Toerisme in LEENDE, ontdek hieronder de mogelijkheden van Toerisme in LEENDE.

Leende, informatie over Leende


Leende is een dorp gelegen in Noordoost-Brabant, ten zuidoosten van Eindhoven en in het zuidoosten van de huidige provincie Noord-Brabant. Samen met Leenderstrijp heeft Leende ruim 4301 inwoners. Leende behoorde van oudsher tot de heerlijkheid Heeze, Leende en Zesgehuchten. Bij keizerlijk decreet van 1810 werd Leende een zelfstandige gemeente. In 1997 fuseerde Leende met Heeze en Sterksel tot de gemeente Heeze-Leende. Leenderstrijp is een buurtschap behorende bij Leende met ongeveer 550 inwoners.



De naam Leende
De oorsprong van de naam 'Leende' is onzeker.

- De naam 'Leende' zou afgeleid zijn van Linde, een boomsoort.
- De naam Leende zou afgeleid zijn van 'lint', dus een langgerekte bebouwing.
- De naam Leende zou kunnen betekenen dat Leende tot het leengoed van de heer van Heeze behoorde.
- De naam Leende zou verwijzen naar 'belenden', ofwel aangrenzen aan Heeze


Geschiedenis van Leende
Tal van archeologische vondsten maken duidelijk dat het gebied waar later Leende is ontstaan al in prehistorische tijd bewoond was. Ook Romeinse resten zijn er gevonden. De oorspronkelijke bewoners van Leende hebben zich gevestigd op de wat hogere en vruchtbare westelijke oever van het riviertje de Strijper Aa en wel in drie van elkaar gescheiden nederzettingen, die later uitgroeiden tot de herdgangen LeenderstrijpLeende en Oisterik. Elke herdgang had een eigen borgemeester. Die moest onder andere zorgen voor het innen van de belasting of verponding. Kerkelijk behoorden de herdgangen tot de parochie van Leende.


De eerste schriftelijke vermelding stamt uit 1253. Een oorkonde van Reinardus, heer van Heeze, maakte toen gewag van het feit dat de abdij van Averbode de tiendrechten van Leende bezat. Bestuurlijk hoorde Leende immers tot de heerlijkheid Heeze, Leende en Zesgehuchten, waarvan in Heeze het kasteel stond. Een tweede oorkonde stamt uit 1285, waarin Willem van Horne, heer van Heeze, het patronaatsrecht van de kerken van Heeze en Leende schonk aan de abdij van Keizersbosch te Neer. In 1334 bracht de toenmalige heer Willem van Horne leenhulde aan de Hertog van Brabant en kreeg alle de dorpen in leen terug, waartegenover het recht op manschap stond. Voor die tijd was de heerlijkheid niet aan de hertog gebonden.

Hoewel Leende in de Middeleeuwen kleiner was dan Heeze moet het welvarender zijn geweest. Dit zou voortkomen uit het feit dat de boeren te Leende vrije boeren waren, terwijl die van Heeze langer horige zijn geweest. Ook lag Leende gunstig aan een handelsroute. Getuige van de welvaart in, met name, de Bourgondische tijd, is de indrukwekkende kerk, die in 1474 werd voltooid. Geen enkel schriftelijk document omtrent de bouw ervan is bewaard gebleven, het jaartal kon slechts aan de hand van een gedenksteen worden bepaald. Ook de bouwmeester is niet bekend, hoewel een meesterteken in de kerk aangebracht is.

Na de periode van welvaart braken duisterder tijden aan. Reeds in 1482 kwam het tot gevechten tussen de plaatselijke bevolking en troepen van Maximiliaan van Oostenrijk, die zojuist de Vrede van Atrecht van Frankrijk hadden afgedwongen. Deze verbleven lang in de omgeving en maakten zich schuldig aan wangedrag. Bij het treffen op de Groote Heide kwamen 250 bewoners uit de omgeving om. Vervolgens begonnen de Gelderse Oorlogen. In 1505 trok Karel van Egmond, hertog van Gelre, door het gebied en werd ook Leende geplunderd. Dit herhaalde zich in 1512. In 1528 viel Maarten van Rossum aan, maar ditmaal werden de Gelderse troepen verslagen. In 1543 kwam Maarten van Rossum opnieuw, maar uiteindelijk werd hij verslagen door Karel V.

De snel hierop volgende Tachtigjarige Oorlog bracht opnieuw troepen en schade, zoals in 1601. In 1605 moest men betalen aan Italiaanse troepen. In 1633 en 1639 betrof het troepen van Frederik Hendrik, en ook Kroatische troepen uit het Oostenrijkse leger terroriseerden de streek. Daarnaast was er een pestepidemie in 1637. De vrede van 1648 bracht met zich mee dat men aan de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden belasting moest betalen. De mis moest men in een grenskerk bijwonen, zoals die zich bij het Weerterbos bevond of in de omgeving van de huidige Achelse Kluis. Wie daar niet heen kon, moest kerken in een schuilkerk, waarbij sommige mensen in het geniep een ruimte ter beschikking stelden. Na 1671, toen de repressie afnam kon men gebruik maken van een, minder geheimzinnige, schuurkerk. In Leende heette die: 'Klein Kerk'.

