Son is een dorp in de Nederlandse gemeente Son en Breugel, gelegen aan de westelijke kant van de Dommel. De Ekkersrijt vloeit ter hoogte van Son in de Dommel. Ten zuiden van de dorpskern van Son ligt het Wilhelminakanaal.
Bezienswaardigheden in Son De dorpskern van Son is deels verwoest door de aanleg van een doorgaande weg, de "provinciale weg".
- Kerktoren.
- Raadhuis uit 1782-1783, met een halsgeveltje en het symbool van een stralende zon in het bovenlicht. In 1920 is het raadhuis verbouwd en uitgebreid aan de achterzijde. Sindsdien is het vrijwel niet meer veranderd. Het was in gebruik als gemeentehuis tot in 1965 een nieuw gemeentehuis gereedkwam. Daarna is er het postkantoor gevestigd geweest. Anno 2007 is de heemkundekring er gevestigd. Naast het raadhuis staat de dorpspomp die dienst heeft gedaan tot de aanleg van het waterleidingnet in 1950.
- Woonhuis Dommelstraat 12. Dit herenhuis is het oudste woonhuis van Son. Het stamt uit het midden van de 17e eeuw. Het werd in de oorspronkelijke staat teruggebracht in 1998. Het dak wordt gesierd door een klokkentorentje. Het naastgelegen koetshuis werd na de tweede wereldoorlog afgebroken.
- De dorpskom van Son heeft, vooral in de buurt van het Raadhuis, een aantrekkelijke sfeer. Enkele schilderachtige gebouwen zijn nog aanwezig.
- Kapel O.L.V. van Altijddurende Bijstand aan de Beverlaan. Oorspronkelijk gebouwd door terugkerende soldaten van de politionele acties in Indonesië, als dank voor behouden terugkeer.
- De begraafplaats bij de vijver aan de Europalaan, met met graf van burgemeester Samuel van Hoven en zijn echtgenote Wilhelmina Jacoba van Heusden. Van Hoven en zijn gezin waren de enige niet-katholieken in Son. Zij mochten niet in de gewijde grond van het kerkhof begraven worden. Van Hoven werd begraven in de tuin van zijn woning. Zijn vrouw gaf te kennen begraven te willen worden in Son op de algemene begraafplaats, op de hei bij het Harde Ven. Zo is het gebeurd en bij de verkoop van het huis is ook haar man daar herbegraven. Hun schoonzoon schonk in 1920 aan de gemeente de vergadertafel met stoelen die nu nog in het oude raadhuis staan. Als tegenprestatie nam de gemeente het onderhoud van de begraafplaats op zich. Dit is wellicht de kleinste begraafplaats van Nederland.
- Het Bevrijdingsmonument bij de vijver aan de Europalaan, van Jan van Gemert uit Gemert. Het werd onthuld op 17 september 1964 in aanwezigheid van oud-strijders van de Amerikaanse Airborne-eenheden.
Moderne Sint-Petrus'-Bandenkerk in Son
De Sint-Petrus'-Bandenkerk is een moderne kerk die werd gebouwd bij de toren, nadat in de oude kerk brand was uitgebroken en deze bovendien te klein was geworden. De kerk werd ingewijd in 1960. Ze is hoog, licht en ruim. Ze bezit een reliek van de heilige Cornelius. De devotie tot deze heilige dateert van eeuwen geleden. Meerdere kunstwerken, zoals een reliëf en een gepolychromeerd beeld, hebben betrekking op deze heilige.De voorgevel toont een reliëf door Leo Geurtjens, dat vijf episoden uit het leven van Sint-Petrus voorstelt.
Voorwerpen uit de oude kerk zijn: een piëta door Jan Custers uit 1917, dat uit de puinhopen kon worden gered. Twee grafstenen uit de oude kerk, uit 1563 en 1603, bevinden zich achter in de kerk. Een kopie uit 1950 van Onze Lieve Vrouw van Opwetten, uit de Clemenskerk te Nuenen, bevindt zich linksvoor in de kerk. Ook de meeste kruiswegstaties zijn uit de oude kerk afkomstig, ze dateren uit 1921-1923. Twee ervan zijn verloren gegaan en in gelijke stijl geschilderd.De moderne voorwerpen dateren voornamelijk uit 1960. Het betreft het doopvont, het tabernakel, de kerkbanken, de vier altaren en het smeedwerk.
Momenteel wordt ook het voortbestaan van de moderne kerk bedreigd. Door de ontkerkelijking is ze veel te groot geworden en moeten de hoge onderhoudskosten van de kerk door steeds minder mensen worden gedragen, waardoor sloop van de kerk en bouw van een veel kleiner bedehuis een reële optie wordt.
Wolfswinkel in Son
Ten noorden van Son bevond zich op de Dommel de Wolfswinkelse Watermolen. Deze voormalige volmolen werd omstreeks 1200 door Hendrik I van Brabant geschonken aan de Norbertijnen van de abdij te Postel. Later werd Wolfswinkel een heerlijkheid. Eind 18e eeuw werd de molen verwoest door Engelse troepen, doch na 1795 werd ze herbouwd op een iets andere plaats. Uiteindelijk was ze in gebruik als volmolen, waarvan de lakenfabrikanten uit Geldrop en Tilburg gebruik maakten. Tijdens de twintigste eeuw verviel de molen. In 1928 begaf de sluis het en de rest werd na 1945 afgebroken. Slechts het molenaarshuis is nog overgebleven, terwijl de Watermolenstraat naar de verdwenen molen verwijst.
