Borne (Nedersaksisch: Boorn) is een Twentse forensengemeente ten noordwesten van Hengelo in de Nederlandse provincie Overijssel. Borne grenst in het noorden aan Tubbergen, in het noordoosten aan Dinkelland, in het zuidoosten aan Hengelo, in het zuidwesten aan Hof van Twente en in het noordwesten aan Almelo. De gemeente Borne telde op 31 dec. 2008 21.125 inwoners. De gemeente Borne maakt deel uit van het kaderwetgebied Regio Twente. Mensen uit Borne hebben in Twente de bijnaam Melbuul (Twents voor meelzak).
Geschiedenis van Borne
In 1206 werd Borne al vermeld in een officiële akte. Met deze akte verkreeg de bisschop van Utrecht van de abt van Ruinen onder andere de zeggenschap over de kerk en onderhorige rechten en opkomsten te Burgunde, zoals het toen genoemd werd en tienden onder Zenderen en Almelo. De havezate Weleveld had in de late Middeleeuwen en gedurende de Reformatie een grote invloed op het dorp.
Tot het eind van de 18e eeuw was Borne een onwelvarende plattelandsgemeente. In 1828 stichtte een Duitse jood, Salomon Jacob Spanjaard, een bedrijf, wat uitgroeide tot een van de vele textielfabrieken in de regio Twente. De bekendste telg uit de familie Spanjaard was Jacob Spanjaard, die de fabriek in de eerste decennia van de twintigste eeuw leidde en de bijnaam 'God van Borne' verwierf. Rond 1920 was een groot deel van de Bornse bevolking werkzaam bij de firma Spanjaard. Een groot deel van de familie Spanjaard kwam om tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 1973 kwam er een einde aan het bedrijf. Uit de fabriek van Spanjaard kwamen de bekende Teddy-luiers, Cinderella-lakens en Kenmore-overhemden.
Borne was in 1895 de eerste plattelandsgemeente in Nederland met een eigen elektriciteitscentrale en elektrische straatverlichting. De centrale werd gesticht door Rento Hofstede Crull en was de basis voor de latere IJsselcentrale.Sinds 1983 heeft Borne een samenwerkingsverband met de Duitse gemeente Rheine.
Verkeer en vervoer in Borne Borne ligt bij de splitsing van de autosnelwegen A35 naar Enschede en de A1 naar Oldenzaal en Duitsland. De stoptrein Zwolle-Enschede stopt viermaal per uur per richting op station Borne.
Bezienswaardigheden in Borne
- Oude Kerk
- Mariakapel aan de Koppelsbrink
- Klopjeswoningen
- Bussemakerhuis
- Weleveld (tussen Hertme en Zenderen gelegen)
BORNE Borne Boorn) Twentse Hengelo Nederlandse Overijssel Tubbergen Dinkelland Twente noordwesten Almelo Regio Mensen Melbuul Borne
In Utrecht Ruinen Burgunde onder Zenderen Weleveld Middeleeuwen Reformatie Duitse Salomon Jacob Spanjaard bijnaam Borne' Bornse groot familie Tweede Wereldoorlog bedrijf fabriek Teddy-luiers Cinderella-lakens Kenmore-overhemden
Borne eerste plattelandsgemeente Nederland Rento Hofstede Crull IJsselcentrale Sinds gemeente Rheine
Verkeer Borne
Borne Enschede Oldenzaal Duitsland Zwolle-Enschede Borne
Bezienswaardigheden Borne
- Mariakapel Koppelsbrink Klopjeswoningen Bussemakerhuis Hertme