Toerisme in SINT-OEDENRODE, ontdek hieronder de mogelijkheden van Toerisme in SINT-OEDENRODE.

Sint-Oedenrode, informatie over Sint-Oedenrode


Sint-Oedenrode (plaatselijk: Rooi) is een matig verstedelijkt dorp en Sint-Oedenrode  is de hoofdplaats van de gelijknamige gemeente in de provincie Noord-Brabant. Sint-Oedenrode  is gelegen in de Meierij van 's-Hertogenbosch. Sint-Oedenrode  telt 17.438 inwoners en heeft een oppervlakte van 64,25 km². Sint-Oedenrode  heeft van oudsher stadsrechten, en werd in het verleden als vlek bestempeld. Hedentendage is Sint-Oedenrode  nog altijd een groot dorp. Van zuidoost naar noordwest wordt de gemeente Sint-Oedenrode doorsneden door het riviertje de Dommel. In het jaar 1999 werd de gemeente Sint-Oedenrode het groenste dorp van Nederland in de nationale Entente Florale competitie. Deze eerste plaats in de nationale competitie was tevens het ticket voor de Europese finale in het jaar 2000. Toen werd Sint-Oedenrode gekozen tot groenste dorp van Europa.



Geschiedenis van Sint-Oedenrode

Prehistorie en Romeinse tijd
De eerste sporen van menselijke aanwezigheid in Sint-Oedenrode dateren uit de periode tussen 10.000 en 9000 jaar voor Christus. De eerste nederzettingen waarvan restanten zijn gevonden tijdens het afgraven van een dommeloever ter hoogte van de Hazenputten dateren uit een periode tussen 8000 en 9000 voor Christus. In de bronstijd vestigden de eerste boerenbedrijfjes zich in en rond Sint-Oedenrode Oedenrode. Over de daarop volgende periode is niet veel bekend.


De legende van Sint Oda
Volgens de overlevering dankt Sint-Oedenrode  zijn naam aan de heilige Oda van Brabant. Deze vrouw maakte rond het jaar 700, samen met enkele volgelingen, een start met de ontginning van de heide. Deze werd Rode genoemd.


Graafschap Rode
De eerste ontginningen vonden in de vroege middeleeuwen plaats op vruchtbare bosgronden langs de Dommel. De oudste kern van Sint-Oedenrode ligt in Eerschot, tegenwoordig deel uitmakend van Sint-Oedenrode, maar oudtijds de oorspronkelijke parochie. In deze plaats waren de Heren van Rode gevestigd, voordat zij in de vroege middeleeuwen verderop aan de Dommel hun burcht van Rode bouwden. In die vroegste periode vormde Sint-Oedenrode de kern van het graafschap Rode. Er is geen exacte omvang van dit graafschap bekend, maar aan de hand van de Rooise costuijmen, die golden voor de bijbehorende plaatsen, kan toch een indruk gemaakt worden van de omvang van het graafschap. De costuijmen van Rode waren van kracht voor de zogenoemde consorten van Rode.


In die periode werden de inwoners van deze dorpen dan ook met de naam "Rodenaren" aangeduid en ontvingen hun landrechten naar Roois recht. Het Roois recht werd in 1547 voor het eerst op schrift gesteld, maar een deel van de costuijmen, zoals het erfrecht en het Rooise leenrecht dat al in 1312 vermeld wordt, dateert volgens historicus Martien van Asseldonk mogelijk nog uit de tijd van het graafschap. De heren van Rode bezaten goederen rond de Burcht van Rode. Verder waren er goederen leenroerig aan de heren van Rode, waaronder de Baexhoeve te Veghel en verschillende hoeven in Sint-Oedenrode zelf.

Hertogdom Brabant
Met de verkoop van het graafschap Rode door Otto II graaf van Gelre aan de hertog Hendrik I van Brabant, wegens een oude overeenkomst, komt Sint-Oedenrode in 1231 bij het Hertogdom Brabant als onderdeel van de Meierij van 's-Hertogenbosch. Sint-Oedenrode wordt door deze overeenkomst, als gevolg van het verlies van de eigen soevereiniteit, de eerste bestuurlijke hoofdstad van het kwartier Peelland. Dit graafschap Rode is mogelijk de voorloper van het kwartier Peelland.


In 1232 krijgt Sint-Oedenrode vrijheidsrechten. Vanaf dan wordt Sint-Oedenrode met de voorgelegen plaats Eerschot aangeduid als De Oude Vrijheid. Het nieuwe stadje had goede natuurlijke verdedigingswerken, aangezien het in een lus van de Dommel lag en werd omgeven door de moerassige Dommelbeemden.

