Bergen op Zoom is een stad en gemeente in de provincie Noord-Brabant. In het Brabants dialect wordt Bergen op Zoom Bèrrege genoemd. In schrift wordt de naam Bergen op Zoom soms informeel afgekort tot BoZ.
Geschiedenis van Bergen op Zoom
Ontstaan en ontwikkeling van Bergen op Zoom
In de Romeinse tijd bevond zich ter hoogte van de huidige Sint-Gertrudiskerk een offerplaats waarvan een groot aantal mini-amforen werden teruggevonden. Ook werden er Romeinse munten, een Keltische zegelring en een beeld teruggevonden van de Keltische god Sucellus. Mogelijk heeft daarbij op de plaats van deze kerk een tempel gestaan.
Bergen op Zoom heeft tot 1287 deel uit gemaakt van de Baronie van Bredaen werd dus tot die tijd bestuurd door de Heer van Breda. Toen Arnoud van Leuven als heer overleed werd ervoor gekozen om het Land van Breda te verdelen in twee heerlijkheden, waardoor het Land van Bergen op Zoom ontstond met Bergen op Zoom als kern. In 1533 werd deze heerlijkheid een markiezaat, waarmee zij formeel een hogere rang verwierf dan de Baronie van Breda. Haar feitelijk belang werd daarmee echter niet groter. Kerkrechtelijk behoorde Bergen tot het bisdom Luik; twee telgen van het geslacht Van Bergen brachten het tot prins-bisschop: Cornelis en Robert.
De vesting Bergen op Zoom Bergen op Zoom weerstond verschillende Spaanse belegeringen. De stad behield na de aanleg van nieuwe vestingwerken door Menno van Coehoorn haar onneembare reputatie. De vesting ging deel uitmaken van de West-Brabantse waterlinie. De Fransen maakten tijdens de Oostenrijkse Successieoorlog in 1747 echter korte metten met La Pucelle door verraad van een soldaat. Bergen op Zoom werd verdedigd door de hoogbejaarde generaal Cronstrom. Grote delen van de stad gingen bij de inname door de Fransen verloren. Bergen op Zoom bleef ook na het vertrek van de Fransen in een belangrijke garnizoensstad.
Geografie van Bergen op Zoom
Topografie van Bergen op Zoom Bergen op Zoom ligt in het uiterste westen van Noord-Brabant, dicht bij de provincie Zeeland en de grens met België. Bergen op Zoom is gelegen op de Brabantse Wal. Ten oosten van Bergen op Zoom bevinden zich heuvelachtige zandgronden met de bossen van Zoomland en de Wouwse Plantage. Ten westen van Bergen op Zoom liggen het Markiezaatsmeer en het Zoommeer, welke vóór de aanleg van de Oesterdam en de Markiezaatskade deel uitmaakten van de Oosterschelde. Met het Markiezaatsmeer is het op twee na grootste draslandgebied van Nederland ontstaan.
Geologie en landschap van Bergen op Zoom
Het centrum van Bergen op Zoom ligt in een soort kom, waarbij de Grote Markt op een laag punt ligt, en de randen van het centrum hoger gelegen zijn. Bijna alle wijken van Bergen op Zoom liggen op de hoge zandgronden van de Brabantse Wal. De industrieterreinen rond de haven en de grote nieuwbouwwijken op de 'Bergse Plaat' liggen echter op de lage kleigronden.
Bergen op Zoom is niet genoemd naar het kanaaltje de Zoom, dat door de stad stroomt. Bergen op Zoom bestond al een paar honderd jaar voordat de Zoom pas werd gegraven. De stad is vermoedelijk genoemd naar het hoogteverschil van de Brabantse Wal waarop Bergen op Zoom is gebouwd. De naam Bergen komt van het heuvelachtige karakter van het landschap. Het hoogteverschil loopt op tot zo'n 20 meter.
Het Markiezaatsmeer ligt ten zuidwesten van Bergen op Zoom en ten noordwesten van buurgemeente Woensdrecht. Sinds de afsluiting door de Markiezaatskade in 1984 heeft het zich ontwikkeld tot een zoetwater-moerasgebied. Samen met de voormalige kustgebieden het landgoed Mattemburgh aan de oostzijde, de Molenplaat aan de noordzijde en de Hogerwaardpolder aan de zuidzijde vormt het een aaneengesloten natuurgebied van 1955 ha. Daarvan is ongeveer 1000 ha. open water. Het ontstane natuurreservaat aan de zuidoever wordt thans het Markiezaat genoemd.
