
Hotel Loodsman's Welvaren is een recentelijk gerenoveerde 200 jaar oude herberg in het rustieke dorp...
Goedkope Vakantie NoordHolland

Een hotel midden in een waterrecreatiegebied in het hart van Noord-Holland. Op het 11 hectare grote ...
Goedkope Vakantie NoordHolland

Hotel Blooming ligt op een 11 hectare groot, uniek en eigen duingebied. De ligging van het hotel, di...
Goedkope Vakantie NoordHolland

Beleef spannende avonturen in de meer dan 30 attracties en shows. Samen spetteren in de wildwaterban...
Goedkope Vakantie Overijssel

Verblijf in Center Parcs Park Zandvoort, de badplaats waar van alles te beleven valt. Ontspannen, ...
Goedkope Vakantie NoordHolland

Recht tegenover het strand ligt het eenvoudige Beach hotel. Het hotel ligt in het centrum van Zandvo...
Goedkope Vakantie NoordHolland

Sinds 2000 is Sunweb Vakanties als direct-seller actief op de markt van vakanties naar voornamelijk ...
Goedkope Vakantie Flevoland
Toerisme in Hoorn, u vindt hier alles over toerisme, recreatie of uw dagje uit in Hoorn. Alle toeristische attracties en toeristische bezienswaardigheden in Hoorn handig bij elkaar. Toerisme in Hoorn, Hoorn Toerisme.
Hoorn is een stad en gemeente in de regio West-Friesland, in de provincie Noord-Holland. Hoorn ligt via het Hoornse Hop aan het Markermeer. Op 31 mei 2009 woonden er 69.754 mensen. De gemeente Hoorn heeft een oppervlakte van 52,49 km², waarvan 32,62 km² water.
Geschiedenis van Hoorn
Volgens oude Friese legendes is Hoorn gesticht door Hornus, stiefzoon van koning Radbod. Hornus was getrouwd met Gunterdom, dochter van Gordianus, stadhouder van Teckenburgh. Hij stichtte volgens de legendes in 716 in het westen van Friesland aan het water een plaats en noemde die naar zichzelf. Dit was onder de Friese adel vrij gebruikelijk. Dezelfde legendes vertellen ook dat het plaatsje al in 724 afbrandde, en dat het toen jaren duurde voor het herbouwd werd. Voor zover deze legende al klopt, hoeft dit Hoorn niet op de huidige plaats gelegen te hebben, maar wellicht in het gebied dat later door de Zuiderzee overspoeld is. Het verplaatsen van plaatsen die dreigden te overstromen was in de middeleeuwen in West-Friesland gangbaar. Van Enkhuizen, Scharwoude, Etersheim en Warder is bekend dat zij in westelijke richting verplaatst zijn vanwege de oprukkende Zuiderzee. Oosthuizen is daarentegen door de groter wordende Beemster in oostelijke richting verplaatst. De grens van de Zuiderzee aan de Westfriese/Waterlandse zijde lag rond 600 veel oostelijker, maar is na verscheidene overstromingen van veengebieden kilometers opgeschoven. Met name na 1100 vonden er steeds grotere overstromingen plaats.
De oudste restanten van bewoning die tot nu toe bij archeologische opgravingen gevonden zijn, stammen uit ongeveer 1200. Hoorn was toen niet meer dan een kleine plaats, met boerderijen en wellicht enige handel. Volgens de Hoornse geschiedschrijver Velius ontstond Hoorn in de 14e eeuw bij de monding van de Gouw voorbij de dijk van het Oost en het West, een veenstroompje dat via een sluis en overtoom bij de Rode Steen in de Zuiderzee uitmondde. Ook de landweg Noord kwam hier uit. Op dit centrale punt zouden Hamburgse broers in 1316 hun pakhuizen en een herberg gebouwd hebben. Dit laatste kan waar zijn, maar volgens de opgravingen bestond Hoorn toen al, en Hoorn wordt ook al eerder in geschriften genoemd. Bovendien is de binnendijk van Rijsdam-Keern-Noord vermoedelijk in 1320 aangelegd. Tot dan lag de waterkundige bangrens tussen de onginningsgebieden Hoorn en Berkhout in de Keernsloot. De sluis van de Rode Steen bestond toen al wel enkele decennia.
