Vught is een plaats en gemeente in het noorden van de provincie Noord-Brabant, gelegen in de Meierij van 's-Hertogenbosch. De gemeente Vught telt 25.349 inwoners en Vught heeft een oppervlakte van ruim 34 km² met nauwelijks water.
Geografie van Vught Vught en Cromvoirt liggen in het stroomgebied van de riviertjes de Dommel, Esschestroom, het Afwateringskanaal 's-Hertogenbosch-Drongelen en de Zandleij.De buurgemeenten van Vught zijn de gemeente's-Hertogenbosch, de gemeente Sint-Michielsgestel, Heusden, de gemeente Boxtel en de gemeente Haaren.
Vught hoort bij de Brabantse Stedenrij, de benaming van de metropool die de Nederlandse Brabantse steden tezamen met randgemeenten en tussenliggende bebouwing vormen. Vught maakt ook deel uit van de stedelijke regio Waalboss.Dichtstbijzijnde grote steden zijn: 's-Hertogenbosch, Tilburg en Eindhoven.
Geschiedenis van Vught
De naam ‘Vught’ komt van het woord ‘fuchte’ of ‘vocht’, de betekenis van "vochtige plaats", waaruit Vught is ontstaan. Pas vanaf ongeveer 600 werden de vele moerassige gebieden in deze omgeving van Vught door klimatologische veranderingen beter bewoonbaar en bebouwbaar. De oudste bewoning moeten we zoeken in de omgeving van het Maurickplein en de Gent. Waarschijnlijk is "Gent" een Keltisch woord, dat riviermonding of -samenvloeiing betekent. Vught moet vroeger een belangrijke plaats zijn geweest, want al in 1028 en 1050 was Vught in het bezit van munt- en tolrecht. Dat blijkt uit een aantal oorkonden uit de eerst helft van de 11e eeuw. Hierin worden schenkingen van goederen vastgelegd, waaronder de helft van de tol en munt in "Fughte".
In 1957 werden tijdens de restauratie van de Hervormde Kerk achter de St. Lambertustoren restanten van Romaanse en pre-Romaanse kerken ontdekt, waaronder zelfs een -zeer afgesleten- dorpel van een pre-Romaans kerkje. Belgische revolutie in Vught
Na de afscheiding van de Zuidelijke Nederlanden in 1830, waren in Vught en Cromvoirt ongeregeldheden. De Zuidelijke Nederlanden wilden meer stukken Nederlandse grond. Willem II der Nederlanden had legionairs gestationeerd bij Vught en Cromvoirt. Daarom werd de Vughterheide onderwater gelegd en werden acht lunetten gebouwd onder Willem III der Nederlanden om de Belgische troepen tegen te houden. Na 1844 werden definitief de grenzen tussen Nederland en de Zuidelijke Nederlanden vastgelegd.
Wateroverlast in Vught Vught heeft eeuwenlange wateroverlast gehad. Huizen en landerijen stonden onder water en het vee moest op hoger gelegen gebied in veiligheid worden gebracht. Hier werd, bijvoorbeeld, de oude St. Pieterskerk op het Maurickplein voor gebruikt. In 1995 heeft Vught voor het laatst wateroverlast gehad. De Dommel overstroomde en lagen de Gement en Het Bossche Broek onder water. Ook de rijksweg A2 werd getroffen door het water. Bij knooppunt Vught stond de weg onder water.
Vught in de Tweede Wereldoorlog
Tijdens de Tweede Wereldoorlog was er in Vught een concentratiekamp gevestigd. Tegenwoordig is op het terrein het Nationaal Monument Kamp Vught, een gevangenis, een Moluks woonoord en twee kazernes.
Dodenherdenking in Vught
Jaarlijks herdenkt Vught op 4 mei de slachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog. De herdenkingen vinden op diverse locaties in Vught plaats, zoals bij Station Vught, Lambertustoren, Nationaal Monument Kamp Vught. Ook wordt er jaarlijks een stille tocht gehouden.
Koninklijke Landmacht en Vught
In Vught waren ook lange tijd enkele kazernes te vinden; in 2003 is in een verbouwde kazerne geëxperimenteerd met een campus voor uitgeprocedeerde minderjarige asielzoekers. Eind 2004 is dit experiment beëindigd. De landmacht is nog steeds aanwezig in Vught met een opleidingsschool voor de Genie, waar een gedeelte van de opleidingen plaats vinden. De overige opleidingen vinden in Reek bij Grave en Hedel plaats. In Vught is een geniemuseum gevestigd in de voormalige kampkeuken. In het museum zijn er foto's, voorwerpen en een maquette over de geschiedenis van de Genie te bezichtigen. Ook is er een overzicht te zien van uniformen en uitrusting zoals deze zijn gebruikt en gedragen door genisten.