De oude kerk werd protestants, doch het onderhoud gebeurde nog steeds door de Abdij van Keizersbosch, waaraan de bevolking moest betalen. Op het einde van de 18e eeuw echter, kwam men geld tekort voor het onderhoud. In 1798, ten tijde van de Bataafse Republiek, werd de oude kerk genaast door de katholieken.

In 1810 werd Leende een zelfstandige gemeente. In 1848 vond nog een kleine 'revolutie' plaats waarbij de boeren de tienden weigerden te betalen aan baron van Tuyll van Serooskerken. Hier werd het leger op afgestuurd. Later heeft de gemeente de tienden afgekocht, pas in 1907 werd het tiendrecht wettelijk afgeschaft.

Op de Leenderhei heeft een standerdmolen gestaan, die nog in 1938 was opgeknapt, maar in 1940 bij een orkaan door zijn remmen ging en op hol sloeg. De molen werd gebouwd in 1754.

Economie van Leende
Ondanks de moeilijkheden door de oorlogshandelingen zorgden teuten en valkeniers ook in de 17e en 18e eeuw voor welvaart, terwijl zij bovendien verre reizen maakten. Op het einde van de 18e eeuw was er ook sprake van een linnenfabriek.
Gedurende de 19e eeuw bleef Leende voornamelijk agrarisch, met enkele ambachtelijke bedrijven zoals koperslagerijen. Voorts kende Leende nog een strohulzenfabriek, begonnen in 1912, afgebrand in 1922 en opnieuw herbouwd. Strohulzen werden gebruikt als verpakkings- en isolatiemateriaal. Er werkten een dertigtal mensen. De grondstof werd betrokken van de lokale boeren. In 1944 werd de fabriek door de ondergrondse in brand geschoten daar men vermoedde dat er strohulzen voor granaten werden gemaakt. Na de Tweede Wereldoorlog werden strohulzen niet meer gebruikt en de eigenaar, Van Engelen, heeft een nieuwe fabriek opgezet waar men bouwplaten uit stro vervaardigde. Deze stond in Someren. Het bedrijf is verder uitgebreid en tenslotte verkocht.

Bezienswaardigheden in Leende
- Sint-Petrus'-Bandenkerk. Dit is een laat-gotische kruisbasiliek met ingebouwde toren, die na de brand van 1699, ontstaan door blikseminslag, in 1714 weer opgebouwd is. De toren is bekroond met een blaasvormige bol die in de volksmond de 'Lindse Blaos' wordt genoemd. Dit karakteristieke beeld is al van verre zichtbaar. De toren werd hersteld in 1884, 1905 en 2001. Ze heeft vier klokken, die na de roof van de klokken door de bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog door nieuwe werden vervangen. De toren wordt gesteund door vier overhoekse steunberen, waarvan een de functie van trappentoren heeft en wordt bekroond door een afzonderlijk spitsje. De toren is versierd door lisenen die de vlakken in spaarvelden verdelen, die afgesloten worden door natuurstenen driepasfriezen. De westingang is tijdens de restauratie van 1905 naar neogotische trant vernieuwd.
Hoewel de kerk vermoedelijk gereed kwam in 1474 is het priesterkoor ouder. Dit dateert van omstreeks 1400. Het schip is een voorbeeld van Maasgotiek. Dit blijkt uit de zuilen met Maaskapitelen, wat plat tegen de schacht aangedrukte plompebladeren zijn, en uit de door kruinribben onderverdeelde kruisribgewelven. Maaskapitelen zijn zeldzaam in Noord-Brabant, doch komen in Limburg meer voor.
Het interieur bevat een hardstenen doopvont uit omstreeks 1500, een 17e eeuwse preekstoel, een 15e eeuws triomfkruis en Moeder van Smarten, een 16e eeuws beeld van Sint-Catharina en Sint-Barbara, en een Sint-Annabeeld uit omstreeks 1750. Het interieur is betrekkelijk kaal en vertoont ook elementen uit de neogotiek. In de kerk bevindt zich ook een geheel gerestaureerd orgel uit 1860, van de Mechelse orgelbouwer F.B. Loret, die leefde van 1808-1877.  De kerk is van 1648 tot 1798 in gebruik geweest voor de protestante eredienst. Aangezien het aantal hervormden in Leende gering was, werden er ook gemeenteraadsvergaderingen in de kerk gehouden.
- Monumentje met fontein ter gelegenheid van de opheffing van de gemeente, bij de kerk.
- Kapelletje Onze Lieve Vrouw Sterre der Zee, uit 1960, aan de Irislaan.
- Langgevelboerderijen in de buurtschappen Oosterik en Leenderstrijp.
- Hoekgevelboerderij op Dorpsstraat 99 te Leende.
- Brouwershuis te Oosterik, uit 1815. Dit is de oude brouwerij Godschalk, tegenwoordig café. Hoewel er niet meer gebrouwen wordt, hangt er nog een uithangsschild met het oorspronkelijke merk.