Cultuur in Bergen op Zoom
Monumenten en bezienswaardigheden in Bergen op Zoom Bergen op Zoom herbergt de volgende monumenten: voor alles het laatgotische stadspaleis het Markiezenhof, residentie van de Heren en later de Markiezen van Bergen op Zoom, vervolgens de Sint-Gertrudiskerk, die in 1972 bij een brand zware schade leed en waarvan de toren, de Peperbus, uitziet over de Grote Markt, waaraan ook het Stadhuis staat. Ook staat hier stadsschouwburg De Maagd, in de voormalige R.K. kerk H. Maagd Maria ten Hemelopneming. De kerk in neo-classicistische stijl dateert uit de jaren 1825-1829, en is door architect Onno Greiner verbouwd tot een zeer bijzondere schouwburg, waarbij het grootste deel van de kerk behouden is gebleven.Verder zijn er de Lievevrouwepoort of Gevangenpoort en, als enige overblijfsel van Menno van Coehoorn's veel latere vestingwerken, het Ravelijn Op den Zoom.
Naast deze monumenten heeft Bergen op Zoom nog tal van andere historische monumenten, waaronder vele woonhuizen en een aantal kerken zoals de monumentale onze lieve vrouw van Lourdeskerk uit 1928 gelegen aan de Prins Bernhardlaan, de Heilig Hartkerk aan het Piusplein en de protestantse Ontmoetingskerk aan het Bolwerk. In totaal bezit Bergen op Zoom bijna 500 rijks- en gemeentemonumenten. Bergen op Zoom is lid van de Nederlandse Vereniging van Vestingsteden.
Voorzieningen in Bergen op Zoom
In Bergen op Zoom-Stad zijn er twee bibliotheken te vinden. De vestigingen zijn in het centrum van Bergen op Zoom en in de wijk Oost. Ook is er in de gemeente Bergen op Zoom een derde bibliotheek, die gevestigd is in het stadsdeel Halsteren.Op de Boulevard is een surfstrand te vinden en een badstrand. Er zijn ook verschillende plekken om evenementen te houden, bijvoorbeeld: De Stoelemat en een evenemententerrein op de boulevard.De Maagd is de Schouwburg van Bergen op Zoom.Er zijn ook religieuze voorzieningen in Bergen op Zoom. Zo zijn er vier katholieke kerken en een moskee aanwezig.
Evenementen in Bergen op Zoom
Evenals vrijwel de rest van Noord-Brabant viert Bergen op Zoom carnaval, hier vastenavend geheten. Bergen op Zoom heet tijdens de Vastenavond Krabbegat, verwijzend naar het verdwenen streekproduct: de meekrap. In Krabbegat, en sommige omliggende plaatsen, is het de gewoonte om het gezicht te verbergen hetzij achter een masker of achter een stuk oude vitrage.
Verder zijn er het hele jaar door tal van evenementen in Bergen op Zoom , waaronder:
- Bourgondische Krabbefoor
- Maria Ommegang
- De Zoomerspelen
- Jazzweekend
- Poptocht
- Zomerfestival
- Hortus Musicus Religiosus
- Festival of Lessons & Carols
- ProefMei
Economie van Bergen op Zoom Industrie in Bergen op Zoom
Vanwege de gunstige ligging van Bergen op Zoom aan verschillende belangrijke verbindingen over de weg, het water en het spoor is Bergen op Zoom een aantrekkelijke vestigingsplaats geworden voor de industrie. Bergen op Zoom produceert tegenwoordig onder meer tabakswaren en kunststoffen. Traditionele producten uit de omgeving zijn asperges, aardbeien en ansjovis. De inwoners van Bergen op Zoom danken hun bijnaam krabben aan een ander, nu verdwenen streekproduct: de meekrap, die werd gebruikt als verfstof in de textielindustrie.
Er zijn drie grote industriegebieden in Bergen op Zoom , met diverse grote bedrijven:
- Theodorushaven
- Noordland
- De Lage Meren
Winkelgebieden / -centra in Bergen op Zoom
Er zijn verschillende soorten winkelcentra in Bergen op Zoom die elk een eigen aanbod aan producten en diensten hebben. De beste binnenstad van Nederland bestaat uit twee lussen, Het Paradegebied en het Vierkantje. De verbinding met deze twee gebieden is het plein Grote Markt, die een veelheid aan horeca en terrasjes herbergt.Sinds eind 2006 heeft Bergen op Zoom er een nieuw winkelgebied bij, de Parade, dat op het voormalige Thaliaplein en het St. Josephplein ligt.
