Toerisme in MEEDEN, ontdek hieronder de mogelijkheden van Toerisme in MEEDEN.
Goedkope Vakantie MEEDEN
-
Restaurant Benz
Restaurant Ben'z is gelegen aan de Peperstraat in hartje centrum van Groningen. Ben'z heeft de afgel...
Goedkope Vakantie Groningen -
NH Hotel De Ville
Een hoog serviceniveau en een persoonlijke ontvangst staan hoog in het vaandel bij dit smaak...
Goedkope Vakantie Groningen -
Ruige Route Hogeland, 3 dagen door Noord-Groningen fietsen, wandelen en kanoën
Op de fiets en per kano verkent u het weidse kreken- en weidelandschap in Groningen. Aan de horizon ...
Goedkope Vakantie Groningen -
Vakantiehuizen voor de hele groep
Bij Belvilla vind je een ruime keuze aan authentieke (groeps)vakantiehuizen in Europa. Van molen tot...
Goedkope Vakantie Friesland -
Hotel Waddenweelde
Het gastvrije familie- en wadloophotel Waddenweelde Pieterburen ligt prachtig op het Groninger Hogel...
Goedkope Vakantie Groningen -
Nog beter leren tennissen tijdens uw tennisreis
Tennisreis is gespecialiseerd in uitstekend verzorgde tennisreizen naar fraaie, sfeervolle locaties ...
Goedkope Vakantie Utrecht -
Mooie villa op Villapark
In het oosten van Groningen, tegen de Duitse grens bevindt zich Villapark Weddermeer. Het natuurrijk...
Goedkope Vakantie Groningen
Foto´s van MEEDEN
Meeden, informatie over Meeden
Meeden (Gronings: de Maiden) is een dorp in de gemeente Menterwolde in de provincie Groningen in Nederland.
Geschiedenis van Marum
Oorsprong van Meeden
De voorloper van Meeden lag in het Woldoldambt, een veengebied dat in de negende en tiende eeuw voor de landbouw geschikt werd gemaakt. In de middeleeuwen werd het 'oude' dorp Meeden evenals menig ander dorp in het gebied overspoeld door inbraken van de Dollard. Die inbraken zorgden er voor dat over de oude veenlaag een laag zware Dollardklei kwam te liggen. Het kleigebied van Meeden bestaat uit de oudste Dollardinpolderingen die voor Meeden aan het einde van de zestiende eeuw al waren afgerond. In het veengedeelte werd een veendijk aangelegd.
De klei en veengedeelten werden vooral door eigenerfde boeren in cultuur gebracht. Daarbij gold het recht van opstrek. Dit betekent dat nieuw ontgonnen of ingepolderde gronden toekomt aan wiens erf de gronden grenzen. In het geval van Meeden betekent dat de gronden bij de boerderijen op de zandrug aan de hoofdweg diep zowel de klei- als de veenggronden in gaan en dus een zeer langgestrekt geheel vormen. Aanvankelijk was het zelfs zo dat in de veengedeelten geen grenzen golden. De Meedener boeren kwamen dan ook in conflict met de veenontginners van het nabuurdorp en veenkolonie Oude Pekela. In de naam van het gehucht Kibbelgaarn, op de grens van Meeden en Oude Pekela, is dit nog steeds terug te vinden
De ligging van Meeden aan de ‘oude Heerweg’ van Groningen naar Münster en met de kanalen van de Veenkoloniën in de onmiddellijke nabijheid was zeer gunstig. De gevarieerde grond was geschikt voor combinaties van akkerbouw en veeteelt en turfwinning. Dit alles stond garant voor een opvallende welvaart. In de achttiende eeuw stond Meeden bekend als een dorp ‘met zeer veel ryke huislieden. Die rijkdom werd echter niet opzichtig getoond. Meeden was in die tijd onder de invloed van het strenge en zware piëtistische geloof. In deze periode hielpen veel boeren de landarbeiders met het opzetten van kleine keuterijen in de veengedeelten van Meeden. Een voorbeeld is Tonkensoord, op de grens met Westerlee, vernoemd naar een van de rijkste boerengeslachten. Vanuit hun eigen bedoeninkje namen de landarbeiders van heinde en verre werk aan, en waren via verbouw op eigen grond en bezit van wat vee redelijk zelfvoorzienend.
Verlicht en liberaal
In de negenentiende eeuw veranderde het geestelijk klimaat in Meeden. Dominee Johannes Mensinga, dominee te Meeden van 1754 tot 1799, zorgde voor een (ver-)lichter geloofsklimaat. De rijkere boeren streefden naar een groter politiek en maatschappelijk aanzien. De meest prominente van hun was Ayolt Menses Tonkes. Zijn grootvader Tonko Ayolts ging, met een geschat vermogen van 400.000 gulden, al door voor de rijkste boer van het Oldambt. Ayolt Tonkes trad voor het eerst voor het voetlicht in een petitie aan koning Willem I om, na de Franse overheersing het Oldambt niet meer onder het beheer van de Stad Groningenn te brengen. Die aktie was succesvol. In 1835 liet hij opnieuw van zich spreken bij acties tegen de invoering van een nieuw kadaster en bijbehorende grondbelasting. Ayolt Tonkes was de leider van een groep liberaal gezinde, vooral Oldambtster boeren, die in een koffiehuis aan de oostkant van de Grote Markt in Groningen bijeenkwam. Uit die kringen werd in 1848 bij de liberale omwenteling van Thorbecke, Jan Freeks Zijlker uit Nieuw Beerta als Tweede Kamerlid naar voren geschoven. Ayolt Tonkes boerderij uit 1820 en later ook zijn rentenierswoning golden in die tijd als ware bezienswaardighede. Samen met zijn vrouw is Ayolt Tonkes afgebeeld in voor toen eigentijdse stadse mode op een schilderij die in het bezit is van het Groninger Museum. Ayolt Tonkes was wellicht een uitzondering, maar hij bepaalde wel de trend onder de wat grotere boeren in Meeden. De jaren 1848-1878 golden als jaren van voorspoed en vooruitgang: de ‘champagnejaren’. De Meedener boeren richten een nutsdepartement, een sociëteit en een afdeling van de Groninger Maatschappij van Landboouw op. In 1878 en daarna kelderde de graanprijs, de landbouw kwam in een crisis terecht. In die periode had Derk Roelfs Mansholt het stokje van Ayolt Tonkes overgenomen. Derk Mansholt, de grootvader van EU-commissaris Sicco Mansholt, dweepte met Karl Marx, Domela Nieuwenhuis en Multatuli. Het socialisme van Derk Mansholt werd de meeste boeren al gauw te gortig, temeer omdat het leidde tot een opstandige geest onder de landarbeiders.
Kloof en reactie in Meeden
Gedurende de negentiende eeuw was er in bepaalde opzichten een kloof ontstaan tussen de leef- en denkwereld van de boeren en van de landarbeiders in Meeden. Zeker in tijden van economische crisis konden de landarbeiders het op hun eigen bedoeninkjes het niet of nauwelijks bolwerken. De armoede kwam vervolgens hard aan. In 1892 kwam het tot oproeren. De reactie op deze ontwikkelingen kreeg vervolgens grofweg een uitweg langs twee wegen.
Afscheiding in Meeden
De vroegste reactie van Meeden kwam in de vorm van een hernieuwde nadruk op een zwaardere vorm van geloof. Dit geloof functioneerde eveneens als bindmiddel tussen boeren en landarbeiders; ze vormden samen een geloofsgemeenschap. In Meeden vervulde de boer Meerten Sijpkens hier een centrale rol in. Sijpkens was ouderling van de Hervormde kerk, maar het lichte moderne geloof wat in de negentiende eeuw in de kerk in Meeden overheerste beviel hem niet. Op zijn boerderij werden huisbijeenkomsten georganiseerd, waarin een strenger geloof werd gepredikt. In 1836 richte Meerten Sijpkens met elf anderen de ‘Afgescheiden gemeente’ Meeden op. Bij de oprichting was Hendrik de Cock aanwezig. Hij was predikant te Ulrum en grondlegger van de gereformeerde kerk. Een behoorlijk deel van de inwoners van Meeden behoort nog steeds tot de gereformeerde gezindte.
Sociaal-anarchisme in Meeden
Anderen lieten hun neus niet meer in de kerk zien en raakten, mede door toedoen van iemand als Derk Mansholt, onder de invloed van het socialisme. Vooral het anarchisme was onder landarbeiders populair omdat het indvidualisme overeenkwam met de mentaliteit van de bezitters van een keuterij. Het was Willem Luttje in het bezit van een keuterboerderij die in Meeden die in 1901 de landarbeiders en kleine boeren wist te verenigen in de Meedener Coöperatieve Werklieden Vereniging. Dit was op sociaal-anarchistische of coöperatieve basis. Naast een vakbond was het namelijk ook een inkoopvereniging en ziekenfonds. Het beschikte over een eigen verenigingslokaal. Luttje wist in 1901 door zowel overleg maar ook door een staking de boeren tot een verhoging van het loon te dwingen. Zijn organisatie spreidde zich uit over menig ander dorp in het Oldambt. In 1907 zorgde een grote staking in het gehele Oldambt voor nieuw succes. Maar tot een bestendige organisatie, mede vanwege de onwil om stakingskassen aan te leggen, kwam het anarchisme echter niet.