Opmerkelijk is dat Hoorn een afwijkende ontginningsstructuur heeft van de aangrenzende gebieden: de kavelsloten tussen de Holenweg, Groene Wijzend en de Keernsloot lopen in oost-west-richting, en de centrale ontginningsas noord-zuid. Deze structuur komt verder alleen in Schellinkhout en Wijdenes voor. Zwaag, Berkhout en Scharwoude kennen een kavelslotenstructuur in noord-zuid-richting, met centrale ontginningassen in oost-west-richting. Blokker is pas in een later stadium ontgonnen als reeds omsloten land; hetzelfde geldt waarschijnlijk ook voor het gebied tussen Zwaag en Hoorn. Opmerkelijk in dit kader is dat de noordelijke ontginningsgrens van Hoorn niet samenvalt met de oorspronkelijke zuidelijke ontginningsgrens van Zwaag. Dit lijkt te duiden op een verschillende ontginningsoorsprong. De ontginning van West-Friesland heeft plaatsgevonden vanuit Egmond, waarvandaan men via veenriviertjes in oostelijke richting voer, bijvoorbeeld via de Leek naar Wognum en de Kromme Leek, en via de Bemestra richting de Zuiderzee. Het lijkt er sterk op dat Zwaag door kolonisten vanuit Wognum ontgonnen is, terwijl Hoorn, Schellinkhout en Wijdenes via de Bemestra en de Zuiderzee ontgonnen zijn. Wijdenes, Schellinkhout en Hoorn zouden dan van oorsprong een doorlopende noordelijke begrenzing gehad hebben langs de Blokdijk-Lageweg-Oost. Pas rond 1200 zou Hoorn dan na overstromingen - waarbij de eerste delen van het Hoornse Hop gevormd zijn - in noordelijke richting opgeschoven zijn waarbij het gebied van de Oost tot de Groene Wijzend ontgonnen is. Dit komt dan overeen met de latere overleveringen dat er ten zuiden van Hoorn een oudere plaats overstroomd zou zijn - toen Dampten genoemd, maar dat stamt wellicht af van d'ampte, ofwel het Hoornse ambtsgebied. Helaas zijn er uit de tijden van voor 1200 geen schriftelijke bronnen.
Vanaf 1200 is dat anders. De oudste vermelding van Hoorn komt voor in het Stadsboek van Wismar, waarin een Nicolaus de Horne genoemd wordt als borg voor enkele kooplieden uit Muiden. Bekend is dat er vanuit West-Friesland toen al intensief handel gedreven werd richting de Oostzee, en blijkbaar hadden de Hoornse kooplieden al voldoende reputatie om borg te staan. In 1303 wordt Martin Hontin uit Brugge bi Hornicwed an West-Friesland bin des graven lande van Hollant gevangen genomen, en van zijn handelswaar beroofd. En in 1309 gaat Juvenum de Meo de Horne naar de Gwijde van Avesnes, bisschop van Utrecht, om clemente vredesvoorwaarden voor de verslagen West-Friezen te vragen. In 1311 betaalt Drebaan Haghen uit Horne een boete aan de grafelijke rentmeester, in een rekening uit hetzelfde jaar wordt Lubbrecht de schoenmaker genoemd, en in 1316 sluiten de 'judices et universi' in Horne een overeenkomst met de inwoners van Harderwijk.