In deze periode gaat het Sint-Oedenrode als hoofdplaats van Peelland voor de wind. In 1355 sluit het zich aan bij een verbond van Brabantse steden. Door de verkregen stadsrechten en de bestuurlijke functie vormt Sint-Oedenrode een vestigingsplaats voor nieuwe ambachtslieden, die zich met name rond de grote langwerpige marktplaats vestigen. De clerus en adel bouwt in Sint-Oedenrode meerdere kasteeltjes en versterke hoeven, die voornamelijk dienen als buitenverblijven voor verschillende addellijke families uit de Meierij. Een belangrijk goed is op dat moment het Hertog Jaaghuis, dat als Brabants leen gebouwd is op de plaats van de voormalige Burcht. De fundamenten ervan werden in 2004 opgegraven.

De economische groei van Sint-Oedenrode uit zich in de oprichting van verschillende bouwwerken, zoals de knoptoren van de Sint-Maartenskerk te Eerschot in 1410, de stichting van het Sint-Paulusgasthuis in 1434 en de bouw van een nieuw hoogkoor aan de Odakerk in 1498. Deze kapittelkerk wordt bediend door kanunniken die in grote particuliere patriciërshuizen wonen. Het kapittel sluit zich in 1505 aan bij het Brabants kapittelverbond.

De bloeiende economie van Sint-Oedenrode krijgt vanaf de 16e eeuw verschillende klappen te verduren. Tijdens de Gelderse oorlogen werd Rode in 1542 door de Gelderse hoofdman Maarten van Rossum geplunderd en platgebrand, waarbij ook de parochiekerk werd geplunderd. De 80-jarige oorlog zorgde voor nog meer leed. In 1572 plunderden Staatse troepen onder de hertog van Holstein Sint-Oedenrode . In 1576 vernielde de Staatse bezetting van Zaltbommel verschillende huizen te Rode, waarop het Staatse garnizoen van Heusden in 1581 nog eens honderdtien huizen verwoestte. Een rampjaar werd 1583 toen Staatse troepen onder baron van IJsselstein na het verbranden van Schijndel en Veghel op hun doortocht het totale Sint-Oedenrode met beide kerken in brand staken. De inwoners van Sint-Michielsgestel, Gemonde, Heeswijk, Dinther, Erp, Veghel en Sint-Oedenrode hadden op dat moment reeds het bevel gekregen om al het graan te dorsen en dit met turf en hout naar Den Bosch te brengen, zodat het niet in handen zou vallen van Staatse krijgsbendes. In 1587 werd het dorp nog eens uitgeplunderd door Staatse troepen onder de graaf van Hohenlohe. De opeenvolgende rampen in de late 16e eeuw betekenden de doodslag voor de ontwikkeling van Sint-Oedenrode.

Staats Brabant
Sinds 1648 wordt Sint-Oedenrode onderdeel van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, aangezien de Meierij van 's-Hertogenbosch en al haar toebehoren wordt toegewezen aan de Staten. Sint-Oedenrode gaat een tijd van stagnatie tegemoet. Sint-Oedenrode heeft onder de Staats-Brabantse functie als militaire buffer voor het gewest Holland weinig tot geen mogelijkheden om tot economische groei te komen. In deze periode vervallen verschillende kasteeltjes en pachtboerderijen of worden zelfs helemaal verlaten. De katholieke eredienst wordt verboden, de kerken gesloten en de Sint-Martinuskerk te Eerschot wordt aan een handjevol protestantse ambtenaren toegewezen. De Rooise bevolking maakt daarop vanaf 1649 enkele jaren gebruik van de Veghelse schuurkerk onder het gehucht Duifhuis. Die kerk werd tot aan de Franse inval van 1672 gebruikt door de parochianen uit Sint-Oedenrode, Schijndel en Veghel.


Stedelijke ontwikkeling van Sint-Oedenrode
Sint-Oedenrode is van oudsher een grote plaats. Deze plaatsen die reeds vóór 1850 meer dan lokale betekenis hadden, worden met de term ‘vlek’ of vrijheid aangeduid. Vlekken vertonen vaak een mengeling van historische ontstaans- en groeifactoren. Meestal dateren deze nederzettingen uit de hoge middeleeuwen en waren het primaire kerkdorpen met een marktfunctie, blijkens de aanwezigheid van een plein. In Sint-Oedenrode is dat duidelijk herkenbaar aan de huidige markt. De oudste bebouwing van Sint-Oedenrode concentreerde zich rond ’t Sant, maar verplaatste zich later naar de huidige Markt, waar de functie als passantendorp zorgde voor een verbreding van de straat tot een zogenaamde baannederzetting. Hier werden jaarmarkten gehouden, met name voor vee en zuivelproducten.