Natuur en landschap van Leende
Niet alleen de kerk en de schilderachtige buurtschap Leenderstrijp zijn van belang, doch vooral ook het natuurschoon in de omgeving.
- Bij Leende komen de waterlopen Strijper Aa en Buulder Aa samen om de Grote Aa te vormen. Deze riviertjes hebben beemden met overgangen tussen droog en vochtig.
- Ten westen van het grondgebied van Leende loopt de Tongelreep. Nadat de abdij van Achelse Kluis haar landbouwactiviteiten stopte heeft Staatsbosbeheer dit gebied van 100 ha aangekocht en hier natuurherstel verricht. Daartoe moest ook de -hier gekanaliseerde- Tongelreep weer in een meer natuurlijke staat worden teruggebracht.
- Boswachterij Leende bestaat uit bezittingen van Staatsbosbeheer die een oppervlakte hebben van in totaal 2524 ha. Zij omvatten het Leenderbos en Groote Heide, en diverse beemden die deels ook in de gemeente Cranendonck liggen.
- In Nederland heeft Leende de hoogste dichtheid natuurgebied gemeten in hectares per inwoner.
- In dit villaplaatsje bezit de adelijke familie Loudon ook een landgoed, Valkenhorst genaamd.


Cultuur van Leende
In Leende is een carnavalsvereniging actief, genaamd: "De Lindse Blaos". Deze is vernoemd naar de 'bol' bovenop de kerktoren. Verder zijn er verschillende sportverenigingen, zoals DOSL, TCL en LIDO. De naam Blaos komt ook voor in de "lindse" motorclub d'n blaospijp. Een club voor de doorsnee motorrijder uit leende. De club telt ca 75 leden en heeft als jaarlijks evenement de BBQ-rit die de eerste zondag van mei gereden wordt.

Schrijf hier uw reactie over deze plaats en win een Hotel Arrangement

Mooie andere plaatsen zijn:






LEENDE Leende Noordoost-Brabant Eindhoven zuidoosten Noord-Brabant Samen Leenderstrijp Heeze Zesgehuchten Heeze en Sterksel gemeente Heeze-Leende Leende De 'Leende' Linde afgeleid behoorde Leende Tal Romeinse Strijper later Leenderstrijp Leende Oisterik Kerkelijk herdgangen Leende De Reinardus Averbode Bestuurlijk heerlijkheid Heeze het oorkonde stamt Willem Horne abdij Keizersbosch Hertog Brabant stond Middeleeuwen boeren geweest Getuige Bourgondische welvaart Reeds Maximiliaan Oostenrijk Vrede Atrecht Frankrijk Groote Heide bewoners omgeving Vervolgens Gelderse Oorlogen Karel Egmond hertog Gelre gebied Maarten Rossum troepen verslagen V De Tachtigjarige Oorlog bracht opnieuw moest Italiaanse Frederik Hendrik Kroatische Oostenrijkse Daarnaast Republiek Zeven Verenigde Nederlanden belasting betalen zoals Weerterbos huidige Achelse Kluis kerken maken Kerk' De Abdij bevolking onderhoud Bataafse zelfstandige waarbij Tuyll Serooskerken leger Later heeft tienden Leenderhei Leende Ondanks terwijl maakten einde Gedurende Voorts begonnen Strohulzen werden mensen Tweede Wereldoorlog strohulzen gebruikt Engelen fabriek Someren Leende - Sint-Petrus'-Bandenkerk brand ontstaan toren Blaos' verre klokken nieuwe wordt waarvan bekroond worden tijdens Maasgotiek Maaskapitelen Limburg omstreeks Moeder Smarten eeuws beeld Sint-Catharina Sint-Barbara Sint-Annabeeld interieur Mechelse Loret gebruik Aangezien Monumentje Kapelletje Lieve Vrouw Sterre Irislaan Langgevelboerderijen Oosterik Hoekgevelboerderij Dorpsstraat Brouwershuis Godschalk Hoewel oorspronkelijke Leende Niet buurtschap komen Buulder Grote hebben tussen Tongelreep Nadat Staatsbosbeheer Daartoe Boswachterij Leenderbos beemden Cranendonck Nederland Loudon Valkenhorst Leende In genaamd Lindse Blaos" Verder Blaos BBQ-rit eerste