Uit deze tijd is ook bekend dat er in Hoorn land prijsgegeven moest worden. In de kroniek van Feyken Rijp vermeldt deze bij 1260 de sluys van Horn. In een proces uit 1320 tegen Maertijn van der Nieuwerwike wordt ook nadrukkelijk over de nieuwe sluys gesproken, wat betekent dat er ook een oudere sluis was. De nieuwe sluis ter hoogte van de Rode Steen is rond 1288 aangelegd, toen de zuidelijker gelegen dijk door stormen opgegeven moest worden; de dijk van Oost en West werd toen de nieuwe zeedijk. Het land tussen de oude en nieuwe zeedijk verwerd tot rietland, dat deels wegspoelde, maar deels ook gebruikt werd om later de oudste buitendijkse havens van Hoorn te graven.
De nieuwe dijk van het West liep van oorsprong van de Rode Steen recht naar de door overstromingen in Waterland inmiddels veel westelijker gelegen monding van de Bemestra. Deze dijk hield het tot 1391 vol als zeedijk. Na overstromingen moest in 1391 een nieuwe inlaagdijk gemaakt worden. Ook deze zou de oude noordelijke ontginningsgrens van Hoorn volgen, en liep recht in het verlengde van het Oost en recht in het verlengde van de Naamsloot, de ontginningsgrens tussen Scharwoude en Berkhout. De oude dijk werd wel zo veel mogelijk in stand gehouden om het nog wel deels bestaande buitendijkse land te beschermen, maar dit moest meer en meer prijsgegeven worden. Uiteindelijk moest het dorp Scharwoude verplaatst worden. Maar ook ten westen van Hoorn vonden nog diverse doorbraken plaats, vooral bij de monding van de Keernsloot in de Zuiderzee, waarna eerste helft 15e eeuw de halvemaansvorm van de Westerdijk als nieuwe inlaagdijk aangelegd werd. Bij de overstroming van de omgeving van de Barchouter Sluze ontstond de Grote Waal.
Op 26 maart 1357 verleende Willem V stadsrechten aan Hoorn, tegen betaling van 1550 schilden. Door deze maatregel kon de stad zelf rechtsregels opstellen en handhaven, en belastingen innen. Een neveneffect was dat de ontwikkeling van de stad als handelsnederzetting sterk bevorderd werd. Het oorspronkelijke document bevindt zich heden ten dage nog in de archieven van de gemeente Hoorn.
Hoorn overvleugelde al snel de andere Zuiderzeehavens. Alleen Amsterdam kende in de 15e eeuw een soortgelijke snelle groei. Belangrijke impulsen voor de stad was de keuze voor Filips van Bourgondië. Het Bourgondische rijk vormde een stimulans voor de handel. In de 15e eeuw ontwikkelde zich een levendige lakenindustrie, waarvan het product zich qua prijs en kwaliteit kon meten met het laken uit Leiden, Den Haag en Haarlem. Tegenspoed, voortkomende uit onder andere de Hoekse en Kabeljauwse twisten, alsmede de Gelderse Oorlogen rond 1500 brachten deze lakenhandel in de problemen. Bovendien kozen steeds meer Hoornse handelaren er voor te participeren in de Oostzeehandel. In 1481 vond in Hoorn een grote stadsbrand plaats.
Hoorn koos in 1572 net als Waterland en de gehele Zaanstreek, voor de reformatie en de Prins van Oranje. Tegen de Spanjaarden is een zware zeeslag geleverd, de "Slag op de Zuiderzee". Hoornse schepen werden in dat gevecht geholpen door inwoners uit Hoorn en vrijwilligers vanuit de Zaanstreek, Schermer en Waterland. De bevelhebber van de Spaanse vloot, stadhouder De Bossu, werd gevangen genomen. Op de Bossuhuizen aan de Slapershaven is in gevelstenen en schilderingen deze zeeslag fraai weergegeven.