Begin 19e eeuw omschrijft de koster Brock uit Sint-Oedenrode zijn geboorteplaats als volgt:

‘Dit laatsten, van ouds zoo vermaard Vlek, is thans weinig meer dan een middelmatig dorp der Meierij, bestaande uit weinig meer dan 150 afzonderlyke huizen, die een enkele straat formeert, verdeeld in den Heuvel, de Markt, het Moleneind, welke digt betimmert zyn, en den Dyk, zynde dat gedeelte naar de zyde van Eerschot tot aan de Dommel, waar de huizen meer verspreid liggen, niet aanzienlyk zyn, als in het overige gedeelte. Aan de Markt, waar het Raadhuis midden op ligt, en waar men van vooren één schoonen lindenboom, en agter eenen grooten ronden poel aantreft, zijn er de huizen op stadswijze gebouwd, en leverd een fraaij gezigt op.’

Uit de beschrijving mag blijken, dat Sint-Oedenrodeondanks de weinige groei in de afgelopen eeuwen als het ware stadse allure heeft behouden in haar oude centrum. Voor het overgrote deel behield de plaats een zeer dorps karakter, waar een wisselende lintbebouwing van arbeiderswoningen, boerderijen en herenhuizen het dorpsbeeld van Sint-Oedenrode bepaalde. Dit straatbeeld heeft zich in het oude centrum van Sint-Oedenrode tot op heden vrij goed gehandhaafd.