Markten in Bergen op Zoom
Er is elke donderdag van 09.00 - 15.30 uur markt op De Kaai in Bergen op Zoom . Ook zijn er verschillende braderieën en rommelmarkten in Bergen op Zoom, zoals:
- Bergse Koninginnedag Markt
- Snuffelmarkt in de Stoelemat
- Braderie De Bergse Plaat
- De Krabbenfoor
Bergen op zoom: Beste binnenstad van Nederland
In september 2007 werd de binnenstad van Bergen op Zoom uitgeroepen tot "Beste binnenstad van Nederland" in de categorie middelgrote steden. De verkiezing was georganiseerd door Platform Detailhandel Nederland. De jury prijst het Bergse stadshart om de recente, succesvolle herinrichting en de wijze van aanpak in de samenwerking. Bergen op Zoom versloeg bij deze verkiezing uiteindelijk Meppel en Hoorn.
Media in Bergen op Zoom
Kranten in Bergen op Zoom - BN/De Stem
- De Bergen op Zoomse Bode
- Groot Bergen op Zoom
- StadsMAG
Radio/tv in Bergen op Zoom
- BRTO Brabantse Wal Radio en Televisie Omroep
- Brabant10 - Commerciële Brabantse televisieomroep
- Omroep Brabant - Radio en televisie omroep van Noord-Brabant
- ABG-TV - Senioren TV omroep voor de regio Bergen op Zoom
- Radio Lievensberg - De Radio omroep van Ziekenhuis Lievensberg
Verkeer en vervoer in Bergen op Zoom
Autoverkeer:
Snelwegen in Bergen op Zoom
Er lopen twee snelwegen langs Bergen op Zoom:
- A58/E312
- A4 - Bergen op Zoom - Antwerpen
In de omgeving van Bergen op Zoom zijn er twee knooppunten:
- knooppunt Zoomland
- knooppunt Markiezaat
Het snelweggedeelte tussen deze twee knooppunten heeft beide wegnummers: A4 en A58Van de A4 ontbreken nog verschillende gedeelten, waaronder een gedeelte tussen Dinteloord en Bergen op Zoom, de zogenaamde Zoomweg-Noord. Ten noorden van Bergen op Zoom is eind 2007 ter hoogte van Halsteren een stuk snelweg opengesteld.
Regionale wegen in Bergen op Zoom Bergen op Zoom wordt tevens ontsloten door een aantal regionale wegen
- De N259 vanuit Steenbergen sluit via een verbindingsweg ter hoogte van Halsteren aan op het reeds opengestelde nieuwe stuk Rijksweg A4 richting knooppunt Zoomland/Zeeland. De drukke N259 moet worden ontlast door de aanleg van de A4
- De N286 maakt deel uit van de verbinding tussen St. Maartensdijk/Tholen en Bergen op Zoom
- De N289 maakt deel uit van de verbinding tussen Putte, Hoogerheide en Bergen op Zoom
Stadswegen in Bergen op Zoom Bergen op Zoom heeft een gedeeltelijke randweg. De Randweg Oost wordt gevormd door de snelweg A58/A4. De Randweg Noord en West bestaat grotendeels uit 4 rijstroken. Ook de Markiezaatsweg, welke aan de westkant van Bergen op Zoom langs de Bergse Plaat loopt, maakt in principe deel uit van de Randweg. De Randweg Zuid wordt momenteel aangelegd en verbindt de Markiezaatsweg met de A4/A58 bij Heimolen.
Openbaar vervoer in Bergen op Zoom
Treinstation in Bergen op Zoom Bergen op Zoom heeft een treinstation op de lijn Roosendaal - Vlissingen. Op station Bergen op Zoom stoppen de volgende passagierstreinen:
- Intercity Vlissingen en Amsterdam. In de ochtend is Bergen op Zoom beginpunt, en laat op de avond eindpunt van deze intercity.
- Stoptrein tussen Vlissingen en Roosendaal vv
- 's ochtends vroeg, op doordeweekse dagen, is Bergen op Zoom begin- en eindpunt van de stoptrein van en naar Den HaagCentraal.
Bergen op Zoom is de leukste stad van Brabant!
Gezellige Mensen, terrasjes, leuke winkelgebieden, bourgondische eetgelegeheden en last but not lleast: een heel gevarieerd landschap er omheen met tal van leuke kleinschalige toeristische evenementen.
Ik ga er vanuit de Betuwe geregeld even naar toe.