Gedurende de 16e en 17e eeuw kende de stad haar grootste bloei, en was Hoorn een van de steden die vertegenwoordigd was in de Vereenigde Oostindische Compagnie. Ook de West-Indische Compagnie, de Noordse Compagnie, de Admiraliteit van het Noorderkwartier, de Westfriese Munt en het College van Gecommitteerde Raden van West-Friesland en het Noorderkwartier waren in Hoorn gevestigd. Hoorn was daardoor de formele hoofdstad van het gebied boven het IJ. Jan Pieterszoon Coen werd in Hoorn geboren. De Hoornse schippers Jacob le Maire en Willem Cornelisz Schouten rondden met de schepen Hoorn en Eendracht als eersten de zuidelijkste punt van Zuid-Amerika, en noemden deze Kaap Hoorn.
De 18e eeuw kenmerkt zich in Hoorn door achteruitgang van de economie. De havens waren verzand geraakt, de schepen voeren door naar Amsterdam of naar de Zaandam waar, evenals in buurdorp Oostzaan, de schepen gerepareerd en voornamelijk gebouwd werden. Treurig dieptepunt vormde de Franse tijd, waarin Franse troepen in Hoorn gelegerd waren. In deze periode werd ook het oude stadhuis aan de Rode Steen afgebroken. Hoorn raakte in deze tijd ook zijn gewestelijke hoofdstadfuncties kwijt. Deze kwamen ook niet meer terug: in 1810 werd Holland één provincie. Toen later Noord-Holland afgescheiden werd, werd Haarlem de nieuwe hoofdstad.
Toch bloeide Hoorn in de 19e eeuw weer op. Het West-Friese platteland leverde steeds meer agrarische producten en kaas, en die werden in of via Hoorn verhandeld. Hoorn was in die tijd de grootste kaasmarkt van Noord-Holland, en ook de veemarkt was omvangrijk. Ook werden er in Hoorn scholen met een regionale functie gesticht, en was er een arrondissementsrechtbank. Tevens werd Hoorn garnizoensstad en een belangrijk spoorwegknooppunt. Hoewel niet formeel, werd Hoorn toch weer een functionele hoofdstad voor de regio, met alleen Alkmaar in een soortgelijke functie voor het gebied boven het IJ. De stad Zaandam deed dienst als centrum voor de Zaanstreek en Purmerend voor Waterland. Beide steden zijn ook niet zo groot als respectievelijk Hoorn en Alkmaar.
De gemeente Hoorn werd in 1966 aangewezen als groeikern, wat in 1985 afliep. Sindsdien is Hoorn toch doorgegroeid. Hoorn huisvest veel forenzen, maar speelt zelf ook een belangrijke werkgelegenheidsrol met in 2007 ca. 30.700 arbeidsplaatsen.
Herkomst naam Hoorn
Over de herkomst van de naam Hoorn doen vele mythes de rondte. De naam Hoorn is volgens oude Friese legenden afgeleid van de stiefzoon van koning Radboud, met de naam Hornus. Andere verhalen dat de naam Hoorn afkomt van een uithangbord met een posthoorn, dat begin 14e eeuw aan een van de etablissementen aan de Rode Steen hing. Een derde variant stelt dat de naam Hoorn afgeleid is van de hoornvorm van de eerste havens. De schrijver van de 'Origo Civitatis Hornensis' gaat ervan uit dat Hoorn van Damphoorn afgeleid is. Damphoorn is de middeleeuwse naam voor een kruid waarvan men fluitjes kon maken; deze groeiden volop in het buitendijkse gebied van Hoorn. Kroniekschrijver Velius verwerpt deze verklaring omdat er geen oude vermeldingen zijn waarin Hoorn nog Damphoorn genoemd wordt: De name was van eersten af Hoorn: niet van het kruyt Damphoorn, als t'ghemeyne ghevoelen van noch heden hout. Velius verwerpt ook de verklaring dat de naam van oorsprong Dampter Horn was: een buurt van het dorp Dampten, waarvan het eerste deel na verdrinking van het dorp Dampten vervallen is.