Bezienswaardigheden in Sint-Oedenrode

- Neogotische Sint-Martinuskerk uit 1915. Deze staat op de plaats van de oude Odakerk. Dit was een romaanse kerk uit de 11e eeuw in basilicastijl. Ze stond bij de burcht van Rode. In 1494 werd deze kerk verlengd met een gotisch hoogkoor met speklagen van bakstenen met tufsteenlagen. Het was een kapittelkerk waaraan negen kannuniken verbonden waren. Het kapittel heeft bestaan tot 1648. In 1801 stortte de toren in, en in 1807 werd de kerk gesloopt om vervangen te worden door een waterstaatskerk, de Sint-Martinuskerk, die in 1808 ingewijd werd. Ze werd gebouwd op de fundamenten van de kapittelkerk. In 1915 werd ze vervangen door de huidige kerk, die ontworpen is door W.Th. van Aalst. Ze is gerestaureerd van 1995-1997. Het hoogkoor uit 1498 is nog intact en is een rijksmonument. In de kerk bevindt zich het vermoedelijke graf van Hildeware, gravin van Rode, uit 1507. Dit was de stichteres van de eerste kerk. Er zijn in het interieur enkele barokke beelden en een doopvont uit de 12e eeuw. Verder is er een orgel uit - 1839, vervaardigd door Frans Smits. Dit werd door de firma Flentrop gerestaureerd in 2001.
- Martinuskerkhof uit 1854. Hier ligt het graf van de bekende bisschop Bekkers. De Odakapel staat op het bekende Odabergje, in de volksoverlevering de plaats waar de Heilige Oda zich in de vroege middeleeuwen vestigde. Het kerkhof is schilderachtig en telt vele beelden en een calvarieberg.
- De Knoptoren. De oude Eerschotse parochiekerk dient sinds 1648 als Hervormde kerk. In 1800 verloor de uit rond 1400 stammende toren z’n spits. In het verleden lag hier de grafkelder van de Heren van het slot De Laar.
- Het Sint-Paulusgasthuis dateert uit 1434. De gevelsteen, die het foutieve jaartal 1546 aangeeft, werd pas in 1926 aangebracht. De karakteristieke witte huisjes werden tot 1972 bewoond door arme alleenstaande vrouwen van onbesproken gedrag. Het is momenteel ingericht als VVV-kantoor. Ook is er het museum Brabantse mutsen en poffers gevestigd.
- Kasteel Henkenshage. Een voormalige versterkte boerderij, die in de veertiende eeuw bekend stond als Strijpe of Streepe. Deze werd in 1850 gekocht door Pieter Jacob de Girard de Mielet van Coehoorn en kreeg als buitenverblijf z’n huidige vorm. Feitelijk is het gebouw dan ook geen echt kasteel, maar een landhuis.
- Kasteel Dommelrode is een voormalig slot, dat in 1605 door de kwartierschout van Peelland gebouwd werd. Het was lange tijd een klooster, maar is hedentendage het raadhuis van Sint-Oedenrode.
- De Grote Laar is een pachthoeve die reeds in 1360 bestond. Het goed behoorde tot het kasteel De Laar, dat sinds lange tijd verdwenen is.
- De Markt is een toelopend, min of meer vierkant plein met een muziekkiosk, dat deels omringd is door statige herenhuizen, waaronder:
- Het Oude Raadhuis, in 1863 gebouwd als herenhuis voor dr. J.G. Raup en in 1881 gekocht door de gemeente Sint-Oedenrode, nadat het oude raadhuis uit 1691, dat zich midden op de Markt bevond, was afgebroken. Er werd een balkon en een torentje bijgebouwd, maar in 1963 werd het verlaten, daar het gemeentehuis verhuisde naar Kasteel Dommelrode. Achter dit huis bevindt zich een koetshuis waaronder een 14e eeuwse kelder is gelegen, afkomstig van het voormalige huis Ten Kelre. In de zijmuur zijn een aantal gedenkplaten te vinden, waaronder die van het 2e Regiment Huzaren dat in het kader van de mobilisatie tijdens de Eerste Wereldoorlog in Sint-Oedenrode gelegerd was, inclusief een aantal Paardenartsen der 1e en 2e klasse. Ook in 1939 was dit regiment weer aanwezig. Ook is er een gedenksteen van de 101e Airborne Paratroopers, aangebracht in 1985.
- Het Sint-Martinushuis aan de Markt is een neogotisch parochiehuis uit 1904.
- Hiervoor bevindt zich het bronzen beeldje: Schrijdende Danseres met Tamboerijn uit 1981 van Fioen Blaisse.
- Een klein monumentje dat de voormalige Borchmolen memoreert, alsmede de voormalige molenvijver, waaromheen een parkje is aangelegd, bij de Hambrug.
- De Reuzenklomp die zich in het Dommelplantsoen langs de Corridor bevindt herinnert aan het verleden van Sint-Oedenrode als centrum van de klompenindustrie. De bijna drie meter lange klomp was oorspronkelijk van hout, maar deze viel ten prooi aan vandalismee. De huidige klomp is van beton.
- De Coöperatieve Zuivelfabriek Sint-Oda is een gebouw van Louis Kooken uit 1916 was een boterfabriek met stoommachine, die tot 1979 heeft geproduceerd. De schoorsteen is een gemeentelijk monument.
- Kapel Onze Lieve Vrouw ter Troost in het park van Kasteel Henkenshage is een rietgedekt stenen gebouwtje uit 1949 met een driekantig koor, een eikenhouten portaal en een Mariabeeld.
- Fabriekshal met sheddak aan de Nijnselseweg. Dit gebouw is in 1907 in gebruik genomen als sigarenfabriek door de Eindhovense fabrikant Mignot en de Block. Van 1944-1947 hebben hier ook de Paters Damianen gewoond, aangezien hun klooster aan de Schijndelseweg door oorlogshandelingen zwaar beschadigd was. In 1953 werd de fabriek gesloten en overgenomen door kousenfabriek Jansen de Wit uit Schijndel, die in 1985 failliet ging. De gemeente Sint-Oedenrode heeft het gebouw gebruikt als gemeentewerf, waarna er jongerenhuisvesting in is gekomen. Het gebouw is een industrieel monument.
- Kloostercomplex aan de Schijndelseweg van de Paters Damianen. Dit grote complex is gesticht in 1923, om begin jaren '70 van de 20e eeuw hieruit te vertrekken naar een kleiner klooster aan de Nijnselseweg. De laatste paters zijn daaruit in 2002 vertrokken. Het oorspronkelijke complex, met fraaie tuin, is nu een instelling voor verslavingszorg.


