogel van het beroemde kanon de Grote Griet zou hem daar een bord met zuurkool met spek uit handen hebben gestoten.
- Er bestaat een opzegversje om de namen van lichaamsdelen te leren met de dorpen uit de omgeving van Haren erin: Haren, Zuidlaren, Glimmen, De Punt, Oudemolen

Mooie andere plaatsen zijn:

ZWOLLE

ALDTSJERK

ACQUOY

LIERDERHOLTHUIS

GOENGA

HEMMEN

BOTLEK ROTTERDAM

RIJSBERGEN

NIEUWLAND

DORST

• Adverteren
• Disclaimer
• Prijsvraag
• Links
• Bron
• Sitemap