De benaming Hornicwed zou weleens de oorspronkelijke vorm kunnen zijn. Het middeleeuwse Hornic betekent Hoek, en wed of wedor is het middeleeuwse woord voor water. Talloze plaatsen en buurten in Nederland heten ook nu nog Heurne, Huurne of Horn. Hornicwed zou dan slaan op de ligging in een hoek in de kustlijn. Ook wordt weleens gesteld dat het gaat om een hoek in de dijk, maar dit roept twijfels op: de kust van de Zuiderzee lag toen verder van Hoorn dan nu: de Westfriese Omringdijk liep van oorsprong van het West in een rechte lijn naar Schardam, en voor deze dijk lag nog buitendijks land, waarop ook het door Velius genoemde dorp Dampten lag. Dit gebied is pas vanaf 1391 overstroomd, nadat een nieuwe dijk met een hoek verder landinwaarts gelegd was, en de eerste aanzet voor de baai van het Hoornse Hop ontstond. Hoorn bestond toen echter al, evenals de naam. We kunnen voor Hornicwed ook denken aan de betekenis die we ook nog in ons huidige woord uithoek zien, namelijk een zeker gebied op enige afstand, en dan gelegen aan het water.
Ligging van Hoorn
Hoorn ligt ongeveer 40 kilometer ten noorden van Amsterdam, aan het Markermeer. Tevens ligt het tussen Alkmaar en Enkhuizen. Het is de officieuze hoofdstad van de regio Westfriesland.
Bezienswaardigheden in Hoorn
Trekpleisters van Hoorn
- Jachthavens
- Waag
- Westfries Museum
- Museumstoomtram Hoorn-Medemblik
- Museum van de twintigste eeuw
- Bossuhuizen
Grote monumenten in Hoorn
- Statenlogement /Ceciliakapel
- Boterhal of St Jansgasthuis
- Kamer Hoorn Verenigde Oost-Indische Compagnie, VOC Pakhuis
- Westfries Museum of Statencollege
- Waag
- Diaconiehuis
- Pakhuizen
- Hoofdtoren
- Kamer Hoorn West-Indische Compagnie
- Bossuhuizen
- Timmermansgildehuis
- Kloosterpoort/Oude Vrouwenhof
- Postkantoor
- Foreestenhuis
- Sint Pietershof
- Weeshuis, -tuin en Mariakapel
- Claes Stapels Hof
- De Doelen
- Maria- of Kruittoren
- Oosterpoort
- Dregterlands Huis
- Admiraliteitsgebouwen Oostereiland
- De Gekroonde Jaagschuit
- Missiehuis Mill Hill
- Standbeeld J.Pz.Coen
- Scheepsjongens van Bontekoe
- Treinstation
- Hoorn telt ca. 383 rijks- en ca. 250 gemeentelijke monumenten.
Kerken in Hoorn
- Hervormde Noorderkerk
- Nederlands Gereformeerde Oosterkerk
- Lutherse Kerk Tempelsteeg/Ramen
- Doopsgezinde Kerk Ramen, gesloten in 1971
- Doopsgezinde-Remonstrantse Kerk
- Gereformeerde Kerk Achterstraat, gesloten in 1967
- Hervormde Grote Kerk, gesloten in 1968
- Rooms-Katholieke Cyriacus- en Franciscus- of Koepelkerk
- Hervormde Eikstraatkerk, gesloten in 2004
- Kapel Dijk en Duin
- Rooms-Katholieke H.H. Engelbewaarderskerk Joh. Poststraat
- Apostolische Kerk Hogerbeetsstraat
- Gereformeerde Kerk JD Pollstraat
Cultuur in Hoorn
Musea in Hoorn
- Cultuurcentrum ManifestoAffichemuseum
- Historisch Museum Turkije-Nederland
- Museumstoomtram Hoorn-Medemblik
- Museum van de 20e Eeuw
- Speelgoedmuseum De Kijkdoos
- Westfries Museum
Concert en theater in Hoorn
- Schouwburg Het Park
- Oosterkerk
- Theater Het Pakhuis
- Cultuurcentrum Manifesto
Evenementen in Hoorn
Begoniatapijt in Hoorn
Elk jaar wordt in de laatste week van augustus de Roode Steen voorzien van een tapijt van begonia's. Het thema van 2006 werd uitgebeeld met 140.000 bloemen, die samen een oppervlakte van 650 m2 besloegen. In 2007 was het thema "de scheepsjongens van Bontekoe". Op de Roode Steen waren onder andere het stadswapen en de Hoofdtoren uitgebeeld in circa 160.000 begonia's.