Bezienswaardigheden in Vught
Natuurgebieden in Vught Vught bestaat een groot gedeelte uit natuur, bestaande uit heide, bossen, polders, vennen en landerijen. De natuurgebieden zijn: poldergebied de Gement tussen Vught, Cromvoirt, Vlijmen en 's-Hertogenbosch, het Kraaiengat, een natuurgebied met een klein meertje bij Bergenshuizen, bosgebied Bleijendijk langs de rijksweg A2, de Vughterheide en het landgoed Loveren bij de IJzeren Man, het maurickbos, bij Kasteel Maurick en het Kapellebos, een stuk landgoed achter de wijk de Vughtse Hoeven wat van de familie Marggraff is. Vught kent ook twee natuurparken, het Reeburgpark, naast het Raadhuis en het natuurpark De Kwebben in de wijk de Baarzen.
Overige bezienswaardighede in Vught
- De acht lunetten
- Fusilladeplaats
- Geniemuseum
- Gripshuis
- Heilig Hartkerk
- Historische boerderijen in Cromvoirt - Kasteel Maurick
- Nationaal Monument Kamp Vught
- Onze Lieve Vrouwe Middellareskerk met complex
- Mariakerk
- Raadhuis (gemeentehuis)
- Sint-Petruskerk
- Theater De Speeldoos
- Vughts Historisch Museum
- Vughtse Toren (Sint-Lambertuskerk)
- Zionsburg
Vught in de 21ste eeuw
In het centrum van Vught komt een geheel nieuw centrum met een grote parkeerkelder. Volgens het gemeentebestuur is het oude centrum verouderd en niet meer aantrekkelijk voor het Vughtse publiek. In het centrum van Vught is het oude gemeentekantoor en ook enkele fraaie herenhuizen afgebroken in het najaar 2006. Het oude politiebureau is ook afgebroken en daar is het nieuwe gemeentekantoor gekomen, niet tot algemeen genoegen. Waar nu het oude gemeentekantoor stond, is nu tijdelijk een parkeerplaats, later komen daar nieuwe woningen en winkelketens met daaronder een parkeerplaats. Wanneer het klaar moet zijn is nog niet helemaal duidelijk. De voorontwerp-fase van het bestemmingsplan Vught-Centrum is afgerond.
Naar verwachting wordt in 2007 de voormalige Frederik Hendrikkazerne en omliggende terreinen in het noordelijk deel van Vught de schop in de grond. Er komen 640 nieuwe woningen, een school, gezondheidscentrum, nieuw atletiek-complex en ruimte voor Jeugd Aktief bij. De nieuwe woonwijken krijgen namen als "Kamers" en "Hagen". In 2008 worden de eerste woningen opgeleverd.
Al enige tijd speelt de discussie of Vught als gemeente nog wel bestaansrecht heeft, en niet zou moeten worden toegevoegd aan de gemeente 's-Hertogenbosch. Maar telkens heeft de gemeente Vught dat tegen kunnen houden. Ook in 1996, toen er een grote gemeentelijke herindeling in Noord-Brabant plaatsvond, waarbij de gemeente Rosmalen moest fuseren met de gemeente 's-Hertogenbosch.
De gemeente Vught werkt nauw samen met de gemeente Haaren. In eerste instantie richt men zich op personele aspecten met de betreffende gemeente. Een fusie tussen Vught enHaarenis niet aan de orde maar er wordt wel over gesproken.
Economie van Vught Het centrum van Vught bestaat onder andere uit het Marktveldpassage en de Heuvel.Vught-Zuid heeft twee winkelcentra het Moleneindplein, een marktplein omgeven door vele winkels, en in Vught-Zuid de Baarzen dat nu een opleving doormaakt met de komst van een grote supermarkt.Op vrijdagavond heeft de gemeente Vught koopavond en er is een aantal koopzondagen.
Markten:
Er zijn diverse markten in Vught. De weekmarkt is elke donderdag op het Moleneindplein. Vroeger was deze markt te vinden in het centrum, maar later verplaatst naar het Moleneindplein omdat daar meer jonge gezinnen woonden. Daarnaast zijn er een aantal jaarmarkten in de gemeente Vught. Ook vinden op Koninginnedag in Vught-centrum en in Cromvoirt Vrijmarkten plaats.
Media in Vught
De gemeente van Vught kent twee lokale omroepen: één lokale publieke omroep en één lokale commerciële omroep. Daarnaast zijn er nog een aantal regionale omroepen te ontvangen, zoals Brabant10.Het regionale dagblad in Vught is het Brabants Dagblad. Deze krant heeft een speciale editie voor Vught en 's-Hertogenbosch. Dan zijn er nog een aantal gratis wekelijkse huis-aan-huis bladen als het Stadsblad, Het Klaverblad en de Bossche Omroep.
Onderwijs in Vught Vught heeft dertien basisscholen, drie middelbare scholen en een aantal scholen voor het beroepsonderwijs.
