Weert (Limburgs: Wieërt) is een stad in de Nederlandse provincie Limburg en de stedelijke kern van de gelijknamige gemeente Weert. De gemeente Weert grenst aan Noord-Brabant en België, daarom wordt Weert ook wel "de poort van Limburg" genoemd. Verder ligt Weert bij de Peel en aan de Zuid-Willemsvaart. Weert heeft stadsrechten sinds 1414.
Geschiedenis van Weert
Naam en ontstaan van Weert
De naam 'Weert' geeft reeds aan hoe de plaats is ontstaan. 'Weert' is identiek aan waard: een stuk land, gelegen bij of te midden van wateren en moerassen, m.a.w. een ingedijkt stuk land. Dat Weert deze naam ontving is heel begrijpelijk wanneer men bedenkt dat destijds deze streek zowel in het noorden, oosten als in het zuiden omgeven was door uitgestrekte Peelplassen en moerassen, die vroeger een veel grotere oppervlakte bestreken dan tegenwoordig. Tussen deze onbewoonbare wildernissen lag een hoog en droog eiland en hierop is Weert ontstaan. Het hele gebied werd onderscheiden in twee gedeelten: het hoger gedeelte ‘Overweert’ en het lagere gedeelte Nederweert. In de omgeving van Weert hebben al sinds de prehistorie mensen gewoond. Dat blijkt uit vondsten uit de steentijd en de aanwezigheid van de resten van een groot urnenveld uit de late bronstijd op de Boshoverheide. Door middel van een verhard voetpad is dit urnenveld toegankelijk gemaakt. Tevens zijn er bewoningssporen uit de ijzertijd en de Romeinse tijd gevonden.Weert is ontstaan aan een knooppunt van wegen in het heide- en veengebied op de grens van Brabant en Limburg aan de rand van de Peel.
De Heren van Horne Weert werd als eerste vermeld in een akte in 1062. Weert behoorde in die tijd tot het Graafschap Horne. Dit graafschap werd eerst bestuurd vanuit Horn, maar later werd Weert de hoofdplaats van het graafschap. Graaf Jacob Ι van Horne bouwde daarom in 1455 een nieuw kasteel, genaamd “De Neijenborg”. Dit kasteel heeft dienst gedaan, tot het in de Spaanse Successieoorlog in 1702 werd verwoest.
Economische ontwikkelingen van Weert
Tussen 1450 en 1550 kwam door de bescherming van de Graaf van Horne Weert tot een economische bloei. vooral de lakenindustrie was erg belangrijk voor de Weerter economie. In deze tijd werd ook de Sint-Martinuskerk gebouwd. Na de dood van de laatste graaf van Horn, Filips van Montmorency, viel de bescherming voor Weert door de heren van Horne weg. Hierdoor kwam Weert in verval. Pas na de aanleg van de Zuid-Willemsvaart in 1825 en de IJzeren Rijn in 1879 kwam de economie weer tot bloei.Na de Eerste Wereldoorlog kwam de industrialisatie van Weert opgang. De industrie werd langzaam belangrijker dan de landbouw en zo werd Weert een echte industriestad, wat het heden ten dage nog steeds is.
Wapen van Weert
Weert beschikt over een gemeentelijk wapen. Dit wapen is goedgekeurd bij het koninklijk besluit van 16 november 1977. De officiële beschrijving luidt:"In zilver een keper van azuur; een schildhoofd van goud, beladen met drie hoorns van keel (rood), beslagen van zilver. Het schild gedekt met een gouden kroon van drie bladeren en twee parels". Dit wapen was ontleend aan een zestiende eeuwse schepenzegel van Weert. De keper, de omgekeerde V, is een weefselpatroon. Ze houdt vermoedelijk verband met het vroegere bloeiende lakenambacht, dat lakens naar West-Europa uitvoerde. Voor de zestiende eeuw was een schepenzegel in gebruik, waarin de drie hoorntjes waren verwerkt van het wapen van de graven van Horn. Deze graven waren tevens heren van Weert. Het wapenschild kan gedekt worden door een schildkroon. De kroon van Weert, drie bladeren en twee parelbanken, staat symbool voor een graaf: de graaf van Horne.
Bezienswaardigheden in Weert
Door grondige saneringen in de decennia na de Tweede Wereldoorlog heeft de oude stadskern van Weert een grondige metamorfose ondergaan. Dat neemt niet weg dat er nog het een en ander te zien is in Weert.
- De Sint-Martinuskerk, die voorkomt in de top 100 van belangrijkste monumenten in Nederland.
- Het klooster van de Zusters Birgittinessen in de Maasstraat.
- De Paterskerk.
- Gemeentemuseum de Tiendschuur.
- Het voormalige stadhuis, nu Gemeentemuseum Jacob van Horne. - Het Muntgebouw, de plaats waar de Heren van Weert hun geld sloegen.
- de Kleipijpenoven.