Musea in Sint-Oedenrode
- Museum H.J. van de Kamp is het oude huis waar Harrie van de Kamp in 1905 zijn smederij begon die zou uitgroeien tot B.V. Oda Staalwerk, tegenwoordig een productievestiging van Ahrend. Het museum werd geopend in 1960 en bevindt zich aan de Kofferen. Het toont een oud smidse-interieur.
- Museum Sint-Paulusgasthuis of Mutsenmuseum. Het bevindt zich in het voormalige Sint-Paulusgasthuis aan de Kerkstraat. Er is een kruidentuin en een verzameling Brabantse mutsen, waaronder de muts van de moeder van Bisschop Bekkers.
- Museum Kasteel Henkeshage werd geopend in 1986. Het toont schilderijen, documenten, stambomen en dergelijke uit het verleden van de adellijke families die hier woonden, waaronder een grote stamboom van de familie De Girard.
- Museum Kasteel Dommelrode toont archeologische vondsten die in de omgeving van Sint-Oedenrode zijn opgegraven, voornamelijk bij de Hazenputten en de Everse Akkers.
- Jukeboxenmuseum Christ Boelens, een particulier museum van een restaurateur van jukeboxen, dat zich bevindt aan De Hulst, halverwege de weg van Sint-Oedenrode naar Liempde.


Landschappelijke ontwikkeling van Sint-Oedenrode
Sint-Oedenrode is ontstaan op de oevers van de beek de Dommel. De aanwezigheid van dit riviertje heeft in het grootste gedeelte van de gemeente een stempel gedrukt op de ontwikkeling van het landschap. Het beekdallandschap met hooiland, beemden en kleine landschapselementen als steilranden en vennen was tamelijk open. De hoger gelegen cultuurlanden vormden met bolle akkers, meidoornhagen en houtsingels een meer gesloten landschap. Eind 13e eeuw gingen de Hertogen van Brabant over tot het in eeuwigdurend erfpacht uitgeven van. gemeenschappelijke gronden. Zo werd in 1314 de erfpacht uitgegeven van de ‘Bodem van Elde’. Dit uitgestrekte vochtige bos- en heidegebied was vrijwel onbewoonbaar. De grens van deze gemeente, die tussen Sint Michielsgestel, Boxtel, Schijndel, Sint-Oedenrode en Liempde gelegen was, werd gevormd door de rivier de Dommel. Het in gebruik nemen van de Bodem van Elde leidde tot het ontstaan van de kenmerkende Meierijse bolle akkercomplexen. Sommige bolakkers in deze omgeving bestaan al eeuwenlang in dezelfde vorm en zijn door hun compleetheid zeer goed te herkennen. Op de deels sterk lemige gronden in Sint-Oedenrode werden vanaf 1750, vanwege het voorpootrecht, veel populieren aangeplant. Tussen 1760 en 1780 vond de grootste toename van houtteelt plaats in de gemeenten Schijndel-Sint-Oedenrode-Udenhout en Veghel. Met de aanplant van populieren, het patroon van zandpaden en vochtige beekdalgronden ontstond op deze wijze het zo kenmerkende Meierijse “Peppellandschap”. Dit landschap was in feite puur economisch, aangezien de populierenteelt grotendeels in dienst stond van de klompenindustrie. Kerngebied van deze klompenmakerij, en dus ook van de populierenteelt, werd met name gevormd door de gemeenten Sint-Oedenrode, Schijndel Veghel, Liempde, Best en Boxtel. In de negentiende eeuw groeide Sint-Oedenrode dankzij deze klompenmakerij, die zijn hoogtepunt bereikte in de eerste helft van de twintigste eeuw.
De ontginning van de woeste gronden, bekend als de Schijndelse Heide, vond plaats vanaf de 18e eeuw, waarbij de Kienehoef centraal stond.

Natuurgebieden en parken in Sint-Oedenrode
De meeste parken van Sint-Oedenrode zijn gelegen in het Domeldal, dat beeldbepalend is voor Sint-Oedenrode. Daarnaast is er het park van het Kasteel Henkeshagen, met een bestand van hoge eikenbomen, aangelegd door Leonard Springer.
Dit park gaat over in een broekgebied dat Diependaal heet. Het was oorspronkelijk een populierenaanplant voor de klompenindustrie, en nu wordt het omgevormd tot een meer natuurlijk bos. Het recreatiegebied Kienehoef, oorspronkelijk een heide-ontgining, heeft een parkachtig loofbos en waterpartijen. Ten noorden van Sint-Oedenrode ligt een heide-ontginning. Hier lag vroeger de Schijndelse Heide. Daar weer ten noorden van liggen de Marggraff Bossen. Dit 85 ha metende loofbos sluit aan op De Geelders en vormt daarmee een uitgestrekt natuurgebied. Ten zuiden van Sint-Oedenrode ligt een oud cultuurgebied en populierenlandschap.

Schrijf hier uw reactie over deze plaats en win een Hotel Arrangement

Mooie andere plaatsen zijn:






SINT-OEDENRODE Sint-Oedenrode Rooi) Sint-Oedenrode  is Noord-Brabant Meierij Sint-Oedenrode  telt Sint-Oedenrode  heeft Hedentendage Sint-Oedenrode  nog gemeente Dommel Nederland Entente Florale nationale competitie Europese groenste Europa Geschiedenis Sint-Oedenrode Prehistorie Romeinse eerste Sint-Oedenrode dateren Christus Hazenputten periode tussen Sint-Oedenrode Oedenrode Oda Volgens Sint-Oedenrode  Brabant Rode De plaats Eerschot Heren vroege middeleeuwen graafschap Rooise omvang costuijmen waren inwoners Roois recht wordt Martien Asseldonk Burcht Verder goederen heren Baexhoeve Veghel Brabant Met Gelre Hendrik Hertogdom 's-Hertogenbosch Sint-Oedenrode wordt overeenkomst Peelland mogelijk kwartier Peelland In Vanaf aangeduid Vrijheid Dommelbeemden In hoofdplaats Brabantse stadsrechten bestuurlijke nieuwe hoeven verschillende Hertog Jaaghuis Brabants werden zoals Sint-Maartenskerk Sint-Paulusgasthuis Odakerk grote sluit krijgt Tijdens Gelderse Maarten Rossum geplunderd Staatse hertog Holstein Zaltbommel Heusden huizen troepen onder IJsselstein Schijndel Sint-Michielsgestel Gemonde Heeswijk Dinther moment Bosch graaf Hohenlohe Sint-Oedenrode Staats Brabant Sinds onderdeel Republiek Zeven Verenigde Nederlanden aangezien Staten heeft Staats-Brabantse functie Holland economische groei kasteeltjes worden kerken Sint-Martinuskerk toegewezen daarop vanaf enkele Veghelse Duifhuis Franse Veghel Stedelijke ontwikkeling Sint-Oedenrode Sint-Oedenrode oudsher plaatsen reeds hadden Vlekken Meestal dateren nederzettingen aanwezigheid oudste huidige Markt zorgde Brock weinig straat Heuvel Moleneind gedeelte Raadhuis gebouwd Sint-Oedenrodeondanks centrum Sint-Oedenrode - Neogotische burcht hoogkoor kapittelkerk kapittel fundamenten vervangen Aalst Hildeware Frans Smits Flentrop gerestaureerd Martinuskerkhof Bekkers Odakapel staat bekende Odabergje Heilige beelden Knoptoren Eerschotse parochiekerk Hervormde toren verleden dateert VVV-kantoor gevestigd Kasteel Henkenshage voormalige bekend stond Strijpe Streepe Pieter Jacob Girard Mielet Coehoorn z’n Feitelijk Dommelrode Grote kasteel sinds lange plein herenhuizen waaronder gekocht raadhuis midden verlaten Achter bevindt gelegen Kelre Regiment Huzaren tijdens Eerste Wereldoorlog aantal Paardenartsen Airborne Paratroopers aangebracht Sint-Martinushuis Hiervoor Schrijdende Danseres Tamboerijn Fioen Blaisse Borchmolen Hambrug Reuzenklomp Dommelplantsoen langs Corridor klomp Coöperatieve Zuivelfabriek Sint-Oda gebouw Louis Kooken Kapel Lieve Vrouw Troost Mariabeeld Fabriekshal Nijnselseweg gebruik Eindhovense Mignot Block Paters Damianen klooster Schijndelseweg gesloten Jansen gebruikt monument Kloostercomplex jaren oorspronkelijke complex Museum Harrie Staalwerk tegenwoordig Ahrend museum Kofferen Mutsenmuseum Kerkstraat mutsen Bisschop Henkeshage geopend toont families voornamelijk Everse Akkers Jukeboxenmuseum Christ Boelens Hulst Liempde riviertje landschap Hertogen erfpacht Elde’ Michielsgestel Boxtel Bodem ontstaan Meierijse bolle Sommige omgeving bestaan deels gronden Tussen grootste Schijndel-Sint-Oedenrode-Udenhout populieren vochtige kenmerkende klompenindustrie Kerngebied populierenteelt gevormd gemeenten klompenmakerij ontginning Schijndelse Heide waarbij Kienehoef Sint-Oedenrode De parken Domeldal Daarnaast Henkeshagen aangelegd Leonard Springer Diependaal oorspronkelijk noorden liggen Marggraff Bossen loofbos Geelders vormt