Sociaaldemocratisch bolwerk
In de jaren twinitig en dertig maakt het anarchisme plaats voor voornamelijk de sociaaldemocratie en op bescheidener schaal de christelijk-sociale arbeidersbeweging. De Sociaal Democratische Arbeiderspartij (SDAP) kon vanaf de invoering van het algemeen kiesrecht rekenen op eenderde van de stemmen. In augustus 1929 werd de aan de SDAP gelieerde afdeling van de Nederlandse Landarbeiderbond opgericht. Dit gebeurde tijdens de grote landarbeidersstaking in het Oldambt. Deze staking, de langste ooit in Nederland, draaide uit op een machtsconflict tussen de NLB en de boerenorganisaties. De NLB moest uiteindelijk het onderspit delven. Dit zette kwaad bloed onder veel landarbeiders. Voortaan werd de voorkeur gegeven aan overleg boven confrontatie. Een uitvloeisel daarvan was eveneens dat in 1931 een afdeling van de Nederlands Christelijke Landarbeidersbond tot stand kwam. In Meeden kon een linkse afsplitsing van de Anti Revolutionare Partij namelijk de Christen Democratische Unie (CDU) rekenen op een behoorlijke aanhang. Na de Tweede Wereldoorlog werd de Partij van de Arbeid opgericht. Deze partij poogde niet alleen een zekere brug te slaan tussen boeren en arbeiders, maar ook tussen christelijke en niet christelijke kiezers. Aanvankelijk gebeurde dat met weinig succes. De PvdA kwam met 35% nauwelijks uit boven de voororlogse aanhang van de SDAP, terwijl naast de SDAP ook de CDU de links-liberalen in de PvdA waren opgegaan. De Communistische Partij Nederland ging er met de winst vandoor en behaalde 16% van de stemmen. In de jaren vijftig en zestig veranderde dat. De PvdA klom naar om en nabij de 50% van de stemmen. Meeden werd een PvdA bolwerk. De PvdA kwam onder lijsttrekkerschap van Helenus Boer te staan. Helenus Boer was een landarbeider die mede aan de basis had gestaan van de oprichting van de NLB en de PvdA. Hij was lid van een ‘plaatselijke commissie’ een overlegorgaan tussen arbeiders en boeren die plaatselijke arbeidszaken regelde. Dit heeft, ten opzichte van menig ander dorp in het Oldambt, milderend op de sociale verhoudingen gewerkt.
Meeden als Forenzendorp
In die jaren veranderde Meeden drastisch. Door de mechanisatie verdween het beroep van landarbeider in een rap tempo. De boerderijen werden familiebedrijven. De schaalvergroting zette zich voort In 1970 werden door de ruilverkaveling de deels nog middeleeuwse verkavelingspatroon van het landschap weggewist en maakte plaats voor rationele verkaveling. Meeden kreeg een nieuwbouwwijk en tal van nieuwe voorzieningen als sportvelden een dorpshuis en een verwarmd zwembad. In Meeden werd nog wel gewoond, maar nauwelijks meer gewerkt; het is daardoor in een forenzendorp veranderd. De landbouw is zich de laatste jaren gaan verbreden. De Meedener boeren zijn ook nu niet bij de pakken neer gaan zitten. Zo weet ook nu een Meedener boer als Gert Joling landelijk bekendheid te genereren door Zuid-Amerikaanse Alpaca’s op ‘de laagelegen hooilanden’ te laten grazen.
Lees wat anderen zeggen over MEEDEN
d.j.Luttje
16-10-10 - 21:10Mooie site.
Ben benieuwd of er mensen zijn die weten waar de kinderen van Willem Luttje
zijn gebleven.
Dit ivm onderzoek naar de naam Luttje.Gert Joling
29-06-10 - 17:52Zo zie je maar weer waar het houden van alpaca's toe kan leiden, ook hier worden we weer genoemd als één van de eerste alpacafokkers, zeker in het Noorden. Meer weten over de alpaca? Kijk snel op www.alpaca-ranch.nl
.. [ Bekijk alles ] ..
Mooie andere plaatsen zijn:
MEEDEN Meeden Maiden) Menterwolde Groningen Nederland
Geschiedenis Marum
Oorsprong Meeden
De Woldoldambt Dollard inbraken Dollardklei Dollardinpolderingen Daarbij gronden betekent Aanvankelijk veengedeelten grenzen Meedener boeren Pekela Kibbelgaarn Heerweg’ Münster Veenkoloniën geschikt stond zware Tonkensoord grens Westerlee Vanuit landarbeiders waren eigen grond Dominee Johannes Mensinga Ayolt Menses Tonkes Tonko Ayolts rijkste Oldambt Willem Franse onder Groningenn nieuw vooral Oldambtster Grote Markt Thorbecke Freeks Zijlker Nieuw Beerta Tweede Kamerlid golden Samen bezit Groninger Museum jaren Maatschappij Landboouw landbouw periode Roelfs Mansholt grootvader EU-commissaris Sicco Domela Nieuwenhuis Multatuli Meeden
Gedurende bepaalde Zeker crisis reactie vervolgens geloof tussen Meerten Sijpkens Hervormde negentiende boerderij werden Hendrik Ulrum steeds gereformeerde Meeden
Anderen invloed socialisme Vooral omdat Luttje kleine Coöperatieve Werklieden Vereniging Naast zowel menig ander zorgde staking organisatie anarchisme echter Sociaal Democratische Arbeiderspartij invoering afdeling Nederlandse Landarbeiderbond grote Nederland Voortaan overleg eveneens Nederlands Christelijke Landarbeidersbond Revolutionare Partij namelijk Christen rekenen Wereldoorlog Arbeid opgericht christelijke gebeurde succes nauwelijks boven aanhang Communistische stemmen veranderde Helenus basis oprichting arbeiders Forenzendorp
In landarbeider boerderijen zette plaats kreeg Joling Zuid-Amerikaanse Alpaca’s