Diverse molens in de omgeving van Weert:
- Wilhelmus-Hubertus
- Sint Anna in Weert
- Sint Anna in Tungelroy
- Sint Oda
Cultuur in Weert
Musea in Weert In Weert liggen een aantal musea. De belangrijkste musea zijn gemeentemusea, dit zijn:
- Gemeentemuseum Jacob van Horne. Dit museum is gevestigd in het oude stadhuis op de Oude Markt, in het midden van het centrum van Weert. Het museum toont een collectie aan religieuze kunst. Het museum is sinds 1982 in het pand gevestigd.
- Gemeentemuseum de Tiendschuur. Het museum is gevestigd in de schuur waar voor de 18e eeuw de belasting in natura, dat betaald moest worden aan de heren van Horne, opgeslagen werd. In het museum kan men een goede indruk krijgen van de geschiedenis van Weert.
Kunst, muziek en theater in Weert
- In Weert is een locatie gevvestigd van het Regionaal Instituut voor Cultuur- en Kunsteducatie (afgekort RICK). Hierbij kan men cursussen volgen omtrent kunst en cultuur. De instelling is onder de bevolking beter bekend bij de oudere namen muziekschool en kunstcollege.
- Er zijn in Weert een groot aantal harmonieën. Vele wijken, maar ook kerkdorpen in de gemeente, beschikken over een harmonie. Deze harmonieën spelen ook een grote rol bij de carnaval. Een voorbeeld van een Weerter harmonie is de Stedelijke Harmonie St. Antonius.
- Het belangrijke theater van Weert is het Munttheater. In het theater worden optredens verzorgd door lokale, maar ook door nationale artiesten. Dit theater vervult eveneens een functie bij de carnaval, namelijk bij de "Bônte aovundj" (bonte avond)
- In de wijk Boshoven ligt het muziekcentrum De Bosuil. Hier spelen geregeld bekende Nederlandse en internationale bands en artiesten.
Rogstaekerstad
Bij de cultuur van Weert hoort natuurlijk ook de Vastelaovundj (Carnaval). In Weert zijn een groot aantal carnavalsverenigingen, maar de grootste is de carnavalsvereniging de Rogstaekers. Deze carnavalsvereniging is onder andere bekend van de Bônte Aovundj en de Groeëte Optocht (Grote Optocht). Al hebben natuurlijk de meeste carnavalsverenigingen een bonte avond en een optocht. Net zoals veel steden krijgt Weert tijdens de carnaval een andere naam. Weert wordt daarom tijdens de carnaval vernoemd naar de Rogstaekers en heet daarom "Rogstaekerstad". De inwoners van Weert worden tijdens carnaval "Rogstaekers" genoemd.
Religie van Weert
In Weert ligt de Dekenale Stadkerk Sint-Martinus, kortweg de Sint-Martinuskerk. De naam geeft al aan dat deze kerk geleid wordt door een deken en dat Weert dus de hoofdstad is van het Dekenaat Weert. Dit dekenaat ligt in het Bisdom Roermond, geleid door bisschop Frans Wiertz. Onder het dekenaat vallen niet alleen alle parochies uit de gemeente Weert, maar ook uit de gemeente Nederweert.
Economie van Weert Weert is in de eerste plaats een industriestad. Deze sector is goed voor veertig procent van de werkgelegenheid. De opkomst van de industrie in Weert is vooral begonnen na de aanleg van de Zuid-Willemsvaart en de spoorweg de IJzeren Rijn. Weert is de plaats van oorsprong, en gedeeltelijk nog van de huidige activiteit, van bedrijven als Wilma Bouw en de grote grafische onderneming Roto Smeets. Ook speelt Weert door zijn centrale ligging tussen Zuidoost-Brabant en Limburg een rol in de zakelijke dienstverlening, met name voor instellingen die op een grotere schaal opereren als het districtskantoor van een vakbond en het kantoor van een kabelmaatschappij.
Bereikbaarheid van Weert
Via het spoor naar Weert
Station Weert is gelegen aan de spoorverbinding Eindhoven - Roermonden heeft rechtstreekse intercityverbindingen met Alkmaar in het noorden en Maastricht / Heerlen in het zuiden. Verder ligt de stad aan de spoorverbinding de IJzeren Rijn. Een deel van de IJzeren Rijn, tussen Weert en het Belgische Neerpelt is momenteel in onbruik, maar er zijn plannen om de oude spoorverbinding met Neerpelt weer te hervatten.
Via de weg naar Weert Weert ligt net ten westen van de snelweg A2. Via de afritten 38,39 en 40 is Weert gemakkelijk te bereiken. Verder verbindt de provinciale weg N280 de stad met Roermond. De N292 verbindt Weert met het Belgische Maaseik.
Via het water naar Weert
Door Weert loopt de Zuid-Willemsvaart. Dit kanaal verbindt Maastricht met 's-Hertogenbosch en is dus een belangrijke waterweg door Zuid-Nederland. Weert beschikt over een haven waar vrachtschepen kunnen laden en lossen. Verder is er voor plezierjachten ook een passantenhaven bij het centrum van Weert. In Weert liggen een aantal beweegbare bruggen, die soms voor verkeersoverlast zorgen. Vooral de hefbrug "De Stadsbrug" bij het centrum van Weert zorgt vaak voor verkeersproblemen wanneer deze open staat.
