Veen is een dorp en een voormalige gemeente in de gemeente Aalburg in de Nederlandse provincie Noord-Brabant.Veen is gelegen aan de Afgedamde Maas, in het Land van Heusden en Altena. Een veerpont verbindt Veen met het aan de overkant van de Afgedamde Maas gelegen Gelderse Aalst. Veen heeft 2398 inwoners. In de oudste documenten die er zijn wordt er voor het eerst gesproken over Veen in het jaar 1108; in 2008 bestaat Veen dus 900 jaar.
Geschiedenis van Veen Veen wordt tussen het jaar 1000 en de Sint Elizabethsvloed van november 1421 voor het eerst genoemd op een kaart van de Grote of Zuid-Hollandse Waard uit 1200. Veen ligt aan deze Zuid-Hollandse Waard, een gebied grofweg tussen Heusdenen Dordrecht. Het stroompje waaraan Veen dan ligt heet niet de Maas maar de Alm. Pas na 1400 verandert het gedeelte vanaf Heusden tot Woudrichem in de Nieuwe Maas en komt er in Giessen een splitsing naar het riviertje de Alm.Het hele gebied hoorde bij Zuid-Holland, het Land van Heusden en Altena werd pas later toegevoegd aan Noord-Brabant. Na de genoemde Sint Elizabethsvloed veranderde dit hele gebied. Langs de riviertjes ontstonden nederzettingen die bij hoogwater dikwijls weer wegspoelden, want dijken waren er nog niet.
Gerardus de Vene
In de bronnen uit die tijd vinden we de datum 26 juni 1108. Dit is de dag waarop ene Gerardus de Vene in Aalburg aanwezig is bij een plechtige bijeenkomst van de Bisschop van Utrecht, die de kerk van Aalburg restitueert aan het Ambt van Sint Truiden en diens voogd, graaf Floris II van Holland. Deze Gerardus was volgens de geschiedenis zeer waarschijnlijk de voorman van het gehucht Veen. Zo wordt Veen vanaf het jaar 1108 voor het eerst als plaatsnaam bekent. Het oudste gedeelte van Veen is dan nog de Eng, gelegen tussen de Grotestraat en de Maasdijk en de latere Tuinstraat. Tegenover de Eng werd in het begin van de twaalfde eeuw het eerste kerkje gebouwd, de toren volgde in de dertiende eeuw.
Ambachtheerlijkheid Veen was een oude ambachtheerlijkheid. Dat betekende dat de heer de heerlijke rechten in leen had van de graaf van Holland. Veen is tot 1811 een rechterlijke, bestuurlijke en waterstaatkundige eenheid. De Veners werden in die tijd bestuurd door een schout en vijf gerechten of schepenen, een secretaris, twee burgemeesters en een waardman voor de polderzaken. in het begin van de negentiende eeuw heeft de hogere overheid geprobeerd deze zaken en functies van elkaar te scheiden, maar dit lukte van geen kant. Ook toen was men al wars van ingrijpen van hogere hand. Het dorpsbestuur van Veen kwam in lokale herbergen bijeen.Veen had een lage jurisdictie: de schepenenbank had niet veel verantwoordelijkheid. Veen viel onder het drostambt van Heusden en alle zaken van criminele aard kwamen terecht bij de Heusdense schepenenbank. Pas in 1780 is er sprake van een 'gerichthuijze'.
Revolutie in Veen
Eind achttiende eeuw heerste er een geest van revolutie die doordrong naar het platteland. In Veen werden, net als in andere plaatsen, daarom nachtwachten ingesteld. Op zondag 23 januari 1785 maakte de predikant vanaf de kansel bekend dat op bevel van de schout elke derde man van een gezin moest opkomen om met wapens te komen oefenen. Dat lukte zo maar niet en het Veense volk kwam in opstand. Uit Den Haag werd opdracht gegeven om de oproerige bevolking tot gehoorzaamheid te dwingen. De raad moest zelf het voorbeeld geven en voorop gaan in het beginnen van de oefeningen op het plein voor de kerk. In dat jaar waren er in Veen 106 weerbare mannen tussen de 18 en 60 jaar.
Wist u dit over Veen..
- Aan de Maasdijk staat de stellingmolen De Hoop, die tot ver in de omtrek zichtbaar is.
gemeente Aalburg Nederlandse Noord-Brabant Afgedamde Heusden Altena gelegen Gelderse Aalst Veen
Veen wordt Elizabethsvloed eerst Grote Zuid-Hollandse Waard tussen Dordrecht Woudrichem Nieuwe Giessen gebied Zuid-Holland Langs Vene
In Gerardus Bisschop Utrecht Truiden Floris Holland vanaf oudste gedeelte Grotestraat Maasdijk Tuinstraat Tegenover graaf Veners begin heeft hogere zaken Heusdense schepenenbank Veen
Eind werden schout lukte moest waren Veen
-