Wist u dit over Vught..
- Met carnaval wordt Vught Dommelbaorzedurp genoemd.
- Er is in de Belgische provincie Limburg ook een plaats Vught, geschreven met "CH". Er zijn documenten van voor 1905 dat Vught geschreven werd met een CH in plaats van GH. Na 1905 werd bepaald dat de schrijfwijze met GH moest zijn.
- In 1998 komt Vught negatief in het landelijk nieuws, omdat een negental vermogende omwonenden het voormalig blindeninstituut De Steffenberg aangekocht hebben voor 3,7 miljoen gulden. Dit om te voorkomen dat er een asielzoekerscentrum aan de Sparrendaalseweg gevestigd zou worden. Zij zouden hiermee een dreigende waardedaling van hun eigen villa's door de komst van een AZC willen voorkomen.
- In 2000 wordt het gemeentebestuur onder curatele van de provincie gesteld om financieel wanbeleid wat er plaats vindt te bestrijden.
- In 2004 is de gemeente Vught uitgeroepen door het opinieblad Elsevier tot beste woongemeente van Nederland.
- Volgens onafhankelijk woonsite Dimo heeft de gemeente Vughtt de duurste huizen van de provincie Noord-Brabant. Een huis in Vught kostte in 2006 gemiddeld 375.400 euro. De duurste en de grootste huizen staan in de Loonsebaan.
- Op 4 juni 2007 maakte de Nationale Postcode Loterij bekend dat de Postcode Jackpot van 18 miljoen in Vught gevallen is. Iedere bewoner van Vught met een lot met de postcode 5262 heeft een prijs gewonnen. De exacte prijzen zijn op 8 juni 2007 uitgereikt door middel van een grote show op het Lidwinaveld in Vught-Zuid. De grootste prijs is gevallen op postcode 5262 DD, in de Dovenetelstraat, in de wijk de Vughtse Hoeven.
- De opbouw van de bevolking van Vught kenmerkt zich door nogal wat in inrichtingen overnachtende patiënten ten opzichte van reguliere burgers. Meerdere verzorgingshuizen voor visueel gehandicapten. Zo ook voor slechthorenden, ouderen en met name mentaal gehandicapten die een substantieel deel van de plaatselijk bevolking uitmaken.
VUGHT Vught Noord-Brabant Meierij gemeente Vught
Vught Cromvoirt Dommel Esschestroom Afwateringskanaal Zandleij Sint-Michielsgestel Heusden Boxtel Haaren
Vught Brabantse Stedenrij Nederlandse Waalboss Dichtstbijzijnde steden 's-Hertogenbosch Tilburg Eindhoven
Geschiedenis Vught
De omgeving Maurickplein Waarschijnlijk Keltisch woord plaats Hierin helft werden Hervormde Lambertustoren Romaanse waaronder Vught
Na Zuidelijke Nederlanden Willem Daarom Vughterheide Belgische Nederland heeft Huizen onder gelegen worden Pieterskerk wateroverlast gehad Gement Bossche Broek water Tweede Wereldoorlog
Tijdens Wereldoorlog Tegenwoordig Nationaal Monument Moluks Vught
Jaarlijks Station Landmacht Vught
In waren Genie vinden opleidingen Grave Hedel gevestigd zoals gebruikt Vught
Natuurgebieden gedeelte landerijen tussen Vlijmen Kraaiengat Bergenshuizen Bleijendijk rijksweg Loveren IJzeren Kasteel Maurick Kapellebos landgoed achter Vughtse Hoeven Marggraff Reeburgpark Raadhuis Kwebben Baarzen
Overige Vught
- lunetten Fusilladeplaats Geniemuseum Gripshuis Heilig Hartkerk Historische Lieve Vrouwe Middellareskerk Mariakerk Sint-Petruskerk Theater Speeldoos Vughts Historisch Museum Toren Zionsburg centrum grote Volgens enkele afgebroken gemeentekantoor stond nieuwe parkeerplaats Wanneer Vught-Centrum wordt voormalige Frederik Hendrikkazerne grond komen woningen nieuw Jeugd Aktief moeten tegen houden Rosmalen moest Haaren eerste Vught
Het bestaat Marktveldpassage Heuvel Vught-Zuid Moleneindplein Baarzen aantal diverse Vroeger later Daarnaast Koninginnedag Vught-centrum Vrijmarkten lokale één omroep omroepen Brabant10 regionale Brabants Dagblad Stadsblad Klaverblad Omroep
Onderwijs scholen Dommelbaorzedurp provincie Limburg geschreven omdat Steffenberg Sparrendaalseweg komst voorkomen gemeentebestuur Elsevier Vughtt duurste huizen Loonsebaan Nationale Postcode Loterij Jackpot miljoen Iedere Lidwinaveld grootste prijs gevallen postcode Dovenetelstraat Meerdere gehandicapten bevolking