Natuur en landschap van Son
- Sonsebergen. Hier stroomt de Dommel langs een dekzandrug waardoor abrupte hoogteverschillen van vele meters tussen het dal en het bos zijn te vinden. Men kan wandelen in een gebiedje van 25 ha met bossen en enkele verlande Dommelarmen.
- Sonse Heide. Dit is een naaldhoutgebied ten westen van Son van ongeveer 400 ha, dat aansluit op een soortgelijk gebied, de Nieuwe Heide bij Best. Er ligt een ven in, het Oudmeer genaamd, waaromheen een heide- en stuifzandgebied ligt. De Sonse heide was oorspronkelijk een heidegebied dat omstreeks 1920 met naaldhout is beplant. Er is een aantal wandelingen door dit gebied uitgezet. Hetwordt tegenwoordig onder de naam Sonse Bossen beheerd door Staatsbosbeheer.
- Waterwingebied Son ligt ten noorden van Sonniuswijk in een heide-ontginning, en is vrij toegankelijk.
Infrastructuur van Son
Wegen in Son Tot 1860 waren er in en rond Son geen verharde wegen. De eerste verharde weg was de weg van Eindhoven naar Sint-Oedenrode, waarvan de verharding werd uitgevoerd in 1860. In 1891/92 werd de weg van Son naar Breugel verhard, de andere verbindingswegen pas na 1900. De weg van Son naar Best bleef een zandweg tot 1953. De provinciale weg Eindhoven - Sint-Oedenrode werd in de jaren 1960 verbreed en rechtgetrokken. Vele panden in Son werden toen gesloopt. In de loop der jaren nam de hoeveelheid doorgaand autoverkeer toe, tot de opening van de A50 ten westen van Son. Daarna is de oude provinciale weg geherstructureerd waardoor het centrum weer aantrekkelijker is geworden.
Tramlijn in Son
In oktober 1896 werd begonnen met de aanleg van een stoomtramlijn door Son. De gemeenteraad had daarvoor toestemming gegeven op 12 december 1895. De lijn liep van Reusel via Eindhoven naar Veghel. De reisduur van Eindhoven naar Son was ca. 35 minuten. Het traject liep van de Tramstraat in Eindhoven via Dommelstraat, Stationsplein, parallel aan de spoorlijn Eindhoven-Boxtel, Lijmbeekstraat, Boschdijk, Frankrijkstraat, Vlokhoven, Son, Sint-Oedenrode, Veghel. Er waren haltes bij Bokt, op de Markt en op de Rooijseweg, ter hoogte van toenmalig huisnummer 27. De ingebruikname van het spoor in Son vond plaats op 17 of 18 augustus 1897. In de loop der jaren vonden diverse, deels dodelijke, ongevallen plaats met de stoomtram; ook is wel brand ontstaan nadat vonken van de tram op een rieten dak terecht waren gekomen. Op 7 oktober 1937 werd het tramvervoer gestaakt, behalve het goederenvervoer dat nog doorging tot 10 januari 1937. In de jaren daarna werd het tramspoor verwijderd.
Nederlandse Breugel Dommel Ekkersrijt Wilhelminakanaal
Bezienswaardigheden Son
De dorpskern Kerktoren
- Raadhuis Sindsdien gemeentehuis Daarna gevestigd Naast raadhuis aanleg Woonhuis Dommelstraat staat heeft Enkele Kapel Altijddurende Bijstand Beverlaan Oorspronkelijk Indonesië Europalaan Samuel Hoven Wilhelmina Jacoba Heusden begraven worden begraafplaats Harde gemeente Nederland Bevrijdingsmonument vijver Gemert Amerikaanse Airborne-eenheden Sint-Petrus'-Bandenkerk gebouwd Cornelius heilige Meerdere reliëf Geurtjens Sint-Petrus Custers Lieve Vrouw Opwetten Clemenskerk Nuenen moderne dateren wordt geworden Son
Ten Wolfswinkelse Watermolen Hendrik Brabant Norbertijnen Postel Later Wolfswinkel verwoest Engelse Uiteindelijk gebruik volmolen Geldrop Tilburg Tijdens molen afgebroken Slechts Watermolenstraat Son
- Sonse waardoor Dommelarmen Heide Nieuwe Oudmeer omstreeks gebied Bossen Staatsbosbeheer Waterwingebied noorden Sonniuswijk Son
Wegen Son
Tot waren verharde Eindhoven Sint-Oedenrode waarvan andere Sint-Oedenrode werd jaren westen provinciale Son
In Reusel Veghel Eindhoven naar Tramstraat Stationsplein Eindhoven-Boxtel Lijmbeekstraat Boschdijk Frankrijkstraat Vlokhoven Markt Rooijseweg hoogte plaats deels brand nadat oktober