Erp (Erps dialect: Èrrûp) is een dorp in de provincie Noord-Brabant, gelegen in de Meierij van 's-Hertogenbosch. Erp is een onderdeel van de gemeente Veghel. Erp heeft 3982 inwoners. Erp is gelegen aan het riviertje de Aa.
Geschiedenis van Erp Na in de vroegste periode deel te hebben uitgemaakt van het Graafschap Rode, kwam Erp in de 13e eeuw bij het hertogdom Brabant als onderdeel van de Meierij van 's-Hertogenbosch en bleef het resorteren onder het kwartier Peelland. Sinds 1300 is Erp officieel een gemeente, wanneer Hertog Jan II van Brabant haar inwoners het recht geeft tot het gebruik van de gemeente gronden voor een jaarlijkse cijns van 6 Leuvensche ponden. Vruchtgebruikers van de heerlijkheid zijn de heren van Erp die wonen op kasteel Frisselstein te Veghel. Erp en Veghel waren dan ook gedurende het ancien regime als heerlijkheden verenigd onder één heer en werden in stukken betreffende de Meierij gezamenlijk aangeduid als Veghel en Erp, wat de historische verbondenheid tussen deze plaatsen onderstreept. De verbondenheid komt bijvoorbeeld tot uiting in het gehucht Ham, dat oorspronkelijk deels tot Erp en deels tot Veghel behoort. De grootste bebouwing ligt in de voormalige gemeente Veghel, maar het belangrijke herenhuis en naamgever van het gehucht De Hamse Hoef, ligt in de voormalige gemeente Erp.
Erp vormde de grens van de Meierij van 's-Hertogenbosch en paalde met haar gemeente aan de dorpen Boekel en Uden, die eertijds behoorden tot het Land van Ravenstein. Eeuwenlang waren er tussen Erp en deze dorpen geschillen over het juiste verloop van de gemeentegrenzen. Toch was Boekel voor de inwoners van Erp een toevluchtsoord, wanneer Erp samen met de Meierij van 's-Hertogenbosch in 1648 aan de Staatsen wordt toegewezen en daarmee aan de Verenigde Nederlanden komt. De katholieke eredienst wordt verboden, waarop de inwoners van Erp in Boekel hun grenskerk bouwen. Boekel behoorde immers niet tot Staats-Brabant, maar tot het Vrije Land van Ravenstein.
Erp bleef tot 1994 een zelfstandige gemeente en werd toen, in het kader van een gemeentelijke herindeling, bij de gemeente Veghel gevoegd.
Bezienswaardigheden in Erp
- De Sint Servatiuskerk van Erp werd in 1844 gebouwd. Dit was een zogenaamde Waterstaatskerk, die ontworpen werd door Arnoldus van Veggel in een Neoclassicisme stijl. In 1896 sloeg de bliksem in de spits van de toren, waardoor deze vervangen moest worden. Architect Pierre Cuypers maakte het ontwerp voor een nieuwe spits die in 1897 voltooid werd. Ook ontwierp hij het altaar in opdracht van Pastoor G. de Bruyn.
- Van de Stoomzuivelfabriek "St. Jozef" uit 1916 is het gebouw gerestaureerd. Het bevat een eerste steen die duidelijk maakt dat de pastoor hier toentertijd de belangrijkste autoriteit was.
- Een eenvoudige Mariakepel bestaande uit een Mariabeeld in een bakstenen nis, uit 1993.
- De Watermolenstraat herinnert nog aan de dubbele watermolen op de Aa die hier vanaf de Middeleeuwen heeft gestaan, maar die in 1896 is gesloopt. Op de plaats van de watermolen bevindt zich nu een mengvoederbedrijf.
Economie van Erp Erp kent een aantal grote bedrijven die vrijwel allemaal in dienst van de intensieve veehouderij staan, zoals een zeer groot transportbedrijf voor voedingsstoffen; Fransen Mengvoeders die sinds 2002 tot de Fransen-Gerrits Groep behoort; en een bedrijf dat drink- en voedersystemen produceert.
Cultuur in Erp
- Harmonie OBK, opgericht in 1920: harmonieorkest en slagwerkgroep.
- Boerenkapel De Durdauwers, opgericht in 1959
- Lokale televisie: De Erpse Lokale Omroep was begin jaren 90 een tv-zender op de kabel in Erp en werd door vrijwilligers draaiende gehouden. Begonnen als kabelkrant werden er in de laatste jaren van haar bestaan ook nieuwsprogramma's gemaakt waarin verslaggevers wetenswaardigheden uit Erp en omstreken presenteerden. Nadat Veghel en Erp zijn samengegaan in de gemeente Veghel, is na een korte samenwerking met Skyline tv de Erpse Lokale Omroep opgeheven.
- Onze Lieve Vrouwe en Catharinagilde Erp, schuttersgilde, opgericht 1494, herleefd in 1978 op zondag 25 juni Sport in Erp
- voetbalvereniging RKVV Erp opgericht in 1944.
- korfbalvereniging De Korfrakkers
- Tennispark Hertog Jan
Noord-Brabant Meierij Veghel gelegen Aa
Geschiedenis Erp
Na Graafschap Brabant onderdeel Peelland Sinds gemeente Hertog inwoners Leuvensche Vruchtgebruikers Frisselstein onder verbondenheid deels gehucht Hamse voormalige Erp
Erp 's-Hertogenbosch en Boekel Ravenstein Eeuwenlang waren tussen dorpen wanneer 's-Hertogenbosch Staatsen Verenigde Nederlanden wordt Staats-Brabant Vrije Ravenstein
Erp bleef Erp
- Servatiuskerk Waterstaatskerk Arnoldus Veggel Neoclassicisme Architect Pierre Cuypers spits Pastoor Bruyn Stoomzuivelfabriek Jozef" Mariakepel Mariabeeld Watermolenstraat Middeleeuwen heeft watermolen Erp
Erp Fransen Mengvoeders Fransen-Gerrits Groep Harmonie Boerenkapel Durdauwers opgericht Lokale Erpse Omroep Begonnen werden jaren Nadat Skyline Lieve Vrouwe Catharinagilde Korfrakkers Tennispark