Via de lucht naar Weert Als laatste is Weert ook via de lucht bereikbaar. Weert beschikt zelf niet over een vliegveld, maar in de aangrenzende gemeente Cranendonck, in Budel, ligt wel een vliegveld. Dit vliegveld, genaamd "Kempen Airport", wordt voornamelijk gebruikt voor recreatiedoeleinden en zakenvluchten.
Weerter Vlaai Weert staat bekend om zijn Weerter vlaai, buiten de provincie welhaast het prototype van de Limburgse vlaai. Deze bekendheid heeft Weert te danken aan Antje van de stasie ('van het station') die vroeger met vol enthousiasme haar vlaaien verkocht aan reizigers op het station van Weert. Ook op het station van Nijmegen kon men Weerter vlaai kopen, waarmee Limburg zich al in de Waalstad op smakelijke wijze manifesteerde.Tegenwoordig staat er een beeldje van Antje tegenover het Station.
Evenementen in weert
Kermis Weert
De kermis in Weert is de grootste kermis van Nederland, op de Tilburgse kermis na. Elk jaar komen er vele attracties en eetkraampjes naar Weert om zich te vestigen, en honderdduizenden bezoekers stromen op deze kermis af. Op 7 pleinen zijn de attracties gevestigd. Deze pleinen zijn: Bassin, Markt, Nieuwe Markt, Stationsplein, Kasteelplein, Langpoort en de Dries. De kermis wordt vooral gekenmerkt door de lage prijzen. Er is een maximum prijs waar de kermisexploitanten zich aan moeten houden. Hierdoor zijn de prijzen op de kermis vaak lager dan op vergelijkbare kermissen in Nederland.
Bospop in weert Ieder jaar in het begin van de maand juli vindt er in de wijk Boshoven in Weert een relatief groot festival plaats, genaamd Bospop. Het rock-metalfestival trekt jaarlijks ongeveer 25.000 bezoekers. Het festival duurt twee dagen, met twee podia, en biedt zowel nationale als internationale acts. In 2008 zal het plaatsvinden van vrijdag 11 t/m zondag 13 juli.
Horneland Rally in weert
Ieder jaar start ook de Horneland Rally in Weert. Het betreft een rally met oldtimers.
WEERT Weert Wieërt) Nederlandse Limburg gemeente Weert Noord-Brabant België Limburg" Verder Zuid-Willemsvaart Weert
Naam Weert
De ontstaan 'Weert' Peelplassen moerassen Tussen gedeelte Nederweert sinds Boshoverheide urnenveld Tevens Romeinse Brabant Peel
De Heren Horne
Weert Graafschap Horne graafschap Graaf Jacob daarom Neijenborg” kasteel heeft Spaanse Successieoorlog Weert
Tussen Weerter Sint-Martinuskerk Filips Montmorency bescherming Hierdoor IJzeren economie bloei Eerste Wereldoorlog Weert
Weert wapen zilver keper West-Europa zestiende schepenzegel graven waren heren gedekt kroon bladeren graaf Horne
Bezienswaardigheden Weert
Door Tweede grondige Weert
- Nederland Zusters Birgittinessen Maasstraat Paterskerk Gemeentemuseum Tiendschuur Muntgebouw plaats Kleipijpenoven omgeving Wilhelmus-Hubertus Tungelroy Weert
Musea Weert
In belangrijkste musea stadhuis Markt midden museum gevestigd worden Regionaal Instituut Cultuur- Kunsteducatie RICK) Hierbij kunst groot aantal harmonieën harmonie Stedelijke Harmonie Antonius theater Munttheater carnaval Boshoven Bosuil spelen artiesten cultuur Vastelaovundj Rogstaekers carnavalsvereniging onder bekend Bônte Aovundj Groeëte Optocht Optocht) hebben natuurlijk carnavalsverenigingen andere wordt tijdens Dekenale Stadkerk Sint-Martinus geeft Dekenaat Bisdom Roermond geleid Frans Wiertz Onder dekenaat Nederweert
Economie eerste industriestad industrie vooral aanleg Wilma grote Smeets Zuidoost-Brabant grotere Weert
Via Weert
Station gelegen Eindhoven Alkmaar noorden Maastricht Heerlen zuiden spoorverbinding tussen Belgische Neerpelt verbindt Maaseik
Via belangrijke Zuid-Nederland beschikt centrum liggen Vooral Stadsbrug" wanneer Weert
Als laatste lucht Cranendonck Budel vliegveld genaamd Airport" Vlaai
Weert staat provincie Limburgse vlaai Antje vroeger station Nijmegen Waalstad Tegenwoordig Station
Evenementen grootste kermis Tilburgse attracties pleinen Bassin Nieuwe Stationsplein Kasteelplein Langpoort Dries prijzen Nederland
Bospop Bospop bezoekers festival zowel nationale internationale Rally weert
Ieder Horneland