Kaasmarkt in Hoorn
Sinds 2007 wordt er op de Roode Steen op bijna elke donderdag een kaasmarkt gehouden. De kaasmarkt werd in 2007 weer in ere hersteld, want in het verleden was de Hoornse kaasmarkt de belangrijkste van Noord-Holland.
Bontekoerace in Hoorn
Jaarlijks wordt bij Hoorn de Bontekoerace gehouden met zeilschepen op het Markermeer.
Winkelen in Hoorn
De bekendste winkelstraten in Hoorn zijn Grote Noord, Kleine Noord, Nieuwsteeg, Nieuwstraat, Gouw, Gedempte Turfhaven en Lange Kerkstraat; samen worden deze ook wel 'het winkelrondje' genoemd. Andere belangrijke winkelstraten zijn Veemarkt, Breed, Ramen, Kruisstraat en Nieuwe Noord.
Markten in Hoorn
In het centrum is er markt op het Breed, de Gedempte Turfhaven, de Gouw en de Nieuwstraat op zaterdag van 09.00 - 17.00 uur; in het winkelcentrum Huesmolen op woensdag van 09.00 - 16.30 uur, en in het winkelcentrum Kersenboogerd op dinsdag van 09.30 - 16.30 uur.
Bekende winkels uit Hoorn
De volgende winkelketens vinden hun oorsprong in Hoorn:
- Blokker - winkelketen voor huishoudelijke artikelen
- Deen - supermarktketen
- SPS-Superstar - winkelketen voor kleding
- Stumpel - boekhandel
Recente gebeurtenissen in Hoorn
- In 1999 werd het Westfries Gasthuis in Hoorn geconfronteerd met een zeer grote uitbraak van de veteranenziekte. De bron van de bacterie bevond zich op de bloemententoonstelling Westfriese Flora in Bovenkarspel. 32 mensen overleden en meer dan 200 mensen werden ernstig ziek.
- In 2001 stortte de toneeltoren van de nieuwbouw van Schouwburg Het Park in. Omdat het 's nachts gebeurde vielen er geen slachtoffers. Oorzaak: een constructiefout. Door juridische complicaties heeft het tot 2004 geduurd voordat de nieuwe schouwburg af was en door koningin Beatrix geopend kon worden.
- Op 18 maart 2004 werd Martin Hoogland, die in 1991 topcrimineel Klaas Bruinsma vermoord had, doodgeschoten op het Keern. Hij fietste tijdens een proefverlof in de buurt van de gevangenis waar hij gedetineerd zat. De daders zijn niet gevonden.
- In de nacht van 9 op 10 januari 2005 werden 21 schilderijen en zilverwerk gestolen uit het Westfries Museum. Tot nu toe ontbreekt elk spoor van daders en buit.
Sport in Hoorn
Atletiek: A.V. Hollandia
Biljarten: Horna
Hockey: WFHC Hoorn
Honkbal: HBSC Urbanus
Korfbal: H.K.V. Ados
Rugby: Rugby Club West-Friesland
Schietsport: sv de Vrijheid Hoorn
Tafeltennis: Disnierats
Tennis: T.V. Hoorn, H.L.T.V. Juliana
Voetbal: HVV Hollandia, Zwaluwen '30, S.V. Always Forward, V.V. De Blokkers, S.V. Westfriezen, HSV Sport 1889
Scouting: Martin Luther King
Mooie andere plaatsen zijn: